
GISTDA ชูนาข้าวไทยมุ่งสู่ Net Negative ด้วยข้อมูลดาวเทียม
GISTDA ชี้เทคโนโลยีดาวเทียมช่วยตรวจสอบการปล่อยก๊าซเรือนกระจก พร้อมเสนอศักยภาพนาข้าวไทยในการดูดซับคาร์บอนสู่เป้าหมาย Net Negative
ดร.ปกรณ์ เพชรประยูร ผู้อำนวยการสำนักประยุกต์ภูมิสารสนเทศ สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA ได้กล่าวปาฐกถาพิเศษในงาน สัมมนา THAILAND AGRI FUTURE 2027 - THE BIG RESET: FROM AGRICULTURE TO FUTURE INDUSTRY ภายใต้แนวคิด “พลิกเกษตรไทย สู่อุตสาหกรรมอนาคต” ในหัวข้อ GIS BIG DATA ปฏิรูปเกษตรไทย ว่า
ปัจจุบันดาวเทียมมีบทบาทเป็นผู้ช่วยสำคัญในภาคการเกษตร ทำหน้าที่เปรียบเสมือนกล้องวงจรปิดบนท้องฟ้า คอยสำรวจและบันทึกภาพตลอดเวลา จนสามารถได้ข้อมูลสภาพอากาศเรียลไทม์ในทุก 15 นาที ด้วยเครื่องมือตรวจวัดทางภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อมจำนวน 54 พารามิเตอร์ เป็นประโยชน์ต่อภาคการเกษตรที่ต้องพึ่งพาฟ้าฝนเป็นอย่างมาก
ข้อมูลเหล่านี้กลายเป็น Big Data สำคัญ โดยไทยมีพื้นที่ภาคการเกษตรกว่า 150 ล้านไร่ ที่ติดตามการเปลี่ยนแปลงทุกอาทิตย์ ตั้งแต่เริ่มหว่าน แตกหน่อ ให้ปุ๋ย เก็บเกี่ยว ไปจนตรวจจับป้องกันการเผา ช่วยให้สามารถประเมินปริมาณผลผลิต วางแผนการตลาด และวางแผนระบายน้ำ พร้อมเฝ้าระวังความเสียหายที่อาจจะสร้างความเสียหาย
ผลกระทบจากความเปลี่ยนแปลงทางภูมิอากาศ ทำให้เกิดความแปรปรวนจนนำไปสู่น้ำท่วม ภัยแล้ง ตลอดจนพายุ ไม่สามารถพึ่งพาองค์ความรู้ในอดีตซึ่งดาวเทียมเข้ามาชดเชยจุดนี้ พร้อมกันนั้นยังศึกษาวัฎจักรน้ำ คาร์บอน และไนโตรเจน เพื่อให้บริหารจัดการทรัพยากรเพื่อการเพาะปลูกให้เกิดความคุ้มค่าสูงสุด
ในด้านการพยากรณ์ที่ผู้คนคาดหวังจาก GISTDA ยังมีความท้าทายและข้อจำกัดมาก นักวิทยาศาสตร์ทั่วโลกยังคงไม่เข้าใจความเปลี่ยนแปลงทางสภาพอากาศที่เกิดขึ้น ทำได้เพียงคาดการณ์และมีโอกาสผันผวนสูง แม้ดาวเทียมจะมีคุณภาพสูงแต่ยังมีข้อจำกัดในการประมวลผลเรียลไทม์ อย่างไรก็ตามในกรณีตรวจจับจุดความร้อน ดาวเทียมสามารถทำได้อย่างแม่นยำในทุก 30 นาที
ส่วนที่น่าสนใจไม่แพ้กันคือ การพัฒนาดาวเทียมสำหรับความโปร่งใสทางสิ่งแวดล้อม เพื่อตรวจสอบข้อมูลเชิงประจักษ์ว่า รายงานการปล่อยคาร์บอนของแต่ละประเทศตรงกับความจริงแค่ไหน ซึ่งจะเป็นชิ้นส่วนที่มีความสำคัญอย่างยิ่งที่จะเปลี่ยนจากคำมั่นสัญญาไปสู่การลงมือทำจริง
โดยเฉพาะประเทศไทยที่ภาคการเกษตร โดยเฉพาะนาข้าวไทยที่ถูกกล่าวหาว่าเป็นตัวการปล่อยมีเทนเสมอมา แต่ปัจจุบันด้วยการทำนาแบบเปียกสลับแห้ง ดาวเทียมในการตรวจจับคาร์บอนจะเป็นข้อแก้ต่างสำคัญ ที่ปัจจุบันพื้นที่ปลูกข้าวไทยทำหน้าที่ช่วยดูดซับคาร์บอนและมีเทนเอาไว้ได้ในปริมาณมหาศาลมากกว่าที่ปล่อยออกมาเสียอีก
นั่นทำให้นาข้าวและภาคการเกษตรไทย ไม่เพียงเป็น Net Zero อย่างที่ตั้งเป้าหมาย แต่เป็น Net Negative คอยรองรับและดูดซับคาร์บอนจากภาคส่วนอื่นอีกด้วย







