posttoday
กรีน อินโนไทย ชี้โจทย์ใหญ่ไบโอเทค เร่งปลดล็อกกฎขึ้นทะเบียน ดันนวัตกรรมถึงมือเกษตรกร

กรีน อินโนไทย ชี้โจทย์ใหญ่ไบโอเทค เร่งปลดล็อกกฎขึ้นทะเบียน ดันนวัตกรรมถึงมือเกษตรกร

19 พฤศจิกายน 2569

กรีน อินโนไทย ชี้โจทย์ใหญ่ไบโอเทคไทย เร่งปลดล็อกกฎขึ้นทะเบียน Big Reset โครงสร้างเกษตรไทย รับมือกติกาการค้าโลกใหม่ 

ภก.นพ หาวารี ประธานบริหารนวัตกรรม บริษัท กรีน อินโน ไทย จำกัด กล่าวในงาน THAILAND AGRI FUTURE 2027 – THE BIG RESET FROM AGRICULTURE TO FUTURE INDUSTRY “พลิกเกษตรไทย สู่อุตสาหกรรมอนาคต” จัดโดยโพสต์ทูเดย์ ว่า ชีวเทคโนโลยีหรือไบโอเทค แม้จะไม่ใช่ศาสตร์ใหม่ แต่ที่ผ่านมายังคงมีผู้เข้าใจและนำมาปรับใช้ในภาคเกษตรกรรมจริงในวงจำกัด 

 

การพัฒนานวัตกรรมชีวภาพจำเป็นต้องขับเคลื่อนผ่าน ESG Model และกรอบ BCG (Bio-Circular-Green Economy) โดยเน้นการวิจัยและพัฒนา (R&D) ควบคู่กับความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์ (Collaboration) ระหว่างภาคเอกชน ภาครัฐ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ตลอดจนสถาบันวิจัยทั้งภาครัฐและเอกชน

 

เป้าหมายสูงสุดของการขับเคลื่อนร่วมกันคือการสร้าง ความมั่นคงทางอาหาร (Food Security) ในห่วงโซ่อุปทานเกษตรและอาหาร ซึ่งถือเป็นห่วงโซ่อุปทานขนาดใหญ่ของประเทศ การทำงานใช้แนวคิด "ตลาดนำการผลิต" โดยนำปัญหาและความต้องการจริง (Pain Points) ของเกษตรกรจากการลงพื้นที่ มาแปลงเป็นโจทย์งานวิจัยและพัฒนา

 

เนื่องจากการลงทุนด้าน R&D ตั้งแต่เริ่มต้นมีต้นทุนสูง ภาคเอกชนจึงใช้วิธีคัดเลือกสายพันธุ์จุลินทรีย์ที่ผ่านการวิจัยและทดสอบประสิทธิภาพแล้วจากกรมวิชาการเกษตร นำมาพัฒนาต่อยอด ขยายสเกลการผลิต (Up-scale) และทดสอบประสิทธิภาพในแปลงจริงก่อนนำไปส่งมอบให้แก่เกษตรกร

 

กรีน อินโนไทย ชี้โจทย์ใหญ่ไบโอเทค เร่งปลดล็อกกฎขึ้นทะเบียน ดันนวัตกรรมถึงมือเกษตรกร

 

 

 

Big Reset โครงสร้างเกษตรไทย รับมือกติกาการค้าโลกใหม่ 

 

ภก.นพ กล่าวต่อว่า การทำเกษตรกรรมมีปัจจัยพื้นฐานสำคัญ 3 ประการ ได้แก่ ดิน น้ำ และสายพันธุ์พืช หากดินมีสุขภาพดี พืชย่อมเจริญเติบโตสมบูรณ์และให้ผลผลิตสูง 

 

อย่างไรก็ตาม การพึ่งพาเคมีเกษตรอย่างต่อเนื่องยาวนานในอดีต ได้สร้างความเสียหายสะสมต่อโครงสร้างดิน เกิดปัญหาศัตรูพืชและเชื้อโรคดื้อยา จนส่งผลกระทบต่อเนื่องถึงปัญหาการดื้อยาในมนุษย์

 

ในขณะเดียวกัน ตลาดการค้าเกษตรโลกยุคใหม่ได้สร้างเงื่อนไขและมาตรการที่ไม่ใช่ภาษี (Non-Tariff Barriers) ที่มีความเข้มงวดสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ได้แก่

 

  • มาตรการสุขอนามัยพืช : กำหนดให้สินค้าเกษตรส่งออกต้องปลอดศัตรูพืชและโรคพืช 100%
  • มาตรฐานสารตกค้างเข้มงวด : ตลาดสำคัญอย่างสหภาพยุโรป (EU) และญี่ปุ่น กำหนดเกณฑ์ปริมาณสารตกค้างสูงสุด (Maximum Residue Limit: MRL) ในระดับเข้มงวดมากเพียง 0.01 ppm (หรือ 1 ใน 100 ล้านส่วน) ซึ่งมีค่าเท่ากับ Zero Residue
  • กฎระเบียบความยั่งยืนและการตรวจสอบย้อนกลับ: การบังคับใช้กฎระเบียบด้านการตัดไม้ทำลายป่าของสหภาพยุโรป (EUDR) และมาตรการตรวจสอบย้อนกลับ (Traceability)

 

เพื่อข้ามผ่านกำแพงการค้าดังกล่าว ประเทศไทยจำเป็นต้องปรับตำแหน่งเชิงยุทธศาสตร์ (Strategic Positioning) จากเดิมที่เป็น "ผู้ผลิตวัตถุดิบราคาถูกที่เน้นแข่งขันด้วยราคาและปริมาณ" ไปสู่ "ผู้ส่งมอบโภชนาการและสินค้าเกษตรพรีเมียมที่มีคุณภาพ ตรวจสอบย้อนกลับได้"

 

กรีน อินโนไทย ชี้โจทย์ใหญ่ไบโอเทค เร่งปลดล็อกกฎขึ้นทะเบียน ดันนวัตกรรมถึงมือเกษตรกร

 

 

 

 

สร้างมูลค่า 3 มิติ ด้วยนวัตกรรมชีวภาพ

 

ทั้งนี้ ภก.นพ ยังได้กล่าวถึง การประยุกต์ใช้ชีวภัณฑ์และปุ๋ยชีวภาพสามารถสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อมได้ใน 3 มิติสำคัญ ได้แก่

 

  • Zero Residue สู่สินค้าเกษตรพรีเมียม: ชีวภัณฑ์จุลินทรีย์สามารถย่อยสลายได้ตามธรรมชาติ ไม่ทิ้งสารตกค้าง และปลอดภัยต่อมนุษย์ ช่วยยกระดับผลผลิตเกษตรปกติให้กลายเป็นสินค้าเกรดพรีเมียม
  • การฟื้นฟูระบบนิเวศดิน : จุลินทรีย์เข้าทำหน้าที่ปรับโครงสร้างดินและคืนระบบนิเวศให้กลับมาสมบูรณ์ คล้ายกับระบบธรรมชาติในอดีตที่สามารถปลูกพืชได้เจริญเติบโตโดยไม่ต้องพึ่งพาเคมีเกษตร
  • และการสร้างความมั่นใจด้วยระบบตรวจสอบย้อนกลับ (Traceability): ผู้บริโภคในปัจจุบันยินดีจ่ายเงินเพิ่มสำหรับสินค้าเกษตรที่สามารถตรวจสอบประวัติการปลูก ปัจจัยการผลิต และมาตรฐานความปลอดภัยได้อย่างชัดเจน

 

ทลายข้อจำกัดเทคโนโลยีชีวภาพ จาก Lab สู่ Field

 

ภก.นพ หาวารี กล่าวเพิ่มเติมว่า แม้เทคโนโลยีชีวภาพจะมีศักยภาพในการยกระดับภาคเกษตร ทั้งการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ลดการใช้สารเคมี และฟื้นฟูคุณภาพดิน แต่ความท้าทายสำคัญคือการผลักดันนวัตกรรมจากห้องปฏิบัติการ (Lab) ไปสู่การใช้งานจริงในพื้นที่เกษตร (Field) 

 

เนื่องจากประสิทธิภาพของจุลินทรีย์ในสภาพแวดล้อมที่ควบคุมได้ อาจไม่สามารถคงอยู่ได้เมื่อต้องเผชิญกับสภาพอากาศที่แปรปรวน ทั้งแสงแดดจัด อุณหภูมิสูงหรือต่ำ ฝนตกหนัก และภัยแล้ง ซึ่งส่งผลต่อการมีชีวิตและการออกฤทธิ์ของจุลินทรีย์

 

ขณะเดียวกัน การพัฒนาชีวภัณฑ์ให้สามารถใช้งานได้จริงยังต้องอาศัยเทคโนโลยีและองค์ความรู้เฉพาะทาง ไม่ใช่เพียงการมีเครื่องจักรหรือกำลังการผลิตเท่านั้น แต่ต้องสามารถรักษาคุณภาพและความคงตัวของจุลินทรีย์ เพื่อให้ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพภายใต้สภาพแวดล้อมจริง

 

อีกโจทย์สำคัญคือความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์และความสะดวกในการใช้งาน โดยนวัตกรรมต้องช่วยลดต้นทุนหรือเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตได้อย่างเป็นรูปธรรม ไม่สร้างภาระค่าใช้จ่ายให้เกษตรกรเกินความจำเป็น เช่น การเพิ่มผลผลิต 10% แต่กลับทำให้ต้นทุนสูงขึ้นถึง 50% รวมถึงต้องไม่เพิ่มขั้นตอนที่ยุ่งยากในการใช้งาน เช่น การบังคับให้เกษตรกรหมักจุลินทรีย์นาน 24-48 ชั่วโมงก่อนนำไปฉีดพ่น เพราะอาจเป็นอุปสรรคต่อการยอมรับและการใช้งานในวงกว้าง

 

สำหรับแนวทางแก้ไข ภาคเอกชนได้นำเทคโนโลยีการปรับสูตรผลิตภัณฑ์ (Formulation) และ Micro-encapsulation หรือเทคโนโลยีการห่อหุ้มจุลินทรีย์ มาใช้เพิ่มความคงตัวและปกป้องจุลินทรีย์จากสภาพแวดล้อมที่ไม่เหมาะสม ช่วยให้สามารถอยู่รอดและออกฤทธิ์ได้ในพื้นที่เกษตรจริง โดยมุ่งควบคุมต้นทุนไม่ให้เพิ่มภาระกับเกษตรกร

 

นอกจากนี้ ยังให้ความสำคัญกับการทดสอบประสิทธิภาพในแปลงเกษตรจริง (Field Validation) เพื่อยืนยันว่าผลลัพธ์ที่ได้สอดคล้องกับงานวิจัยในห้องปฏิบัติการ ทั้งด้านการเจริญเติบโตของพืช การลดต้นทุน และการเพิ่มผลผลิต 

 

ขณะเดียวกันยังอาศัยความร่วมมือระหว่างภาคเอกชนกับหน่วยงานภาครัฐ โดยนำงานวิจัยและสายพันธุ์จุลินทรีย์ที่ผ่านการทดลองจากหน่วยงานอย่างกรมวิชาการเกษตร มาต่อยอดและขยายกำลังการผลิต (Up-scaling) เพื่อพัฒนาเป็นชีวภัณฑ์ที่มีคุณภาพ ผ่านกระบวนการและข้อกำหนดทางกฎหมาย ตลอดจนมีใบอนุญาตถูกต้อง สร้างความเชื่อมั่นให้กับเกษตรกร

 

อย่างไรก็ตาม การผลักดันเทคโนโลยีชีวภาพให้เข้าถึงตลาดได้รวดเร็วยังต้องอาศัยการสนับสนุนด้านกฎระเบียบ โดยเฉพาะกระบวนการขึ้นทะเบียนชีวภัณฑ์ที่ปัจจุบันยังมีขั้นตอนซับซ้อนและใช้เวลานาน จึงจำเป็นต้องปรับปรุงหรือรีเซต กลไกการขึ้นทะเบียนให้มีความคล่องตัวมากขึ้น เพื่อเปิดทางให้นวัตกรรมใหม่ออกสู่ตลาดและเข้าถึงเกษตรกรได้รวดเร็วขึ้น

 

ดันเกษตรคาร์บอนต่ำ ลด PM2.5 เพิ่มกำไรเกษตรกร

 

อีกหนึ่งบทบาทสำคัญของชีวเทคโนโลยี คือการเป็นเครื่องมือขับเคลื่อนเกษตรกรรมคาร์บอนต่ำ (Low Carbon Agriculture) ซึ่งมีเป้าหมายมากกว่าการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก โดยหัวใจสำคัญอยู่ที่การเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ปัจจัยการผลิต ทั้งดิน ปุ๋ย และทรัพยากรทางการเกษตร ให้เกิดประโยชน์สูงสุด 

 

ขณะที่คาร์บอนเครดิตถือเป็นผลประโยชน์ต่อยอดหรือโบนัสเพิ่มเติมที่จะเกิดขึ้นในระยะถัดไป

 

ในมิติทางเศรษฐกิจ การลดต้นทุนการผลิตถือเป็นผลลัพธ์ที่เกษตรกรสามารถสัมผัสได้โดยตรง ผ่านการนำชีวเทคโนโลยีและปุ๋ยชีวภาพมาใช้ร่วมกับการเพาะปลูก เพื่อลดการพึ่งพาปุ๋ยเคมีหลัก ได้แก่ ไนโตรเจน ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม (N-P-K) รวมถึงลดการใช้สารเคมีทางการเกษตร ซึ่งมีงานวิจัยและผลการทดสอบรองรับถึงศักยภาพของชีวภัณฑ์ในการช่วยลดต้นทุนค่าปุ๋ยและค่าสารเคมี

 

การลดค่าใช้จ่ายในส่วนนี้จึงเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยเพิ่มกำไรสุทธิให้เกษตรกรได้ตั้งแต่รอบการผลิตปัจจุบัน โดยไม่จำเป็นต้องรอรายได้จากการซื้อขายคาร์บอนเครดิต ซึ่งยังต้องอาศัยกระบวนการประเมินและรับรองในระยะต่อไป

 

ขณะเดียวกัน ชีวเทคโนโลยียังสามารถเข้ามามีบทบาทในการแก้ปัญหาฝุ่น PM2.5 จากการเผาเศษวัสดุทางการเกษตร โดยเฉพาะฟางข้าว ตอซัง ใบไม้ และเศษหญ้าในพื้นที่เพาะปลูก ซึ่งเป็นหนึ่งในแหล่งกำเนิดมลพิษทางอากาศในช่วงฤดูแล้ง

 

แนวทางหนึ่งคือการใช้จุลินทรีย์ย่อยสลายสารอินทรีย์เข้ามาช่วยเร่งกระบวนการย่อยสลายเศษวัสดุเหลือใช้ในแปลงเกษตร เปลี่ยนจากการเผาทำลายให้กลายเป็นอินทรียวัตถุที่สามารถคืนกลับสู่ดิน ช่วยเพิ่มธาตุอาหาร ปรับปรุงโครงสร้างดิน และฟื้นฟูความสมบูรณ์ของพื้นที่เพาะปลูก ลดการสูญเสียทรัพยากรที่มีประโยชน์ไปกับการเผา พร้อมลดการปล่อยมลพิษทางอากาศ

 

การนำชีวเทคโนโลยีเข้ามาประยุกต์ใช้จึงสร้างประโยชน์ต่อภาคเกษตรได้หลายมิติ ตั้งแต่การลดต้นทุนปัจจัยการผลิต เพิ่มกำไรสุทธิให้เกษตรกร ฟื้นฟูคุณภาพดิน ไปจนถึงลดการเผาและปัญหาฝุ่น PM2.5 ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของการเปลี่ยนผ่านสู่เกษตรกรรมยั่งยืน

 

ส่วนในระยะยาว เมื่อเกษตรกรปรับเปลี่ยนกระบวนการผลิตไปสู่ระบบเกษตรคาร์บอนต่ำ ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการทรัพยากร ก็มีโอกาสต่อยอดไปสู่การสร้างมูลค่าจากคาร์บอนเครดิต เพิ่มช่องทางรายได้ให้ภาคเกษตรได้อีกทางหนึ่ง

ข่าวล่าสุด

กรีน อินโนไทย ชี้โจทย์ใหญ่ไบโอเทค เร่งปลดล็อกกฎขึ้นทะเบียน ดันนวัตกรรมถึงมือเกษตรกร

กรีน อินโนไทย ชี้โจทย์ใหญ่ไบโอเทค เร่งปลดล็อกกฎขึ้นทะเบียน ดันนวัตกรรมถึงมือเกษตรกร