'อภัยทาน เป็นการให้ที่ยิ่งกว่าให้'

โดย...ราช รามัญ

ลมหายใจแห่งความสุขของมนุษย์โดยเนื้อแท้ต้องเริ่มจากการเป็นผู้ให้ เพราะความสุขจากการเป็นผู้ให้จะสุขลึกเข้าไปถึงจิตวิญญาณ องค์ดาไล ลามะ ทรงตรัสเสมอว่า “ถ้ารู้จักการให้ธรรมข้ออื่นก็ไม่ใช่เรื่องยากสำหรับมนุษย์ที่ปรารถนาความสุขบนโลกใบนี้”

การให้มีหลายอย่าง บางคน นิยมให้วัตถุสิ่งของ ไม่ว่าจะให้ไว้ในพระศาสนา หรือจะให้แก่บุคคลที่ยังบกพร่องหรือขาดแคลน การให้นั้นก็ย่อมเป็นประโยชน์ทั้งสิ้น คุณค่าแห่งการให้ไม่ใช่อยู่ที่มูลค่าแต่กลับกันอยู่ที่คุณค่ามากกว่า โดยเฉพาะการให้ที่ไม่ได้หวังผลสิ่งใดตอบแทนเลย ยิ่งเป็นการให้ที่ยิ่งใหญ่มากในแง่คิดของนักปรัชญาและกลุ่มศาสนาสังคม ต่างยกย่องกันว่า การให้เป็นดุจเส้นเลือดใหญ่ที่หล่อเลี้ยงใจของมนุษย์ คนที่ไม่รู้จักการแบ่งปันให้ใครเลย ชีวิตย่อมจะเดียวดาย ทำอะไรก็ยากที่จะสำเร็จ ด้วยเหตุนี้องค์พระพุทธะจึงให้มนุษย์ทั้งหลายเริ่มต้นจากการให้

การให้รอยยิ้ม ให้คำปรึกษา ให้แนวคิด หรือแม้แต่การให้กำลังใจ ล้วนเป็นการให้ที่มากและสูงค่า เพราะเป็นอาหารที่ให้แก่จิตใจโดยตรง อีกหนึ่งการให้ คือ อภัยทาน เป็นการให้ที่ยิ่งกว่าการให้ทั้งปวง ใครก็ตามถ้ามีจิตใจที่มากด้วยการให้อภัย ผู้นั้นเข้าใจแล้วซึ่งธรรมที่สามารถน้อมนำเอามาใช้กับชีวิตอย่างมีความสุขได้อย่างแท้จริง มนุษย์ในยุคดิจิทัลนี้ อาหารกายหาไม่ยาก และประเทศนี้ผู้ไม่มีผู้ยากจนถึงกับไม่มีอาหารกิน แต่ประเทศนี้กลับยากจนผู้ที่ไม่รู้จักการแบ่งปันอาหารใจให้กับผู้คน

ด้วยเหตุนี้...คนส่วนหนึ่งกำลังแสวงหาผลกำไรจากนามธรรมของชีวิต จึงเดินเข้าร้านหนังสือเพิ่มมากขึ้นแล้วมุ่งตรงไปที่หนังสือหมวดธรรมะ ก่อนที่จะลงมือตัดสินใจปฏิบัติและก่อนที่จะเดินตามหาความสุขลึกๆ ทางจิตวิญญาณต่อไป

ร้านหนังสือมากมายตามห้างสรรพสินค้า อย่างร้านนายอินทร์ และร้านหนังสือซีเอ็ด ต่างมีหนังสือธรรมะจำหน่ายในหลากหลายแนว จากหลายๆ สำนักพิมพ์ ซึ่งต้องบอกว่านี่เป็นการช่วยกันเผยแผ่ธรรมะไปในอีกลักษณะหนึ่งที่ดี

วันก่อนได้พบกับ คุณสริดา สาระจันทร์ บรรณาธิการบริหารฝ่ายผลิตของบริษัท ซีเอ็ดยูเคชั่น ได้คุยกันถึงเรื่องของหนังสือธรรมะและจิปาถะ แต่เรื่องหนึ่งที่ได้ฟังแล้วบอกเลยว่า ชอบมาก คือการพูดถึงเรื่องของอภัยทาน เพราะแนวคิดนั้นสามารถนำเอามาใช้ได้จริงทั้งที่เจ้าตัวปฏิเสธเสมอว่า ไม่ค่อยรู้เรื่องธรรมะ แต่สิ่งที่พึงปฏิบัติอยู่นั้นล้วนตามกรอบแห่งธรรมทั้งสิ้น

“ส่วนตัวจะเน้นการให้อภัยเวลาที่เราทำงานหรือใช้ชีวิตร่วมกับผู้คนในสังคม เพราะเมื่อเรารู้จักอภัยให้เขาแล้วรู้สึกว่า ใจเราเบา ใจเราไม่หนัก ไม่ทุกข์ ซึ่งไม่รู้หรอกว่าในทางศาสนา พูดหรือเรียกชื่อว่าอะไร แต่ทุกครั้งที่ทำแล้วรู้สึกได้รับผลทันที คือ มีความสุข นอกจากการให้อภัยแล้วบางครั้งเราก็ให้สิ่งอื่นๆ ในรูปของสิ่งของด้วยเช่นกันตามวาระโอกาส และเป็นการให้ที่ไม่ได้หวังสิ่งใดให้เป็นผลตอบแทน ให้เพื่อให้ ให้เพื่อความสุขเพราะเชื่อเสมอว่า มือที่ปล่อยสิ่งของที่ให้ไปแล้วนั้นเมื่อใจเราปล่อยตามด้วย ความสุขยิ่งจะขึ้นเป็นสองเท่า”

อีกประโยคทองถ้าไม่เขียนถึง...คงจะต้องรู้สึกผิด

“เวลามีอะไรเกิดขึ้น มีปัญหาในการใช้ชีวิตหรือแม้แต่ในการทำงาน แบบชนิดเรียกว่า ค่อนข้างหนัก สิ่งที่มองเห็นคือ สภาพของการเปลี่ยนแปลง ไม่มีอะไรที่จะตั้งและทนอยู่ได้ มองเห็นว่า มันเกิดมันตั้งอยู่แล้วก็หายไป ตามกาลเวลาทั้งสิ้น แม้แต่ตำแหน่งแห่งหน หรือจะเป็นวัตถุสิ่งของ ทุกอย่างเป็นอย่างนั้นจริงๆ ตำแหน่งอยู่กับเราได้ไม่นานแต่การเป็นตำนานแห่งการเป็นคนที่ตั้งใจและมีเจตนาที่ดีนั้นต่างหากจะอยู่กับเราไปชั่วนิรันดร”

คมบาดครับ...

“ถ้าจะถามว่าใช้ธรรมะอะไรในการบริหารงาน บอกได้สั้นๆ ง่ายๆ ว่า ใช้ ‘ความยุติธรรม’ ไม่ว่าจะอยู่ส่วนไหนสังคมใด องค์กรใด หรืออะไรก็ตาม ความยุติธรรม ที่เท่าเทียมเสมอภาคและมีความซื่อสัตย์ซื่อตรง นั่นเป็นสิ่งที่สำคัญ ความยุติธรรม จะเป็นแรงผลักแรงขับเคลื่อนทำให้คนรักสังคมนั้นๆ รักองค์กรนั้นๆ อย่างมาก ถ้าในที่ไหนๆ ขาดซึ่งความยุติธรรมแล้ว เชื่อได้เลยว่า ความสงบสุขคงจะไม่มี แรงผลักเพื่อก่อให้เกิดความก้าวหน้าก็ไม่มี ความเป็นธรรม คือ การมีใจที่เป็นกลาง ใจที่อยู่ในกรอบของเหตุและผลที่เป็นจริงแบบตามหลักธรรมชาติ ไม่ใช่กรอบของเหตุผลที่มากำหนดขึ้นเองกันใหม่ ด้วยเหตุนี้ใจที่มากด้วยความเมตตาจะเกิดขึ้นเองและรู้จักการให้อภัยกันเองภายในองค์กรหรือสังคมนั้นๆ โดยอัตโนมัติ”สิ่งใดสิ่งหนึ่งเกิดขึ้นสิ่งนั้นย่อมต้องดับไปเป็นธรรมดา...สิ่งใดสิ่งหนึ่งดับไปย่อมมีสิ่งใหม่ทดแทน รู้แบบนี้ก็ต้องปล่อยก็ต้องวางลงกันบ้างในบางเรื่อง รู้ให้อภัย รู้การรักษาไว้ซึ่งความเป็นธรรมแห่งยุติธรรม แล้วความสุขจะปรากฏตลอดไป