ชีวิตวิถีใหม่ ต้องใช้ดิจิทัล ประเทศไทยในยุคบรอดแบนด์คุณภาพเยี่ยม

สำนักงานกิจการเศรษฐกิจและสังคมแห่งสหประชาชาติได้กล่าวไว้ว่า วิถีชีวิตใหม่คือโลกแห่งดิจิทัล และในการที่เราจะผลักดันให้กิจกรรมทางโซเชียลดำเนินต่อไป รวมไปถึงการเพิ่มความรู้ความเข้าใจด้านดิจิทัล ปัจจัยที่สำคัญที่สุดคือ การมอบบริการบรอดแบนด์ที่มีคุณภาพและล้ำยุคให้กับประชาชนทุกคน โดยเฉพาะอย่างยิ่งกลุ่มประชากรที่อาศัยอยู่ในชนบทที่ไม่มีความรู้และรายได้น้อย

ความช่วยเหลือด้านการเงินและเงินภาษีนับเป็นกลยุทธ์ที่ดีที่สุดสำหรับภาครัฐในการสนับสนุนการพัฒนาอินเทอร์เน็ตบรอดแบนด์ความเร็วสูง โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเปิดตัวของการให้บริการอินเทอร์เน็ตบรอดแบนด์ในที่พักอาศัย หรือองค์กรต่างๆ

ปัจจัยหลักที่สำคัญ 4 ประการที่มีส่วนโน้มน้าวรัฐบาลให้เข้ามามีส่วนร่วมในตลาดโทรคมนาคมด้วยการสนับสนุนเงินทุน ได้แก่

1. การปรับสมดุลระหว่าการแข่งขันในตลาดและการลงทุน

2. การพัฒนาการให้บริการอินเทอร์เน็ตบรอดแบนด์อย่างครบวงจร

3. การเพิ่มศักยภาพการแข่งขันของประเทศด้วยการขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล

4. การเร่งกระบวนการเพื่อเข้าสู่ยุคดิจิทัลอย่างเต็มรูปแบบด้วยการสร้างเสริมความรู้ด้านดิจิทัลให้กับประชาชน รวมไปถึงการเพิ่มมูลค่า GDP

ทั้งนี้ เราสามารถเรียนรู้จากการดำเนินการของรัฐบาลไทยในการให้ทุนสนับสนุนการพัฒนาการสาธารณูปโภคด้านอินเทอร์เน็ตบรอดแบนด์ และการจัดให้มีบริการโทรคมนาคมพื้นฐานโดยทั่วถึงและเพื่อสังคม (USO) ซึ่งได้เริ่มต้นตั้งแต่ปี 2559 เป็นต้นมา และก้าวสู่ปีที่ 5 ในปีนี้

กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ได้ออกนโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยการพัฒนาดิจิทัลเพื่อสังคม (2561-2565) และ แผนพัฒนาเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (2565-2570) โดยมีเป้าหมาย 5 ประการที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาระบบเครือข่ายบรอดแบนด์ ดังต่อไปนี้

เป้าหมายแรก: ภายในปี 2565 การให้บริการอินเทอร์เน็ตบรอดแบนด์จะมีเครือข่ายครอบคลุมไปสู่ทุกหมู่บ้านในประเทศไทย โดยในปี 2570 ประชากรในประเทศจะสามารถเข้าถึงอินเทอร์เน็ตบรอดแบนด์ทุกครัวเรือน ปัจจุบัน ประชาชน องค์กรเอกชน และภาครัฐ ในทุกจังหวัด รวมไปถึง 74,9876 หมู่บ้านในประเทศไทย สามารถเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตผ่านบรอดแบนด์ในบ้าน แต่การที่เราจะสามารถบรรลุเป้าหมายในการมอบบริการบรอดแบนด์คุณภาพสูงให้กับทุกครัวเรือนได้นั้น จำเป็นที่จะต้องมีการขยายเครือข่ายให้ครอบคลุมมากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเขตพื้นที่ชนบท พื้นที่ด้อยศักยภาพสำหรับการลงทุน และพื้นที่ส่วนบุคคล ซึ่งรวมไปถึง อาคารบ้านเรือน อาคารพานิชย์ ที่ดิน และพื้นที่อุตสาหกรรม

เป้าหมายที่ 2: ภายในปี 2565 ประชากรในทุกหมู่บ้านจะสามารถเข้าถึงการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตผ่านบรอดแบนด์ที่มีความเร็วสูงมากกว่า 100 เมกะบิต โดยในปี 2570 ความเร็วของอินเทอร์เน็ตบรอดแบนด์ที่ให้บริการในเขตหัวเมืองใหญ่ พื้นที่เศรษฐกิจ พื้นที่สาธารณะ และศูนย์การเรียนรู้ จะได้รับการพัฒนาให้มีความเร็วสูงสุดอย่างน้อย 1 กิกะบิต ซึ่งในปัจจุบัน ความเร็วในการดาวน์โหลดผ่านอินเทอร์เน็ตบรอดแบนด์ในเขตพื้นที่เมืองอยู่ที่ 191.7 เมกะบิต ซึ่งหากเราต้องการบรรลุเป้าหมายในการพัฒนาไปสู่ระบบอินเทอร์เน็ตบรอดแบนด์ที่มีคุณภาพสูง ประชากรบางส่วนจำเป็นที่จะต้องเปลี่ยนมาใช้บริการอินเทอร์เน็ตบรอดแบนด์ผ่านเครือข่ายเคเบิลไฟเบอร์ออฟติกแทนที่การใช้งานอินเทอร์เน็ตผ่านเคเบิลทองแดงและสายโคแอ็กเชียล (coaxial cable) ที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน

นอกเหนือจากนี้ ประชากรใน 10,000 หมู่บ้านทั่วประเทศที่ใช้งานอินเทอร์เน็ตผ่านโครงการ  Village Broadband Internet จะสามารถดาวน์โหลดข้อมูลด้วยความเร็วสูงถึง 1,000 เมกะบิต และเพื่อที่จะบรรลุเป้าหมายดังกล่าวภายในปี 2565 เราจะต้องเพิ่มความเร็วของเครือข่ายไฟเบอร์ออฟติกในโซน C และ C+ ให้สูงขึ้นเป็น 100 เมกะบิต

เป้าหมายที่ 3: ภายในปี 2565 ประเทศไทยมีเป้าหมายในการเพิ่มการใช้งานอินเทอร์เน็ตบ้านผ่านบรอดแบนด์ให้สูงขึ้น 70% ในทุกครัวเรือน และเพิ่มขึ้นถึง 80% ภายในปี 2567 

ทั้งนี้ ภายในปี 2565 ประเทศไทยมีเป้าหมายในการให้บริการอินเทอร์เน็ตผ่านระบบไฟเบอร์ทูเดอะโฮม (FTTH) หรือเทคโนโลยีอินเทอร์เน็ตบรอดแบนด์ความเร็วสูงภายในบ้านผ่านสายเคเบิลใยแก้วนำแสง ให้เพิ่มขึ้น 50% ของจำนวนครัวเรือนทั้งหมด และ 75% ในปี 2570  

ในปัจจุบันประเทศไทยให้บริการอินเทอร์เน็ตบ้านผ่านระบบบรอดแบนด์ 51.5% และระบบไฟเบอร์ทูเดอะโฮม (FTTH) 30%  โดยในปี 2570 คาดว่าจะมีปริมาณครัวเรือนเพิ่มขึ้นอีก 28.5% หรือ 6.5 ล้านครัวเรือนซึ่งเป็นเป้าหมายที่ตั้งไว้ จำนวนครัวเรือนที่เพิ่มขึ้นจะเป็นพื้นที่ที่ไม่มีการเข้าถึงของอินเทอร์เน็ตบรอดแบนด์ เป็นจำนวนครัวเรือนที่มีรายได้น้อยและมีการใช้งานอินเทอร์เน็ตผ่านโทรศัพท์มือถือเป็นหลัก

นอกจากนี้ ภายในปี 2570 การให้บริการอินเทอร์เน็ตผ่านระบบ FTTH คาดว่าจะมีจำนวนเพิ่มมากขึ้นถึง 45% หรือประมาณ 10 ล้านครัวเรือน เนื่องจากการให้บริการอินเทอร์เน็ตผ่านระบบ FTTH จะกลายเป็นเทคโนยีดิจิทัลหลักในการพัฒนาอินเทอร์เน็ตบรอดแบนด์ในประเทศไทย ซึ่งคาดว่าจะมีการเติบโตอย่างรวดเร็วและเข้ามาแทนที่เทคโนโลยีอื่นๆ ที่มีแนวโน้มการใช้งานที่ลดลง 

เป้าหมายที่ 4: ภายในปี 2565 เรามีเป้าหมายในการลดค่าบริการอินเทอร์เน็ตบรอดแบนด์ลง 2.5% ของรายได้รวมประชาชาติ (GNI) ต่อคน และลดลงให้เหลือเพียง 1% ของ GNI ต่อคน ภายในปี 2570

ปัจจุบัน ค่าบริการอินเทอร์เน็ตบ้านระบบบรอดแบนด์มีมูลค่าอยู่ที่ 2.8% ของ GNI ต่อคน เพื่อให้บรรลุจุดหมาย 1% ภายในปี 2570 ค่าบริการจะต้องลดลงทั้งหมด 1.8% โดยมียอดค่าบริการเหลือเพียง 260 บาทต่อเดือน

เป้าหมายที่ 5: ภายในปี 2570 เศรษฐกิจดิจิทัลคาดว่าจะมีส่วนในการสร้างการเติบโตทางเศรษฐกิจถึง 25% ของ GDP ทั้งหมด  โดยในปี 2560 ที่ผ่านมา เศรษฐกิจดิจิทัลมีส่วนในการเพิ่มมูลค่า GDP อยู่ที่ 17%  

และเพื่อที่จะบรรลุเป้าหมายที่ตั้งไว้ภายในปี 2570 ประเทศไทยจำเป็นที่จะต้องขยายการลงทุนในภาคส่วนธุรกิจด้านดิจิทัลและอีคอมเมิร์ซขึ้นอีก 8% ส่วนภาพรวมในระดับโลก มูลค่าของกิจกรรมทางดิจิทัลต่อเศรษฐกิจยังอยู่ในขั้นตอนการศึกษาวิจัยและพัฒนา ก่อนหาข้อสรุป

นอกเหนือจากการเร่งการขยายเครือข่ายไฟเบอร์ออฟติกแล้ว จำนวนการเข้าถึงอินเทอร์เน็ตบ้านระบบบรอดแบนด์ควรจะมีเพิ่มขึ้นจากจำนวนผู้ใช้งานที่เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในพื้นที่เขตชนบท

จำนวนการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตบ้านระบบบรอดแบนด์ในเขตเมืองจะมีการเติบโตอย่างรวดเร็ว ซึ่งเป็นผลมาจากผู้ให้บริการมีการเร่งการขยายเครือข่ายผ่านการใช้สาธารณูปโภคร่วมกัน โดยเฉพาะการใช้งานสายไฟเบอร์ในพื้นที่ส่วนบุคคลที่มีการวางระบบไว้ล่วงหน้า 

ทั้งนี้การใช้งานอินเทอร์เน็ตในพื้นที่ชนบทจะมีปริมาณเพิ่มมากขึ้น หากมีการสนับสนุนให้ประชาชนมีการใช้งานผ่านแอปพลิเคชันต่างๆ ผ่านระบบอินเทอร์เน็ตเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิต หากประเทศไทยสามารถบรรลุเป้าหมายนี้ได้ เราจะมีจำนวนผู้ใช้งานอินเทอร์เน็ตบ้านระบบบรอดแบนด์เพิ่มมากขึ้น และปิดช่องว่างความเหลื่อมล้ำทางสังคมได้เช่นกัน