อุดช่องโหว่

ในที่สุดโรคเมอร์สก็กลับมาเยือนประเทศไทยอีกครั้ง ตอกย้ำความสำคัญของการเตรียมความพร้อม เพราะโรคนี้สามารถกลับมาใหม่ได้ทุกเมื่อ ที่สำคัญที่สุดก็คือ ความซับซ้อนของโรคยังยากที่จะรักษา และเมื่อระบาดแล้วก็ยิ่งยากที่จะจำกัดวง

ที่ต้องชื่นชมก็คือ ครั้งนี้ กรมควบคุมโรค และกระทรวงสาธารณสุข มีความพร้อมมากกว่าปกติ เพราะใช้เวลาไม่นานก็สามารถตรวจพบโรค ขณะเดียวกันก็ดำเนินการสืบสวนเส้นทาง ติดตามกลุ่มเสี่ยงอย่างรวดเร็ว รวมถึงโรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ ซึ่งให้การรักษาผู้ป่วยก็เตรียมห้องแยกโรคไว้ให้ผู้ป่วยพร้อมสรรพ และดำเนินการส่งต่อไปยังสถาบันบำราศนราดูร นำเข้าสู่ระบบได้อย่างทันท่วงที

อย่างไรก็ตาม ใช่ว่าจะไม่มีสิ่งที่ควรปรับปรุง ผู้ป่วยเมอร์สชาวโอมานรายนี้ รู้ตัวอยู่แล้วว่า อาจมีอาการของโรค แต่ก็ยังฝืนที่จะเดินทางเข้ามาในประเทศไทย เพราะมั่นใจในฝีมือของแพทย์ และของโรงพยาบาล

ด้วยเหตุนี้ ผู้ป่วยจึงปะปนกับผู้ที่เดินทางบนเครื่องบิน ผ่านด่านกักกันควบคุมโรคที่สนามบินสุวรรณภูมิ แท็กซี่ ไปจนถึงเจ้าหน้าที่โรงพยาบาล โดยที่ไม่มีการกักกันโรคตามมาตรการที่วางไว้ จนมาพบทีหลัง เมื่อโรงพยาบาลแจ้งไปยังกรมควบคุมโรค

เป็นเรื่องท้าทายอย่างมากสำหรับเจ้าหน้าที่ไทยในการกักกันโรค เพราะในเมื่อผู้ป่วยรู้ตัว แต่ไม่แจ้งกับสายการบิน และผ่านเครื่องวัดอุณหภูมิร่างกายที่สนามบินมาได้อย่างสะดวกสบาย ก็เท่ากับว่าหากผู้ป่วยรายอื่นใช้วิธีเดียวกันบ้าง ก็สามารถเดินทางเข้ามาถึงประเทศไทยได้อย่างง่ายดาย ทั้งที่มีโรคร้ายติดตัว

ทั้งนี้ หลังเจอผู้ป่วยคนแรกเมื่อกลางปี 2558 ประเทศไทยลงทุนกับการควบคุมและป้องกันโรคเมอร์สไปประมาณ 100 ล้านบาท พร้อมกับสร้างความมั่นใจผ่านระบบการคัดกรองนักท่องเที่ยว ระบบติดตามกลุ่มเสี่ยง รวมถึงการลงทุนกับห้องแล็บตรวจโรค ห้องปลอดเชื้อ ทั่วประเทศให้พร้อมรับมือได้มากขึ้น

แต่ทั้งหมดนี้ยังสะท้อนว่า แม้จะมีมาตรการที่ขึ้นชื่อว่าพร้อมที่สุด ด้วยเทคโนโลยีที่ดีที่สุด ก็อาจเกิดช่องโหว่ได้ทุกเมื่อ ซึ่งหากผิดพลาดแม้แต่นิดเดียว ก็อาจเกิดผลกระทบที่ตามมา สร้างความเสียหายอย่างใหญ่หลวง แบบเดียวกับที่เกิดขึ้นกับเกาหลีใต้ก่อนหน้านี้

ครั้งนี้จึงเป็นโอกาสดี หากรัฐบาลไทยจะยกเครื่องระบบควบคุมป้องกันโรค เพื่อลดโอกาสที่ผู้ป่วยจะอาศัยช่องว่างของระบบเดินทางเข้ามารักษาในประเทศไทยอย่างที่ผ่านมา รวมถึงออกกฎระเบียบเคร่งครัดเพื่อป้องกันผู้ป่วยตั้งแต่ต้นทาง จัดระบบสืบสวนโรคอย่างละเอียดยิ่งขึ้น รวมถึงสร้างบทบาทนำในการประสานกับองค์การอนามัยโลก เพื่อจัดระบบให้ประเทศต้นทางคัดกรองผู้ป่วยอย่างละเอียด เพื่อไม่ให้สร้างความเดือดร้อนให้กับประเทศปลายทางอย่างที่ประเทศไทยต้องพบ