พระวิเทศธรรมกวี รองประธานสมัชชาสงฆ์ไทยในสหรัฐ

ระยะทางไปกลับประเทศไทย สหรัฐอเมริกา สำหรับบุคคลทั่วไป ถือว่าไกล แต่สำหรับพระวิเทศธรรมกวี แห่งวัดพุทธานุสรณ์ ฟรีมอนต์ ซานฟรานซิสโก ไม่ถือว่าไกลเลย...

โดย...สมาน สุดโต

ระยะทางไปกลับประเทศไทย สหรัฐอเมริกา สำหรับบุคคลทั่วไป ถือว่าไกล ต้องใช้เวลาเดินทาง (ทางเครื่องบิน) ไม่น้อยกว่า 20 ชั่วโมง แต่สำหรับพระวิเทศธรรมกวี (เจ้าคุณประเสริฐ กวิสฺสโร ป.ธ. 7 M.A.) แห่งวัดพุทธานุสรณ์ ฟรีมอนต์ ซานฟรานซิสโก ไม่ถือว่าไกล เพราะหัวใจของท่านเต็มไปด้วยความกตัญญูต่อผู้มีพระคุณ ดังเช่นที่ท่านมีความกตัญญูต่อ สมเด็จพระมหาธีราจารย์ (นิยม ฐานิสฺสรมหาเถระ ป.ธ. 9) วัดชนะสงคราม ซึ่งเป็นพระอนุสาวนาจารย์ คราวอุปสมบทใน พ.ศ. 2511 ที่วัดชนะสงคราม

ผู้ที่เป็นบุพการี ที่เจ้าคุณวิเทศธรรมกวี แสดงความกตัญญูรู้คุณ เมื่อมีเวลามีโอกาสต้องทดแทน ได้แก่โยมบิดา มารดา พระอุปัชฌาย์ พระกรรมวาจาจารย์ และอนุสาวนาจารย์ แต่บุพการี 4 ท่านลาโลกไปแล้ว ทั้งโยมบิดา มารดา สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ฟื้น ชุตินฺธโร ป.ธ. 9) วัดสามพระยา พระอุปัชฌาย์ และพระราชพฤฒาจารย์ (เชี้ยง) วัดราชบูรณะ พระกรรมวาจาจารย์ จึงเหลือแต่ สมเด็จพระมหาธีราจารย์ (นิยม ป.ธ. 9) ที่เป็นพระอนุสาวนาจารย์ (ก่อน 11 มี.ค. 2554)

พระวิเทศธรรมกวี (ประเสริฐ) เป็นเจ้าภาพสวดศพสมเด็จพระมหาธีราจารย์

เมื่อสมเด็จพระมหาธีราจารย์ยังมีชีวิต ท่านจะมาถวายสักการะอย่างน้อยปีละ 2 ครั้ง คือวันที่ 11 ก.พ. ตรงกับวันเกิด และการทำวัตรตามธรรมเนียมพระสงฆ์ชั้นผู้น้อยต้องปฏิบัติต่อพระเถระผู้ใหญ่ที่มากด้วยพรรษา ซึ่งจะทำหลังเข้าพรรษา (เดือน ก.ค.) แต่เนื่องจากท่านต้องไปอธิษฐานพรรษาที่วัดในสหรัฐอเมริกา จึงต้องทำวัตรก่อนเข้าพรรษาทุกปี

เยี่ยมอาจารย์แม้ทางไกล

เมื่อสมเด็จพระมหาธีราจารย์อาพาธ ในปี พ.ศ. 2552-2553 ท่านมาเยี่ยมถี่มาก จนกระทั่งจำไม่ได้ว่ามากี่ครั้ง เมื่อลงจากเครื่องบินที่สนามบินสุวรรณภูมิแต่ละครั้ง ท่านจะเดินทางมาที่วัดชนะสงคราม เพื่อเยี่ยมทันที ระหว่างพักที่กรุงเทพฯ ท่านจะเยี่ยมเวลาเช้าและเย็น แต่ละครั้งจะใช้เวลาพูดคุยพอสมควร เมื่อสมเด็จอาพาธหนัก หมอห้ามเยี่ยม ท่านก็จะไปมองๆ ดู เมื่อได้เวลากลับสหรัฐอเมริกา ท่านจะขออนุญาตคุณหมอเป็นกรณีพิเศษเพื่อเยี่ยมและกราบลา

ในปีนี้ท่านมาถวายสักการะในวันเกิด วันที่ 11 ก.พ. จากนั้นเดินทางไปประชุมสมัชชาสงฆ์สหรัฐอเมริกาที่ประเทศอินเดีย แล้วเดินทางกลับสหรัฐอเมริกา เมื่อทราบว่าท่านอาจารย์มรณภาพ วันที่ 11 มี.ค. ท่านก็เดินทางจากสหรัฐมาทันที ใช้เวลาร่วมสวดศพอาจารย์ ครบ 7 วันก็กลับสหรัฐอเมริกา เดินทางมาอีกครั้งเมื่อทำบุญ 50 วัน วันที่ 29 เม.ย. 2554 เมื่อกลับสหรัฐอเมริกา วันที่ 16 พ.ค. คงต้องเดินทางมาร่วมทำบุญ 100 วัน ในเดือน มิ.ย.

หลังจากทำบุญ 50 วันแล้ว ท่านได้ไปฟังสวดเกือบทุกคืน พร้อมทั้งเป็นเจ้าภาพสวดในนามวัดพุทธานุสรณ์ในวันที่ 8 พ.ค. และในวันที่ 9 พ.ค. ในนามสมัชชาสงฆ์ไทยในสหรัฐอเมริกา

เมื่อเข้าร่วมประชุมวันวิสาขบูชาโลกที่มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วังน้อย พระนครศรีอยุธยา และที่ทำการสหประชาชาติ ถนนราชดำเนิน ท่านก็หาเวลามางานสวดในบางวัน เช่นวันที่ 14 พ.ค. ที่วัดราชบูรณะเป็นเจ้าภาพงานสวดศพ

ประทับใจ

การที่ปฏิบัติต่อสมเด็จขนาดนี้ นอกจากความประทับใจต่างๆ แล้ว ท่านบอกว่าบุพการีชั้นผู้ใหญ่ 5 ท่าน เหลือสมเด็จพระมหาธีราจารย์เป็นองค์สุดท้าย ท่านจึงต้องเทใจให้สมกับที่สมเด็จท่านมีคุณูปการอันใหญ่ต่อท่านเสมอ

ส่วนความประทับใจในสมเด็จนั้น ท่านว่าสมเด็จเปิดโอกาสให้ท่านหาความรู้ต่างๆ เสมอ ติดขัดไม่รู้อะไร ถามไถ่บอกให้หมด ไม่ว่าจะเป็นกฎเกณฑ์ ธรรม วินัย พร้อมทั้งอ้างบาลีและพุทธภาษิตประกอบ แม้กระทั่งคาถาอาคม ที่สมเด็จท่านเล่าเรียนมาจากอาจารย์ต่างๆ ในสมัยก่อน ก็ถ่ายทอดให้

เรื่องที่เป็นเรื่องใหญ่ และเป็นความลับบางครั้งก็เล่าให้ฟัง เพราะความไว้วางใจ ขณะที่ท่านยังเป็นพระเล็กๆ อยู่วัดราชบูรณะที่เมืองไทย ส่วนสมเด็จเป็นพระผู้ใหญ่อยู่วัดชนะสงคราม จะเรียกให้มาร่วมกิจนิมนต์ที่วัดชนะสงครามเสมอ จึงถือว่าได้รับความเมตตาจากสมเด็จเป็นกรณีพิเศษ

เรื่องที่หลายคนรวมทั้งเจ้าคุณพระวิเทศธรรมกวี สงสัยว่าทำไมจึงชอบเลี้ยงนก เลี้ยงสัตว์ เคยถามถึงเหตุผล สมเด็จเล่าให้ฟังว่า เป็นความประทับใจตั้งแต่เป็นเด็ก และโยมปู่ก็ขอไว้ นั่นคือให้เมตตาต่อสัตว์โดยเฉพาะนก ครั้งหนึ่งสมัยเป็นเด็กที่ จ.พระนครศรีอยุธยา บ้านเกิด ไปจุดไฟเผาฟางในทุ่งนาหลังจากเก็บเกี่ยวข้าวแล้ว พบลูกนกตายเพราะการเผาฟาง จึงรู้สึกสงสารมาก เมื่อปู่ทราบก็บอกว่าให้เลิกเผาฟาง และเผาป่า เพื่อไม่ให้นกหรือสัตว์อื่นๆ เดือดร้อน และสมเด็จท่านก็ปฏิบัติเรื่อยมา

เรื่องที่สมเด็จเลี้ยงนกนั้นเป็นที่ทราบกันทั่วไป เพราะหลังกุฏิสมเด็จเต็มไปด้วยนกต่างๆ ทั้งนกเขา นกสวยงาม และไก่ชนิดต่างๆ เมื่อใครไปกราบท่าน จะได้ยินเสียงนกแต่ละชนิด และไก่ ร้องและขันตลอดเวลา จนกระทั่งเมื่ออาพาธหนัก ท่านก็ยังออกไปนอนฟังเสียงนก อันเป็นธรรมชาติบำบัดไปด้วย

ภารกิจในสหรัฐ

นอกจากทำหน้าที่ศิษย์กตัญญู ที่หาได้ยากแล้ว กิจกรรมสำคัญต่างๆ ของวัดพุทธานุสรณ์ ที่พระวิเทศธรรมกวีเป็นเจ้าอาวาสก็ไม่ละเว้น ท่านทำงานหนัก ทั้งเป็นผู้นำชุมชน ผู้นำวัด เป็นเจ้าสำนักเรียน ดูแลและกำกับงานต่างๆ ในวัด รวมทั้งงานเพื่อชุมชนและสังคมในสหรัฐอเมริกา โดยไม่บกพร่อง

วัดพุทธานุสรณ์ที่มีพระภิกษุจำพรรษา จำนวน 7 รูป สามเณร 1 รูป (พ.ศ. 2552) ศิษย์วัด (ครูประจำการสอนภาษาไทย 1 ปี) 4 คน มีศาสนกิจประจำวัด ดังนี้

มีการทำอุโบสถกรรมตลอดปี

มีพระภิกษุสวดพระปาติโมกข์ได้ จำนวน 2 รูป

มีการทำวัตรเช้า-เย็น

มีการจัดการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนก ธรรมแก่พระภิกษุ-สามเณรผู้บวชใหม่ และอุบาสก อุบาสิกา พร้อมทั้งเยาวชนไทย

มีการสอนพระพุทธศาสนาภาคภาษาอังกฤษ แก่ผู้สนใจทั้งภาคทฤษฎีและปฏิบัติ

นอกจากเป็นผู้อำนวยการโรงเรียนพุทธศาสนาวันอาทิตย์ ยังเป็นผู้บรรยายธรรมตามสถานที่ต่างๆ ทั้งที่โรงเรียน วิทยาลัย มหาวิทยาลัย และโบสถ์ของศาสนาต่างๆ ซึ่งถือว่าเป็นศาสนกิจที่สำคัญ ซึ่งดำเนินการมาจนถึงปัจจุบัน

พ.ศ. 2529-ปัจจุบัน เป็นผู้บรรยายเรื่อง “พระพุทธศาสนาและวัฒนธรรมไทย” แก่นายทหารสหรัฐอเมริกา จากสถาบันการศึกษาภาษาไทย กระทรวงกลาโหม สหรัฐอเมริกา เมืองมอนทาเลย์ ปีละ 2 ครั้ง จนถึงปัจจุบัน

พ.ศ. 2530-ปัจจุบัน เป็นที่ปรึกษาการเขียนวิทยานิพนธ์รายงานเรื่อง “พระพุทธศาสนาเถรวาทในประเทศไทย” ของนักศึกษาจากมหาวิทยาลัยต่างๆ ในเขตซานฟรานซิสโก เบย์แอเรีย เช่น San Jose State University และ Santa Clara University เป็นต้น

พ.ศ. 2531-ปัจจุบัน เป็นผู้อำนวยการโรงเรียนภาคฤดูร้อนวัดพุทธานุสรณ์ ซึ่งดำเนินการจัดการเรียนการสอนโดยร่วมมือกับโครงการสอนภาษาไทย และวัฒนธรรมไทยในต่างประเทศ คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

มีนักเรียนศึกษาภาษาไทยและขนบธรรมเนียมประเพณีไทย ดังนี้

นักเรียน (เยาวชนไทย) โรงเรียนพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์ 50 คน (พ.ศ. 2552)
นักเรียน (ชาวต่างชาติ) โรงเรียนพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์ 16 คน (พ.ศ. 2552)
มีนักเรียนโรงเรียนภาคฤดูร้อน (เดือน มิ.ย.-ส.ค.) 77 คน (พ.ศ. 2552)

นอกจากนั้นได้จัดหาอาสาสมัครสอนภาษาไทยให้แก่ชาวต่างชาติที่สนใจในภาษาไทย และประเพณีไทยจัดให้มีการสอนทั้งส่วนของภาษาไทยและพระพุทธศาสนา มีการสอนการเจริญสมาธิภาวนาให้แก่เยาวชน และชาวต่างชาติทุกวันก่อนเข้าห้องเรียน มีการมอบใบประกาศนียบัตรให้แก่นักเรียนผู้สำเร็จการศึกษาในแต่ละชั้นทุกๆ ปี

ด้านสาธารณูปการ

สมเด็จพระมหาธีราจารย์กับพระวิเทศธรรมกวี ที่วัดพุทธานุสรณ์ สหรัฐอเมริกา (พ.ศ.2536)

ท่านทุ่มเทและทำให้สังคมทั้งในประเทศและต่างประเทศ รวมการก่อสร้างและบูรณปฏิสังขรณ์คือในประเทศไทยเป็นจำนวนเงิน 18.1 ล้านบาท ในสหรัฐอเมริกาเป็นจำนวนเงิน $3.6 ล้านเหรียญ และเงินไทยจำนวน 4 แสนบาท รวมงานสาธารณูปการ เป็นจำนวนเงินสกุลไทยทั้งสิ้น 18.5 ล้านบาท เป็นเงินสกุลดอลลาร์สหรัฐ จำนวน 3.6 ล้านเหรียญ คิดเป็นเงินไทย จำนวน 117. 2 ล้านบาท รวมงานสาธารณูปการ เป็นเงินทั้งสิ้น 135.4 ล้านบาท

ให้ทุนการศึกษา

ในฐานะที่มาจากท้องถิ่นบ้านนอก ท่านไม่เคยลืมอนุชนคนรุ่นหลัง ท่านจัดทุนการศึกษาให้แก่นักเรียน ที่เสลภูมิ ร้อยเอ็ด ตั้งแต่ระดับประถมถึงอุดมศึกษาปีละหลายทุน เป็นเงินปีละหลายแสนบาท รวมเงินที่เป็นทุนการศึกษาแก่เยาวชนประมาณ 2.5 ล้านบาท และมีทุนการศึกษาที่ตั้งไว้ 22.1 ล้านบาท (ตั้งแต่ พ.ศ. 2544 เป็นต้นมา)

ด้วยผลงานที่ยอดเยี่ยมทั้งในประเทศไทย และสหรัฐอเมริกา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย จึงมีมติประสาทปริญญาดุษฎีกิตติมศักดิ์ ให้แก่ท่าน เมื่อวันที่ 1 พ.ค. 2554

ประวัติย่อๆ มีดังนี้

พระวิเทศธรรมกวี ฉายา กวิสฺสโร อายุ 65 พรรษา 43 ป.ธ. 7 M.A สังกัดวัดราชบุรณราชวรวิหารสถานะเดิมชื่อ ประเสริฐ นามสกุล พันธุระ |สัญชาติ และเชื้อชาติ ไทย ศาสนา พุทธ เกิด วันที่ 15 ก.ค. 2489 ณ บ้านพันขาง ต.นางาม อ.เสลภูมิ จ.ร้อยเอ็ด
อุปสมบท วันที่ 11 พ.ค. 2511 ณ พระอุโบสถวัดชนะสงครามวรมหาวิหาร เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร เจ้าประคุณสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ |(ฟื้น ชุตินฺธรมหาเถร) วัดสามพระยา ขณะดำรงสมณศักดิ์ที่พระธรรมปัญญาบดี เป็นพระอุปัชฌาย์ พระราชพฤฒาจารย์ (เชียง อินฺทโชโต) วัดราชบุรณราชวรวิหาร ขณะดำรงสมณศักดิ์ที่พระคุณาจารวัตร เป็นพระกรรมวาจาจารย์เจ้าประคุณสมเด็จพระมหาธีราจารย์ (นิยม ฐานิสฺสรมหาเถร) วัดชนะสงครามวรมหาวิหาร ขณะดำรงสมณศักดิ์ที่ พระราชโมลี เป็นพระอนุสาวนาจารย์

วิทยฐานะ

พ.ศ. 2512 เปรียญธรรม 7 ประโยค สำนักเรียนวัดมหาธาตุฯ กรุงเทพฯ พ.ศ. 2516
ปริญญาตรี จาก Nava Nalanda Pali Institule, Bihar, India พ.ศ. 2519
ปริญญาโท จาก Magatha University, Bihar, India
และ พ.ศ. 2554 ดุษฎีบัณฑิต (กิตติมศักดิ์) มหาวิทยาลัย มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

นี่เป็นเพียงบางส่วนบางตอนจากประวัติของพระเถระยอดกตัญญู แห่งสหรัฐอเมริการูปนี้ ขออนุโมทนา