เส้นทางสู่ประชามติ

โดย...เจษฏ์ โทณะวณิก

การเดินทางของการออกเสียงประชามติ ซึ่งท่านผู้อ่านคงจะได้เห็นแล้วว่าเส้นทางไปสู่การออกเสียงประชามติกว่าจะถึงวันออกเสียงกันจริงๆ หรือเอาแค่วันนี้ที่เราเห็นๆ กันอยู่ ราบรื่นหรือไม่เพียงใด ซึ่งอาจจะเป็นธรรมดาที่การจะแสวงหาให้ได้มาซึ่งการออกเสียงประชามติแบบที่ทุกคนเรียบๆ ร้อยๆ เงียบๆ ติ๋มๆ คงจะเป็นไปได้ยาก ทุกคนต่างก็มีความคิดเห็นเป็นของตนเอง ความคิดเห็นที่แตกต่างกันเป็นเรื่องธรรมดาของสังคมโลก 

ธรรมชาติของคนทั้งหลาย หรือคนจำนวนหนึ่ง ยิ่งกด ก็ยิ่งต้าน ยิ่งไม่เปิด ก็ยิ่งดิ้น ซึ่งก็จะเห็นได้จากบรรดาท่านทั้งหลายที่ได้ร่วมลงนามกันในแถลงการณ์เพื่อให้การพูดในเรื่องของร่างรัฐธรรมนูญ หรือเรื่องต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง สามารถกระทำได้อย่างเปิดเผย และไม่ถูกปิดกั้น ซึ่งถามว่าเหตุผลของบรรดาท่านทั้งหลายเหล่านั้นเป็นเรื่องสมเหตุสมผลหรือไม่ อันนี้จะต้องชั่ง ตวง ถ่วง วัด กันอย่างเป็นเหตุเป็นผล จะมีใครอยู่เบื้องหน้า เบื้องหลัง หรือไม่ ไม่ทราบ แต่กระบวนการไปสู่การออกเสียงประชามติ หากไม่มีการแสดงความคิดเห็นที่หลากหลาย โดยเฉพาะความคิดเห็นที่แตกต่าง ยิ่งต่างกับที่คณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (กรธ.) หรือผู้ที่เห็นคล้อยตามได้ชี้แจงก็จะทำให้การออกเสียงประชามติคล้อยไปในทางไม่ชอบธรรมได้

ฝ่ายความมั่นคงผ่านทางสภานิติบัญญัติแห่งชาติคงจะเห็นความจำเป็นของความเข้มงวด จึงได้ออกพระราชบัญญัติว่าด้วยการออกเสียงประชามติปี 2559 มา โดยกำหนดไว้ในมาตรา 61 ว่าผู้ใดก่อความวุ่นวายเพื่อให้การออกเสียงไม่เป็นไปด้วยความเรียบร้อย ผู้ที่เผยแพร่ข้อความ ภาพ เสียง ในสื่อหนังสือพิมพ์ วิทยุ โทรทัศน์ สื่ออิเล็กทรอนิกส์ที่ผิดไปจากข้อเท็จจริง หรือมีลักษณะรุนแรง ก้าวร้าว หยาบคาย ปลุกระดม หรือข่มขู่

โดยมุ่งหวังเพื่อให้ผู้มีสิทธิออกเสียงไม่ไปใช้สิทธิออกเสียง หรือออกเสียงอย่างใดอย่างหนึ่ง ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสิบปี และปรับไม่เกินสองแสนบาท โดยศาลอาจจะเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดไม่เกินห้าปีด้วยก็ได้ แต่หากทำด้วยกันตั้งแต่ห้าคนขึ้นไป ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่1-10 ปี ปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงสองแสนบาท และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งสิบปี

การออกเสียงประชามติ ไม่ว่าผลจะออกมาอย่างไร หากผ่านแล้วจะให้เป็นที่ยอมรับคงจะยาก ซึ่งหลายท่านก็อาจจะบอกว่า ไม่สน หรือฝ่ายความมั่นคงอาจจะบอกว่ายกเลิกได้ แล้วคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ก็อยู่ต่อ ดังนั้นเส้นทางไปสู่ประชามติ จะต้องพิจารณารายละเอียด มิเช่นนั้นก็จะกลับมาที่จุดฉีกรัฐธรรมนูญทิ้ง แล้วร่างรัฐธรรมนูญกันใหม่อีก