บริหารด้วยความกลัว

ดิลก ถือกล้า

เมื่อไม่นานมานี้ มีการร้องเรียนจากพนักงานของบริษัทลูกในต่างประเทศแถบอาเซียน เป็นหนังสือระบุเหตุการณ์ถึงพฤติกรรมของผู้บริหารอย่างละเอียด และมีข้อร้องเรียนอยู่ข้อหนึ่งบอกว่า ผู้บริหารที่ถูกร้องเรียนท่านนี้บริหารงานแบบ Management by Fear คำนี้สะดุดหูผมมาก ทำให้สนใจว่า Management by Fear หรือการบริหารด้วยความกลัวเป็นอย่างไร

จากการที่ได้ไปศึกษาหาข้อมูลเพิ่มเติม ผมได้คำตอบที่น่าสนใจว่า เวลาที่เขาพูดถึงการบริหารด้วยความกลัว เขาจะหมายถึง ผู้บริหารใช้วิธีการบริหารทีมด้วยการใช้ "ความกลัวจากลูกน้อง" เป็นกลไกในการควบคุม บริหารทีม และเขายังหมายถึงการที่ผู้บริหารท่านนั้นเองก็มี "ความกลัวอยู่ในใจ" และสะท้อนความกลัวนั้นออกมาเพื่อผลักดันตัวเอง ผู้บริหารที่บริหารด้วยความกลัวมักจะคิดว่า ตนเองบริหารด้วยวิธีการที่ถูกต้อง มองว่าตนเองกำลังสอนและกำลังโค้ช ไม่ใช่ทำให้เกิดความกลัว

ลักษณะการบริหารที่ว่ากันว่า เป็นการบริหารด้วยความกลัว มักจะมีลักษณะทำนองนี้เป็นบางข้อหรือแทบทุกข้อ คือ

1.ผู้บริหารที่บริหารด้วยความกลัวมักจะชอบสั่งสอนลูกน้องในทีมซ้ำๆ ในเรื่องเดิมๆ ไม่ว่าลูกน้องจะชอบหรือไม่ก็ตาม เป็นการสอนให้ลูกน้องทำตามแนวทางหรือความคิดของตน โดยไม่ฟังความคิดเห็นใหม่ๆ จากลูกน้อง ไม่รับฟังว่าลูกน้องมีข้อจำกัดหรืออุปสรรคอะไร

2.ผู้บริหารที่บริหารด้วยความกลัวมักจะมองตัวเองว่า ต้องเป็นเลิศ ต้องเหนือกว่าผู้อื่นอยู่เสมอ การทำงานคือการต้องเอาชนะทุกเรื่อง ไม่ว่าจะกับลูกน้องหรือกับเพื่อนร่วมงาน

3.ผู้บริหารที่บริหารด้วยความกลัวจะมองคนรอบตัวเป็นแค่สองกลุ่ม คือ กลุ่มพวกตน กับกลุ่มไม่ใช่พวกตน ผู้บริหารแบบนี้จะมองลูกน้องเป็นสองกลุ่มเช่นเดียวกัน ดังนั้นลูกน้องคนไหนที่ถูกมองว่าไม่เป็นพวก จะได้รับการปฏิบัติและแรงกดดันที่หนักกว่า ในทางกลับกันคนที่ถูกมองว่าเป็นพวก ก็ไม่พ้นกับการถูกการใช้ความกลัวมาบริหาร เพราะกลุ่มลูกน้องคนโปรดก็จะถูกความกลัวครอบงำไม่ให้ ตีตัวออกห่าง

4.ผู้บริหารที่บริหารด้วยความกลัวจะเชื่อในวิธีการนำทีมแบบใช้ "พระเดช" เพราะผู้บริหารแบบนี้ลึกๆ คือคนที่ขาดความมั่นใจในคุณค่าของตน จะมอง มนุษย์ที่อยู่รอบตัวด้วยความไม่ไว้ใจ มองว่าลูกน้องพร้อมทำผิด พร้อมจะไม่ ทำงาน และหลีกเลี่ยง จึงต้องควบคุมเข้มงวด ผู้บริหารแบบนี้จึงเชื่อว่าพระเดชเท่านั้น คือคำตอบเดียวที่จะทำให้ลูกน้องทำงาน เป็นพวกที่เชื่อว่า ต้องลงแส้ จึงจะได้งาน

พอผมได้เข้าใจเรื่องการบริหารด้วยความกลัวแล้ว ทำให้ผมต้องหันมามอง ตัวเองว่า เรากำลังบริหารทีมด้วยความกลัวอยู่หรือเปล่า