นวัตกรรมเพิ่มมูลค่า สินค้าเกษตร

โดย...DJ [email protected]

นับจากเปิดประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน หรือเออีซี อย่างเต็มรูปแบบตั้งแต่ปลายปี 2558 ที่เดินทางครบรอบกว่า 1 ปี ความเคลื่อนไหวที่เห็นได้ค่อนข้างชัดเจนในกลุ่มผู้ประกอบการธุรกิจ โดยเฉพาะในขนาดกลางย่อม หรือเอสเอ็มอี คือ ต่างหันมาให้ความสนใจต่อการขยับขยายช่องทางการค้าขายในตลาดใหม่ๆ มากขึ้น

อย่างธุรกิจรายใดที่กล้าๆ กลัวๆ ที่จะออกนอกบ้าน ก็เริ่มศึกษาหาข้อมูลมากขึ้น จุดนี้หน่วยงานรัฐหลายแห่งต่างพร้อมให้ข้อมูลสนับสนุน ไปจนถึงภาคเอกชนในรูปแบบสมาคมต่างๆ ที่มีการตระเตรียมพร้อมนำผู้ประกอบการธุรกิจเอสเอ็มอีออกไปสู่โลกการค้าต่างประเทศ โดยเฉพาะในตลาดประเทศเพื่อนบ้าน อย่างกัมพูชา ลาว เมียนมา และเวียดนาม (ซีแอลเอ็มวี)

ดังนั้น ผู้ประกอบการธุรกิจที่กำลังเตรียมแผนขยับขยายตลาดก็ต้องหันมามองตลาดลูกค้ากลุ่มใหม่ไปพร้อมกันด้วย ที่ไม่จำกัดเฉพาะแค่ตลาดลูกค้าในประเทศเพียงอย่างเดียวอีกต่อไป

ด้วยแนวโน้มพฤติกรรมผู้บริโภคในปัจจุบัน โดยเฉพาะในเอเชียกำลังเข้าสู่วัฒนธรรมสังคมเมืองและสังคมผู้สูงอายุ ผู้บริโภคยุคใหม่จะให้ความสำคัญกับความสะดวกสบายเป็นอย่างมาก รวมทั้งเลือกซื้อสินค้าที่ให้ประโยชน์ ตามความต้องการที่เฉพาะเจาะจงมากขึ้น

แนวโน้มดังกล่าวเป็นโอกาสที่ธุรกิจการค้าสินค้าเกษตรและอาหารของไทย จะได้เร่งพัฒนานวัตกรรมเพื่อสนองตอบความต้องการของตลาดในระดับภูมิภาคและต่างประเทศ ซึ่งเป็นความท้าทายของภาครัฐด้วยเช่นกัน ที่จะต้องดูแลปกป้องและใช้ประโยชน์จากความหลากหลายทางชีวภาพและภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อให้เกิดผลประโยชน์สูงสุดกับผู้ประกอบการไทยและเกษตรกรในท้องถิ่นมากที่สุด

จากข้อมูลดังกล่าว สอดคล้องกับแผนนโยบายกระทรวงพาณิชย์ โดยสำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) ตระหนักถึงความสำคัญของการสร้างเครือข่ายความร่วมมือกับหน่วยงานต่างประเทศเพื่อหาแนวทางส่งเสริมสินค้าเกษตรให้มีมูลค่าเพิ่มสูงขึ้น (ไฮ-แวลู-อะกริคัลเจอร์) และยกระดับรายได้ของเกษตรกรไทย สอดรับกับภารกิจสำคัญของรัฐบาลในการปฏิรูปภาคเกษตร ให้พัฒนาไปสู่เศรษฐกิจยุคใหม่บนฐานของการสร้างสรรค์มูลค่า (แวลู ครีเอชั่น)

โดยแนวทางดังกล่าวมีที่มาจากจากการประชุม เวิลด์ อีโคโนมิก ฟอรั่ม-โกรว์ เอเชีย เมื่อช่วงกลางเดือน ก.พ.ที่ผ่านมา สนค.ได้หารือเพิ่มเติมกับภาคเอกชน เช่น คณะทำงานประชารัฐด้านการเกษตรสมัยใหม่ และคณะทำงานประชารัฐด้านการส่งออกและการลงทุน รวมถึงธุรกิจส่งเสริมนวัตกรรมด้านเกษตรและอาหาร

ล่าสุดยังได้หารือแนวทางความร่วมมือระหว่างกระทรวงพาณิชย์กับธุรกิจร่วมลงทุน (เวนเจอร์ แคปปิตอล : วีซี) และธุรกิจบ่มเพาะวิสาหกิจนวัตกรรม (แอ็กเซลีเรเตอร์/สตาร์ทอัพ บูมแคมป์) ในสินค้าเกษตรและอาหาร เช่น ไอดี แคปปิตอล (สิงคโปร์) และซินามอน บริดจ์ (ยูเค) เพื่อหาแนวทางผลักดันนวัตกรรมให้เกิดประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ ซึ่งจะเป็นกลไกเชื่อมโยงการค้าสู่เศรษฐกิจฐานรากในท้องถิ่น

สำหรับผลการหารือในครั้งนี้จะนำไปสู่การสร้างความร่วมมือระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งภาคเอกชนและสถาบันการศึกษา โดยภาคเอกชนต้องการให้ภาครัฐสนับสนุนด้านการสร้างเครือข่ายผู้ประกอบการฐานนวัตกรรม (อินโนเวทีฟ-ดริฟเวน เอ็นเตอร์ไพรส์ : ไอดีอีเอส) โดยเฉพาะในกลุ่มสินค้าเกษตรและอาหาร การสร้างสื่อกลางพบปะหารือ (แพลตฟอร์ม) ระหว่างไอดีอีเอส กับธุรกิจให้คำปรึกษาและพัฒนาสตาร์ทอัพ

รวมทั้ง ธุรกิจร่วมลงทุน ซึ่งภาคธุรกิจพร้อมที่จะร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น โครงการ สตาร์ทอัพของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ไอพี-ไอดีอี เซ็นเตอร์ ภายใต้กรมทรัพย์สินทางปัญญา และสถาบันส่งเสริมสินค้าเกษตรนวัตกรรม ภายใต้กรมการค้าต่างประเทศ

รวมถึงสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ และกระทรวงที่เกี่ยวข้อง เพื่อคัดเลือกธุรกิจสินค้านวัตกรรมเกษตรและอาหารที่มีศักยภาพไปพัฒนาต่อยอดสู่ตลาดต่างประเทศต่อไป

อีกหนึ่งแนวทางการพัฒนาและยกระดับสินค้าเกษตรไทยภายใต้นวัตกรรม ในการเพิ่มมูลค่าผลผลิตเพื่อชิงความได้เปรียบในตลาดการค้าโฉมใหม่