ETDA นำร่อง มาตรฐาน VC บนบัตรประชาชน พกแบบเสมือน ไม่เปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล
พร้อมหรือยัง บัตรประชาชนแบบเสมือน ลดถ่ายเอกสาร ให้ข้อมูลเฉพาะที่ยินยอม ETDA นำร่อง มาตรฐาน VC พกบัตรประชาชนในมือถือ ปี 70
หลายคนอาจคุ้นเคยกับการ ThaiD ที่มีข้อมูลบัตรประชาชนของเราอยาในระบบโดยไม่ต้องโชว์หน้าบัตรประชาชน ระบบก็จะดึงข้อมูลยืนยันตัวตนโดยตรงไปที่กระทรวงมหาดไทย แต่ทว่า หากใครยังจำได้ เมื่อครั้งที่กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) เปิดให้ลงทะเบียนโครงการ TH-AI Passport กลับเกิดคอขวดของระบบทำให้ไม่สามารถลงทะเบียนได้ จนนายไชยชนก ชิดชอบ รมว.ดีอี ต้องออกมายอมรับ และขอให้ประชาชนยืนยันตัวตนผ่านแอปทางรัฐแทน
ลำดับขั้นต่อไปในการพัฒนาบัตรประชาชนให้มีความปลอดภัยและใช้งานง่าย ภายใต้ภารกิจของ สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) หน่วยงานภายใต้กระทรวง นอกจาก ThaiD แล้ว นั่นคือ Verifiable Credentials (VC) หรือ เอกสารรับรองดิจิทัลที่ตรวจสอบได้ คาดว่าจะเริ่ม ขึ้นทะเบียนผู้ให้บริการ การจัดทำรายชื่อผู้ให้บริการที่น่าเชื่อถือ หรือ VC Trusted List ไปจนถึงการกำหนดแนวทางประเมินและติดตามมาตรฐานการให้บริการในปี 2570 ETDA
โครงการดังกล่าวคือการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและการกำกับดูแลผู้ให้บริการ Digital IDและเอกสารดิจิทัลที่สามารถใช้ยืนยันตัวตนสิทธิ หรือคุณสมบัติของบุคคล ได้อย่างน่าเชื่อถือ โดยเอกสารสามารถจัดเก็บและแสดงผ่านระบบดิจิทัล พร้อมตรวจสอบได้ว่าเอกสารออกโดยหน่วยงานใด เป็นเอกสารจริง และไม่มีการแก้ไขข้อมูล
จิตสถา ศรีประเสริฐสุข
นางสาวจิตสถา ศรีประเสริฐสุข รองผู้อำนวยการ ETDA กล่าวว่า จากที่เราคุ้นเคยกับการพิสูจน์และยืนยันตัวตนผ่านดิจิทัล หรือ Digital ID แล้ว ลำดับต่อไปจะเป็นการตรวจสอบว่า บุคคลนั้นมีสิทธิ คุณสมบัติ หรือสถานะอะไร เช่น จบการศึกษาจากที่ใด มีวุฒิการศึกษาอะไร มีอายุถึงเกณฑ์รับบริการบางประเภทหรือไม่ หรือมีสิทธิได้รับสวัสดิการจากภาครัฐหรือไม่ ซึ่งข้อมูลเหล่านี้สามารถพัฒนาให้อยู่ในรูปแบบ VC ที่ตรวจสอบแหล่งที่มาและความถูกต้องได้
ที่ผ่านมา ETDA ได้วางโครงสร้างพื้นฐานด้าน Digital ID ทั้งในมิติกฎหมาย และระบบนิเวศผู้ให้บริการ พร้อมมี Roadmap และมาตรฐานทางเทคนิคที่สอดคล้องกับแนวทางสากล เพื่อให้ระบบของหน่วยงานและผู้ให้บริการต่าง ๆ สามารถเชื่อมโยงและทำงานร่วมกันได้
อย่างไรก็ตาม ความท้าทายสำคัญในระยะต่อไปไม่ใช่เพียงความพร้อมด้านเทคโนโลยี แต่คือการทำให้เกิดการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีในระดับที่มีความปลอดภัยมากขึ้น และขยายผลไปสู่บริการที่หลากหลายในวงกว้าง ปี 2570
ETDA จึงวางกลไกกำกับดูแลผู้ให้บริการ ทั้งการขึ้นทะเบียนผู้ให้บริการ การจัดทำ VC Trusted List เพื่อให้หน่วยงานและประชาชนสามารถตรวจสอบสถานะและความน่าเชื่อถือของผู้ให้บริการ รวมถึงการพัฒนาแนวทางกำกับ ประเมิน และติดตามการให้บริการ เพื่อให้ทุกขั้นตอนตั้งแต่การออกการแสดง ไปจนถึงการตรวจสอบเอกสารดิจิทัลมีมาตรฐานและสามารถเชื่อมโยงระหว่างระบบได้อย่างปลอดภัย
นางสาวจิตสถา กล่าวว่า การทำให้ระบบนิเวศเกิดขึ้นได้จริง ทุกฝ่ายต้องมองเห็นประโยชน์ร่วมกันสำหรับประชาชน VC จะช่วยลดการยื่นเอกสารเดิมซ้ำหลายครั้ง ลดการถ่ายสำเนาบัตรประชาชนหรือเอกสารสำคัญทิ้งไว้กับหลายหน่วยงาน และเปิดโอกาสให้ประชาชนจัดเก็บเอกสารดิจิทัลไว้ใน Document Wallet บนโทรศัพท์มือถือ พร้อมเลือกเปิดเผยเฉพาะข้อมูลที่จำเป็นต่อการทำธุรกรรมแต่ละครั้ง ช่วยลดการเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลเกินความจำเป็น และทำให้ประชาชนควบคุมข้อมูลของตนเองได้มากขึ้น
ขณะที่ในส่วนของภาคธุรกิจ VC จะช่วยลดต้นทุนและภาระในการตรวจสอบเอกสาร ลดความเสี่ยงจากเอกสารปลอม เนื่องจากสามารถตรวจสอบได้ว่าเอกสารถูกออกโดยหน่วยงานใด มีความถูกต้องหรือไม่ และถูกเพิกถอนแล้วหรือยัง
ส่วนภาครัฐจะสามารถยกระดับประสิทธิภาพการให้บริการ ลดขั้นตอนการขอเอกสารซ้ำ และตรวจสอบสิทธิหรือคุณสมบัติของประชาชนได้สะดวกและรวดเร็วยิ่งขึ้น โดยจำนำร่องการใช้ข้อมูลในบัตรประชาชน ตลอดจนการใช้ Digital Document Wallet ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
