สืบเนื่องจากงานสวดพระปริตรฯ ครั้งที่ ๔๒ ชินบัญชรอธิษฐานธรรม ณ วัดระฆัง (ตอน ๓)
พึงตั้งเมตตาขึ้นที่จิตของเรา คำว่า “เมตตา” คือความคิดที่ดี ความปรารถนาที่ดี เป็นความปรารถนาดีที่ตั้งขึ้นด้วยความไม่ประสงค์ร้าย ไม่ประทุษร้าย แม้กับตนเองเป็นเบื้องต้น ถ้าเราคิดร้าย ประสงค์ร้ายกับตนเองได้ ประทุษร้ายกับตนเองได้ เบียดเบียนตนเองได้ในโลกนี้ ไม่มีหน้าไหนที่เราจะไม่เบียดเบียนแม้กระทั่งพ่อแม่เรา เพราะแม้กระทั่งตัวเรา สัตว์ทั้งหลายรักตนเองเป็นที่สุด ก็ยังทำร้ายทำลายตนเองได้... เมตตาจึงเป็นการผูกมิตรกับตนเองเป็นเบื้องต้น เมตตาเป็นอำนาจธรรมของกัลยาณมิตรแห่งตน ทำตนให้เป็นมิตรแห่งตนก่อนในเบื้องต้น จึงพึงตั้งจิตดำริขึ้นภายในว่า...
พึงตั้งเมตตาขึ้นที่จิตของเรา คำว่า “เมตตา” คือความคิดที่ดี ความปรารถนาที่ดี เป็นความปรารถนาดีที่ตั้งขึ้นด้วยความไม่ประสงค์ร้าย ไม่ประทุษร้าย แม้กับตนเองเป็นเบื้องต้น ถ้าเราคิดร้าย ประสงค์ร้ายกับตนเองได้ ประทุษร้ายกับตนเองได้ เบียดเบียนตนเองได้ในโลกนี้ ไม่มีหน้าไหนที่เราจะไม่เบียดเบียนแม้กระทั่งพ่อแม่เรา เพราะแม้กระทั่งตัวเรา สัตว์ทั้งหลายรักตนเองเป็นที่สุด ก็ยังทำร้ายทำลายตนเองได้... เมตตาจึงเป็นการผูกมิตรกับตนเองเป็นเบื้องต้น เมตตาเป็นอำนาจธรรมของกัลยาณมิตรแห่งตน ทำตนให้เป็นมิตรแห่งตนก่อนในเบื้องต้น จึงพึงตั้งจิตดำริขึ้นภายในว่า...
“ข้าพเจ้าจะไม่พยาบาท ไม่เบียดเบียน ไม่คับแค้นใจ ไม่ทุกข์ใจ เพื่อออกมาจากความทุกข์ ออกมาจากเวร เพื่อต้องการความสุข...” ใครบ้างที่ไม่ต้องการความสุข...ไม่มี แม้เราแม้เขาล้วนแล้วแต่ต้องการความสุข ที่เราเดินทางมาเพราะต้องการหาความสุข แต่สุขแท้ในพระศาสนาคือความสงบ สงบแท้ก็คือสงบสังขารความปรุงแต่ง...ดังคำบาลีกล่าวไว้ว่า “เตสํ วูปสโม สุโข” ความสงบแห่งจิตแห่งสังขารนั้น เป็นสุขที่แท้จริง คือสิ้นซึ่งกิเลสปรุงแต่งแล้ว เราก็ทำมิตรแห่งตนให้เกิดขึ้น ด้วยการผูกมิตรกับตนด้วยการมีกรรมอันควร กรรมนี้เป็นกรรมของ “อภัยทาน” ให้อภัยทานนี้เกิดขึ้นที่จิตของเรา ละ วาง ให้มันว่าง และก็เว้น ละวางว่างเว้นจากความชั่วความทุกข์ทั้งปวง...เราก็จะพบกับความสงบและสุขใจขึ้น
อาหารจิต ก็คือ ความรู้สึก...ความรู้สึก ก็คือ สภาพธรรม สภาพธรรมใดที่ให้ความรู้สึกที่ดี สภาพธรรมนั้น เรียกว่า สภาพธรรมของคติของความสุขที่เป็นกุศลธรรม เรียกว่า ตัว “บุญ” ในเบื้องต้นก็ได้ บุญนั้นคือให้เกิดความเยือกเย็นและสงบ และความสุข เรียกว่า “บุญ” ถ้ายกขึ้นโลกุตตรธรรมเรียกว่าเป็น “กุศล” ทันที เป็นกุศลนี้ เป็นไปเพื่อออกมาจากความทุกข์โรคภัยทั้งปวง
เราทำจิตเรานั้นให้มั่นคง ดำรงอยู่ที่เมตตา เมตตาตน ก็คือ สำนึกที่เป็นสัมมาทิฏฐิ เห็นชอบว่าควรแก่การละวางความทุกข์ออกไป ทุกข์เกิดขึ้นเพราะความพยาบาท ความเบียดเบียน คับแค้นใจ ให้อาการแห่งความทุกข์ และก็ทุกข์ใจ การจะออกจากความทุกข์ได้ต้องละจากความพยาบาท ความเบียดเบียน ความคิดที่ไม่ดีทั้งหลาย ความคิดที่เป็นอกุศลทั้งปวง ต้องละ และต่อไปพึงตั้งดำริขึ้นในจิตว่า “เราจะไม่เบียดเบียนใคร เราจะตั้งอยู่ในกรอบแห่งความเป็นประโยชน์แห่งตนและผู้อื่น”
(อ่านต่อฉบับพรุ่งนี้)
