เปิดตลาดข้าวฟิลิปปินส์

โดย...ชลธิชา ภัทรสิริวรกุล

ข้าวนับเป็นอาหารหลักของคนชาติอาเซียน โดยเฉพาะชาวฟิลิปปินส์กว่า 90 ล้านคน ที่นิยมบริโภคข้าวเป็นหลัก หรือมีการบริโภคข้าวเฉลี่ยมากถึงวันละ 3.5 หมื่นตัน หรือปีละประมาณ 13.2 ล้านตัน แต่ในช่วงหลายปีที่ผ่านมาฟิลิปปินส์ไม่สามารถปลูกข้าวได้มากเพียงพอต่อความต้องการในการบริโภคภายในประเทศ

ทว่า ปัจจุบันฟิลิปปินส์มีกำลังผลิตข้าวได้เพียง 10.2 ล้านตัน/ปี จึงกลายเป็นประเทศที่นำเข้าข้าวในปริมาณมากที่สุดในโลก แหล่งนำเข้าข้าวที่สำคัญ ได้แก่ เวียดนาม ไทย ปากีสถาน และอินเดีย และส่วนใหญ่ฟิลิปปินส์จะนำเข้าข้าวประเภทคุณภาพต่ำ (ข้าวขาว 5-20%)

หลังจากที่รัฐบาลฟิลิปปินส์มีแผนแก้ไขกฎหมายการเก็บภาษีในสินค้าเกษตร โดยเฉพาะการนำเข้าข้าว โดยรัฐบาลมุ่งหวังว่าจะใช้เป็นกลยุทธ์ในการช่วยให้ภาคเกษตรเปลี่ยนวิธีการเพาะปลูกแบบเดิมๆ สู่การปลูกพืชที่มีมูลค่าสูงขึ้น เพื่อลดปัญหาความยากจนในประเทศลง

จากแนวนโยบายดังกล่าว ทำให้เป็นโอกาสที่ดีของประเทศไทยที่จะเปิดตลาดข้าวใหม่ในฟิลิปปินส์ โดยเฉพาะตลาดข้าวหอมมะลิที่ไทยมีศักยภาพมาก เพราะทางองค์การอาหารแห่งชาติของฟิลิปปินส์ (National Food Authority : NFA) ซึ่งเป็นหน่วยงานของรัฐที่นำเข้าข้าว และผู้นำเข้าข้าวภาคเอกชน ประกาศว่าฟิลิปปินส์มีแผนนำเข้าข้าวจากต่างประเทศเพิ่มขึ้นจากเดิม 4.5 แสนตัน ในปี 2559 เป็น 1-1.3 ล้านตัน ในปี 2560 เพื่อความมั่นคงทางอาหารของประเทศ และจะเน้นนำเข้าข้าวที่มีคุณภาพมากขึ้น

ทั้งนี้ การที่ NFA นำเข้าข้าวคุณภาพดีเพิ่มมากขึ้น จะส่งผลดีต่อการส่งออกข้าวของไทย ทั้งในรูปแบบรัฐบาลต่อรัฐบาล (G to G) หรือเอกชนต่อเอกชน เพราะจะทำให้มีตลาดขนาดใหญ่ มารองรับผลผลิตข้าวฤดูกาลผลิตใหม่ และเป็นสัญญาณเชิงบวกกระตุ้นราคาข้าวไทยทั้งระบบและส่งผลถึงราคาข้าวเปลือกที่เกษตรกรจะได้รับด้วย

อย่างไรก็ดี ข้าวไทยได้รับการยอมรับในตลาดฟิลิปปินส์ และมีความต้องการนำเข้าข้าวจากไทยเพิ่มขึ้น ประกอบกับตั้งแต่เดือน มิ.ย. 2560 ฟิลิปปินส์ได้ยกเลิกมาตรการจำกัดปริมาณการนำเข้าข้าว (โควตา) ซึ่งจะเป็นโอกาสที่ดีสำหรับผู้ส่งออกข้าวไทยที่จะสามารถส่งออกข้าวไปฟิลิปปินส์ได้มากขึ้น หากข้าวไทยสามารถแข่งขันด้านราคากับประเทศคู่แข่งได้

ปัจจุบันฟิลิปปินส์เป็นตลาดส่งออกข้าวที่สำคัญของไทยเฉลี่ยปีละ 4 แสนตัน โดยในช่วง 2 เดือนแรกของปีนี้ (ม.ค.-ก.พ. 2560) ไทยส่งออกข้าวไปฟิลิปปินส์ปริมาณ 1.93 แสนตัน เพิ่มขึ้นจากช่วงเดียวกันของปีก่อน 89.22% ที่มีปริมาณ 1.02 แสนตัน