นักวิชาการชี้รธน.เยอรมันหนุนให้รัฐบาลมีเสียงข้างมาก

นักวิชาการเยอรมันบรรยายพิเศษกรณีศึกษารัฐธรรมนูญเยอรมัน ชี้ใช้เลือกตั้งทั้งทางตรง-ทางอ้อม หนุนรัฐบาลมีเสียงข้างมาก

เมื่อวันที่ 27 พ.ค. สถาบันพระปกเกล้าฯ ได้จัดบรรยายพิเศษครั้งที่ 3 เรื่อง “ถอดบทเรียนการคลี่คลายสถานการณ์ทางการเมืองสู่การปฏิรูปประเทศ ในระบอบประชาธิปไตย” กรณีศึกษาการร่างรัฐธรรมนูญของสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมัน ณ ห้องประชุมวิเทศสโมสร กระทรวงการต่างประเทศ โดยมี ศาสตราจารย์เกียรติคุณ อูริค คาร์เพน จากมหาวิทยาลัยฮัมบูร์ก ร่วมเป็นวิทยากรพิเศษ

โดยภายในงานยังได้มีผู้เข้าร่วม อาทิ นายวิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรี พล.อ.ประวิตร วงษ์สุวรรณ รองนายกฯ และรมว.กลาโหม พล.อ.อนุพงศ์ เผ่าจินดา รมว.มหาดไทย นายพรเพชร วิชิตชลชัย ประธานสภานิติบัญญัติแห่งขาติ (สนช.) นายบวรศักดิ์ อุวรรณโณ ประธานคณะกรรมาธิการ (กมธ.) ยกร่างรัฐธรรมนูญ และนายสมชัย ศรีสุทธิยากร คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ด้านจัดการเลือกตั้ง

ศาสตราจารย์ อูริค กล่าวว่า การเลือกตั้งแบบสัดส่วนและเสียงข้างมาก ประเด็นต่างๆนี้เป็นจุดสนใจ ของกมธ.ร่างฯ เพื่อนำพาประเทศออกจากวิกฤต โดยรัฐธรรมนูญเยอรมัน มีอายุ 65 ปี และเอื้ออำนวยต่อการต้านวิกฤต  ในการช่วยสร้างเสถียรภาพ แม้อาจจะมีจุดอ่อนและปัญหาบ้าง ต่อการรวมประเทศทางด้านทุนและสังคมนิยม

ทั้งนี้ จำเป็นอย่างมากต่อการแก้ไขรัฐธรรมนูญ เพื่อแก้วิกฤตทางสังคม การเมือง โดยการเขียนรัฐธรรมนูญต้องยึดหลักสิทธิมนุษยชน และต้องสะท้อนความต้องการของประชาชน ซึ่ง  อำนาจนิติบัญญัติแยกจากอำนาจฝ่ายบริหาร ทั้งที่อำนาจนิติบัญญัติอาจโอนให้อำนาจบริหารก็ได้

ส่วนเรื่องที่มานายกรัฐมนตรีนั้น รัฐธรรมนูญของเยอรมันเน้นให้รัฐบาลมีอำนาจชอบธรรมโดยหนุนให้รัฐบาลมีเสียงข้างมาก และสามารถแต่งตั้งคณะรัฐมนตรี (ครม.) แต่สุดท้ายต้องได้รับความเห็นชอบจากประธานาธิบดี โดยผู้ที่ได้รับเสนอชื่อเป็นนายกฯ จะต้องได้รับเสียงข้างมากเด็ดขาด หรือไม่ต่ำกว่า 51%

อย่างไรก็ดี แต่ถ้าได้เสียงไม่ถึง ประธานสภาสหพันธรัฐจะแต่งตั้งหรือไม่ก็ได้ แต่ต้องพิจารณาใน 14 วัน เพื่อให้นายกฯมีเสถียรภาพ ส่วนเรื่องการขอไว้วางใจจากสภา อาจขอให้ร่วมกับการผ่านร่างกฎหมายที่สำคัญก็ได้ ซึ่งหากนายกฯไม่ได้ร้บการไว้วางใจจากสภา นายกฯก็สามารถยุบหรือไม่ยุบสภาก็ได้ แต่หากยุบสภาก็ต้องเลือกตั้งใหม่ ซึ่งแน่นอนว่าฝ่ายนิติบัญญัติไม่ชอบ เพราะสส.หาเสียงลงคะแนนใหม่

ส่วนของระบบเลือกตั้ง เยอรมันมีการเลือกตั้งทั้งทางตรงและทางอ้อม โดยทางอ้อมคือการเลือกกันเองของแต่ละรัฐ ซึ่งเยอรมันแบ่งออกเป็น16 รัฐ แต่รัฐธรรมนูญกำหนดไว้เพียงกว้างๆ ว่าจะต้องมีการเลือกตั้งแต่ไม่ได้กำหนดว่าจะต้องเลือกอย่างไร ทั้งนี้ ระบบมีปัญหาในเรื่องเกินโควตา แต่ได้แก้ไขปัญหาโดยให้ศาลรัฐธรรมนูญเป็นผู้ตัดสินตีความและขยายจำนวนที่นั่งในสภา

“เราสามารถแนะนำระบบการเลือกตั้งนี้ได้ แต่ประเทศที่จะนำไปใช้ จะต้องมีความเป็นประชาธิปไตย เที่ยงธรรม และต้องเชื่อมั่นในผู้ที่ลงคะแนนเสียง”ศาสตราจารย์ อูริค กล่าว