มนุษย์ พลังงาน และ การขับเคลื่อน

“Hybrid Technology/หั้ยบิด หั้ยกด หั้ยดึง ฯลฯ เทคโนโลยี” นิทรรศการเดี่ยวครั้งล่าสุดของ “พรทวีศักดิ์ ริมสกุล” ศิลปินผู้สร้างสรรค์งานศิลปะให้กลายเป็นเรื่องสนุก  

เรื่อง มัลลิกา

 

“Hybrid Technology/หั้ยบิด หั้ยกด หั้ยดึง ฯลฯ เทคโนโลยี” นิทรรศการเดี่ยวครั้งล่าสุดของ “พรทวีศักดิ์ ริมสกุล” ศิลปินผู้สร้างสรรค์งานศิลปะให้กลายเป็นเรื่องสนุก หลังจากการแสดงผลงานเดี่ยว Porntaweesak’s Exhibition ที่แสดงงาน RGB ’s War เมื่อปี 2549 ที่ 100 ต้นสน แกลเลอรี สร้างความประทับใจและความรู้สึกสนุกสนานแก่ผู้ชม ทำให้งานชุดนั้นถูกเชิญให้เข้าร่วมในเทศกาลงานศิลปะระดับนานาชาติมากมาย อาทิ Attitude 2007 ครบรอบ 5 ปีของพิพิธภัณฑ์ศิลปะร่วมสมัย The Contemporary Art Museum, Kumamoto ประเทศญี่ปุ่น โดยงานชุดนี้ยังได้เป็นหนึ่งในงานสะสมของพิพิธภัณฑ์อีกด้วย จึงทำให้หลายคนตั้งตารอคอยผลงานชิ้นใหม่ของเขาอีกครั้ง

ในครั้งนี้ ศิลปินสร้างสรรค์งานประติมากรรมร่วมสมัย ที่เน้นในเรื่องการปฏิสัมพันธ์กับผู้ชม ภายใต้แนวคิดจากพลังงานที่มีอยู่ในชีวิตประจำวัน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นพลังงานสำเร็จรูป โดยเฉพาะพลังงานไฟฟ้าที่ถูกนำมาใช้เพื่ออำนวยความสะดวกสบาย ซึ่งผู้คนส่วนใหญ่ชอบที่จะใช้งาน แต่มักจะละเลยขั้นตอนและกระบวนการการผลิต

“พลังงานต่างๆ ที่มีอยู่ในชีวิตประจำวัน ส่วนใหญ่เป็นพลังงานสำเร็จรูป ผู้บริโภคสามารถใช้ได้ทันทีโดยเฉพาะพลังงานไฟฟ้า ซึ่งสามารถใช้ได้ด้วยความสะดวกสบาย รวดเร็ว จนกลายมาเป็นสิ่งจำเป็นต่อการดำรงชีวิตประจำวัน ถ้าเราตั้งคำถามว่าอะไรบ้างที่ใช้พลังงานเป็นตัวขับเคลื่อน ดูเหมือนว่าคำตอบน่าจะเป็นได้เกือบทุกสิ่ง ไม่ใช่เพียงแต่รถยนต์หรือเครื่องจักรกลอย่างที่เราคุ้นเคย และนึกกันเสมอว่า พลังงานมักจะมาจากน้ำมัน จากก๊าซธรรมชาติหรือได้มาจากพลังงานไฟฟ้า

 

การที่มนุษย์ใช้พลังงานต่างๆ ด้วยความคุ้นเคยและเป็นประจำ ทำให้เรามองว่าตนเองเป็นเพียงผู้ใช้พลังงาน ลืมนึกไปถึงกระบวนการและขั้นตอนการผลิตและที่มาของพลังงาน ถ้าเราลองมองหาพลังงานในอีกด้านหนึ่งแล้ว จะเห็นได้ว่าพลังงานมีอยู่ในทุกๆ สิ่ง เรื่องของพลังงานทดแทนจึงไม่ใช่เรื่องใหญ่เกินไป ถ้าเราลองจินตนาการดูว่าพลังงานคือสรรพสิ่งที่กำลังเคลื่อนไหวอยู่รอบตัวเรา และรวมไปถึงตัวเราเองโดยที่เราคาดไม่ถึง” พรทวีศักดิ์กล่าวถึงคอนเซปต์งาน

ส่วนใหญ่วัตถุที่ศิลปินเลือกมาทำเป็นสิ่งที่อยู่ใกล้ตัวมนุษย์ มนุษย์คุ้นเคยอยู่แล้ว เพราะต้องการให้ผู้ชมสามารถรับรู้และซึมซับกับงานได้ง่าย “ครั้งนี้เป็นงานศิลปะสื่อผสม Interacted Installation ที่ให้คนดูมีปฏิสัมพันธ์ร่วมกับผลงานได้ นอกเหนือจากตรรกะในการรับรู้ การเห็นแล้ว ยังสามารถสัมผัสกับผลงานด้วย อย่างเช่น รถยนต์ผมเอาชุดเครื่องทุกอย่างออกหมดเหลือโครงแล้วใช้พลังงานใหม่หมด ซึ่งคือ พลังงานคนให้คนดูเข้าไปนั่งโยกมัน เพียงแค่นี้รถก็สามารถเคลื่อนเดินหน้าได้”

พรทวีศักดิ์เล่าต่อถึงเหตุผลว่าทำไมต้องใช้พลังงานคนเข้าไปรวมกับวัตถุ “ผมกำลังจะบอกถึงเรื่องวิกฤต อย่างมนุษย์เรามีหลายฟังก์ชัน ชาวนาทำนานี้ก็เป็นอีกฟังก์ชันหนึ่ง แต่วิกฤตเช่นน้ำท่วมทำให้ฟังก์ชันการทำนาเปลี่ยนไปต้องมาทำอาชีพอื่น ฉะนั้นกลับมาที่วัตถุก็เปลี่ยนจากตัวหนึ่งไปเป็นตัวหนึ่ง รถยนต์แทนที่จะเข้าไปนั่งสบายๆ หรือเติมน้ำมันให้เป็นพลังงาน แต่ของผมต้องกลับมาทบทวนใหม่ ให้คนดูใช้พลังงานจากร่างกายขับเคลื่อนช่วยกัน หรือกาน้ำชาเดิมทีต้องเติมน้ำแล้วรินใส่ถ้วย แต่ผมเปลี่ยนให้มีขาและมีกลไกสามารถเดินได้ คนดูก็ต้องมาหมุน ยิ่งออกแรงเยอะเท่าไหร่กาน้ำก็เดินเยอะเท่านั้น อย่างโซฟามีโคมไฟอยู่ข้างบนจำลองเป็นห้องนั่งเล่น ฟังก์ชันห้องนั่งเล่นต้องนั่งสบายๆ เป็นที่พักผ่อน แต่ในงานของผมคนดูไม่ได้พักผ่อน ต้องนั่งโซฟาแล้วขย่มเพื่อให้เกิดพลังงานให้โคมไฟที่อยู่ข้างบนติด ถ้าหยุดขย่มโคมไฟก็ดับ หรือตู้เติมน้ำมันเดิมทีฟังก์ชันเติมพลังงานให้รถยนต์ แต่ผมเปลี่ยนจากน้ำมันมาเป็นน้ำเปล่าใช้รดน้ำต้นไม้แทน”

 

ผลงานศิลปะของพรทวีศักดิ์ แม้จะสามารถอธิบายแนวคิดของงานได้ด้วยตัวของมันเอง ทว่าจะไม่เกิดผลสำเร็จร้อยเปอร์เซ็นต์เลยถ้าคนดูไม่เข้ามามีส่วนร่วม เพราะวัตถุที่นำมาสร้างงานนั้นไม่สามารถทำงานได้ ต้องสร้างพลังงานให้กับมัน “ผมให้ความสำคัญกับมนุษย์มากกว่าวัตถุ ถ้ามนุษย์ไม่ทำอะไรเลยวัตถุจะเต็มไปหมด ต้องอาศัยซึ่งกันสร้างสรรค์ให้เกิดผลงานออกมา ผมแค่อยากสะท้อนให้คนดูรู้ว่า เราควรจะสำนึกในเรื่องของพลังงานบ้างว่าขั้นตอนกว่าจะได้มาเป็นยังไง และนอกจากเราจะได้มาใช้ในชีวิตประจำวัน สุนทรียศาสตร์ในศิลปะก็มีอยู่ด้วย”

นิทรรศการ “Hybrid Technology/หั้ยบิด หั้ยกด หั้ยดึง ฯลฯ เทคโนโลยี” จัดแสดงจนถึงวันที่ 30 ม.ค. ณ 100 ต้นสน แกลเลอรี เปิดให้ชมทุกวันพฤหัสบดีอาทิตย์ เวลา 11.00–19.00 น.