อุตสาหกรรมโรงไฟฟ้าไทยปี 70 พลังงานหมุนเวียนโตเด่น Data Center-EV หนุน

ศูนย์วิจัยเศรษฐกิจและธุรกิจ (SCB EIC) ประเมินอุตสาหกรรมโรงไฟฟ้าไทยในปี 2570 มีแนวโน้มขยายตัวเติบโตอย่างโดดเด่นในกลุ่มพลังงานหมุนเวียน โดยมีปัจจัยขับเคลื่อนสำคัญจากนโยบายสนับสนุนของภาครัฐ ความต้องการไฟฟ้าสะอาดของภาคเอกชน แผนการเริ่มดำเนินการเชิงพาณิชย์ (COD) ของกำลังการผลิตใหม่ รวมถึงแรงหนุนจากแผน PDP 2569 และมาตรการ Direct PPA

 

ความต้องการไฟฟ้าโต 2.2% Data Center และ EV หัวเจาะสำคัญ

ภาพรวมการใช้ไฟฟ้าในโครงข่ายไฟฟ้าของไทยในปี 2570 คาดว่าจะขยายตัว 2.2%YoY และมีแนวโน้มเติบโตต่อเนื่องในระยะข้างหน้า โดยมีปัจจัยเติบโตจากการใช้ไฟฟ้าภาคอุตสาหกรรม ความต้องการจากกลุ่ม Data Center และการชาร์จยานยนต์ไฟฟ้า (EV) ในภาคครัวเรือน

 

นอกจากนี้ การไฟฟ้านอกโครงข่าย (IPS และ SPP Direct) มีแนวโน้มขยายตัวเช่นกัน โดยเฉพาะกลุ่ม IPS-Renewable จาก Solar rooftop และการทำสัญญา Private PPA ของภาคเอกชน เพื่อลดภาระค่าไฟฟ้าและลดการปล่อยคาร์บอนขององค์กร

 

ผลิตไฟฟ้าหมุนเวียนพุ่ง 7.4% จับตาแผนรับซื้อไฟฟ้าใหม่ตาม PDP 2569

 

การผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนในปี 2570 คาดว่าจะเติบโต 7.4%YoY โดยมีกำลังการผลิตตามสัญญาที่มีกำหนด COD รวมราว 1,295 เมกะวัตต์ (MW) ครอบคลุมพลังงานแสงอาทิตย์ พลังงานลม พลังงานชีวมวล และก๊าซชีวภาพ และคาดว่าจะเติบโตต่อเนื่องในช่วงปี 2570-2573 จากโครงการแสงอาทิตย์และลมเป็นหลัก

 

ทั้งนี้ ภาคธุรกิจยังต้องติดตามความชัดเจนของการประกาศรับซื้อไฟฟ้าใหม่ตามแผน PDP 2569 ซึ่งมุ่งสู่เป้าหมาย Net Zero ในปี 2593 รวมถึงมาตรการสนับสนุนภาคประชาชน เช่น Solar rooftop, Solar on-ground, Floating solar และการเปิดซื้อขายไฟฟ้าสะอาดโดยตรง (Direct PPA) สำหรับ Data Center และอุตสาหกรรมที่ต้องการไฟฟ้าสะอาดสูง

 

ผลิตไฟฟ้าจากพลังงานฟอสซิล เผชิญแรงกดดันภาษีคาร์บอน

 

ในด้านโรงไฟฟ้าพลังงานฟอสซิล การผลิตจากถ่านหินมีแนวโน้มลดลง ขณะที่ก๊าซธรรมชาติจะเพิ่มขึ้นเล็กน้อย โดยร่าง PDP 2569 มีแผนเพิ่มกำลังผลิตจากก๊าซธรรมชาติใหม่รวม 9,100 MW ในช่วงปี 2570-2580 เพื่อทดแทนโรงไฟฟ้าที่จะหมดอายุสัญญา

 

ทั้งนี้ ผู้ผลิตไฟฟ้าฟอสซิลจะต้องเผชิญแรงกดดันด้านต้นทุนการจัดการคาร์บอนและมาตรการภาษีคาร์บอนที่จะบังคับใช้ปลายปี 2570

 

ค่าไฟเฉลี่ยลดลงเล็กน้อยที่ 3.86 บาท/หน่วย 

 

สำหรับแนวโน้มค่าไฟฟ้าเฉลี่ยในปี 2570 คาดว่าจะปรับตัวลดลงเล็กน้อยมาอยู่ที่ 3.86 บาทต่อหน่วย จาก 3.90 บาทต่อหน่วย ในปี 2569 ตามต้นทุนนำเข้า LNG ที่ลดลงมาเฉลี่ย 12.5 ดอลลาร์สหรัฐต่อล้านบีทียู ส่งผลให้ราคาก๊าซธรรมชาติในประเทศ (Pool gas) ลดลงมาอยู่ที่ราว 311 บาทต่อล้านบีทียู 

 

อย่างไรก็ตาม ค่าไฟยังถือว่าอยู่ในระดับสูงเนื่องจากกำลังการผลิต LNG โลกยังต่ำกว่าความต้องการ ประกอบกับแหล่งผลิตในกาตาร์ยังฟื้นตัวไม่เต็มที่ รวมทั้งยังต้องติดตามความผันผวนของราคา LNG จากสถานการณ์ในตะวันออกกลาง และการคืนต้นทุนค่าเชื้อเพลิงคงค้าง (AF) ของ กฟผ.

 

ธุรกิจผลิตแผงโซลาร์เซลล์ เสี่ยงส่งออกติดลบ เผชิญภาษี AD/CVD สหรัฐฯ

 

ในส่วนของอุตสาหกรรมผลิตชิ้นส่วนและแผงโซลาร์เซลล์ปี 2570 ยังเผชิญความเสี่ยงชะลอตัวต่อเนื่อง โดยมูลค่าการส่งออกมีแนวโน้มเปลี่ยนแปลงราว -0.5%YoY จากผลกระทบของมาตรการภาษี AD/CVD ของสหรัฐฯ ที่กระทบความสามารถในการแข่งขันของไทย เมื่อเทียบกับมาเลเซียและอินโดนีเซีย ประกอบกับการแข่งขันที่รุนแรงและราคาแผงโซลาร์เซลล์ในตลาดโลกที่ลดลงจากอุปทานล้นตลาดของผู้ผลิตในประเทศจีน

 

แนะภาคธุรกิจพลังงานเร่งปรับตัว เปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด

 

เพื่อรับมือกับการเปลี่ยนผ่านทางพลังงาน ภาคธุรกิจควรปรับกลยุทธ์ ดังนี้

 

• โรงไฟฟ้าฟอสซิล ต้องเน้นประสิทธิภาพการผลิต เร่งลดการปล่อยคาร์บอน พัฒนาระบบกักเก็บคาร์บอน (CCS/CCUS) และกระจายการลงทุนไปสู่พลังงานหมุนเวียนและระบบกักเก็บพลังงาน

 

• โรงไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียน ยกระดับสู่ผู้ให้บริการพลังงานสะอาดแบบครบวงจร ขยายรายได้จากสัญญารับซื้อแบบเดิมไปสู่ Private PPA และ Direct PPA ร่วมกับ Data Center และโรงงานอุตสาหกรรม

 

• ผู้ผลิตชิ้นส่วนและแผงโซลาร์เซลล์ ปรับจากการแข่งขันด้านราคาไปสู่การพัฒนาสินค้ามูลค่าเพิ่ม สร้างความน่าเชื่อถือของ Supply chain กระจายตลาดส่งออกไปยังประเทศที่เติบโตสูง เช่น อินเดียและเอเชีย พร้อมขยายฐานลูกค้าในประเทศ