ปัญหาต้นไม้กับเพื่อนบ้าน

โดย...นิตยสารบ้านและสวน

ไม่ว่าใครก็คงไม่อยากมีปัญหากับเพื่อนบ้าน เพราะต้องอาศัยอยู่ใกล้กันไปอีกนาน ถ้าโชคดีได้เพื่อนบ้านดี ชีวิตเราก็ดีไปด้วย ถ้าได้เพื่อนบ้านแย่ ชีวิตเราก็จะมีเรื่องปวดหัวเพิ่มเข้ามา ปัญหาหนึ่งที่มักพบเห็นเป็นประจำก็คือต้นไม้ที่ชอบยื่นล้ำไปบ้านอื่น “บ้านและสวน” จะพาไปดูเรื่องควรรู้ของปัญหาต้นไม้กับเพื่อนบ้านกัน

กิ่งไม้ล้ำไปบ้านข้างเคียงเขาตัดได้ แต่ต้องบอกเราก่อน

ถ้ากิ่งก้านของต้นไม้เรายื่นล้ำไปยังเขตที่ดินของบ้านข้างเคียง เพื่อนบ้านจะยังไม่สามารถตัดกิ่งที่ล้ำไปได้ทันที แต่ต้องมาแจ้งให้เรารับทราบก่อนและให้เราจัดการตัดเอง แต่ถ้าเราเลือกที่จะไม่ตัดหรือไม่สนใจ เขาก็สามารถตัดกิ่งส่วนที่ล้ำไปได้เลย และเราอาจโดนฟ้องร้องเรียกค่าเสียหายได้ หากปล่อยให้กิ่งไม้ล้ำเข้าไป สร้างความเสียหายให้ข้างบ้าน

อย่างไรก็ตาม เพื่อนบ้านจะตัดได้แค่ส่วนที่ล้ำไปบ้านเขาเท่านั้น ไม่สามารถขอให้เราตัดทิ้งไปทั้งต้นได้ และจะแอบปีนรั้วเข้ามาในเขตบ้านเราเพื่อตัดกิ่งและต้นไม้ไม่ได้ เพราะจะถือเป็นการบุกรุกและทำลายทรัพย์สิน ทางที่ดีเราควรจะดูแลต้นไม้ของเรา อย่าให้ล้ำไปบ้านข้างๆ เลยดีกว่า หรืออาจปลูกต้นไม้โดยเว้นระยะห่างจากรั้วแล้วตัดแต่งกิ่งอยู่เสมอ

ผลและดอกที่ล้ำมายังเป็นของเขาถ้าร่วงแล้วเป็นของเรา

ผลและดอกของต้นไม้ที่ยื่นเข้ามาในเขตที่ดินของเรา ถ้ายังไม่หล่นจากต้นถือว่าผลและดอกนั้นเป็นของเพื่อนบ้าน ยกเว้นแต่มันจะร่วงหล่นและปลิวมาเอง ผลและดอกนั้นก็จะเป็นของเรา แต่ห้ามไปเขย่ากิ่งให้ตกไม่อย่างนั้นจะถือว่าเราจงใจทำและเป็นความผิด ถ้าเราอยากสนิทกับเพื่อนบ้านก็เก็บผลที่ตกให้เขา เดี๋ยวเขาก็จะแบ่งให้เราเอง

ปลูกต้นไม้ใหญ่ได้ แต่ระวังรากไปทำลายบ้านข้างๆ

ถ้ารากของต้นไม้บ้านเราขยายไปบ้านข้างๆ หากเพื่อนบ้านมาแจ้งเรา แล้วเราไม่ตัดภายในเวลาที่สมควร เขาสามารถตัดรากส่วนที่เกินมาได้เลย ยิ่งไปกว่านั้นหากรากต้นไม้เราไปทำลายโครงสร้างอาคารบ้านเขา เช่น ทำให้รั้วหรือโครงสร้างบ้านเขาเสียหาย เพื่อนบ้านจะสามารถฟ้องเรียกค่าเสียหายเราได้ด้วย

ดังนั้นการปลูกควรเว้นจากรั้วบ้านตามลักษณะการแผ่ของราก แล้วอย่าปลูกต้นไม้ใหญ่ชิดกับบ้านเราด้วยไม่อย่างนั้นบ้านเราก็จะแย่เอง หรือเลือกปลูกในกระบะฝังดินเพื่อควบคุมการขยายของราก ถ้าพื้นที่สวนในบ้านมีน้อยควรหลีกเลี่ยงการปลูกสัตตบรรณ หูกระจง และหางนกยูงฝรั่ง เพราะมีระบบรากใหญ่ทำให้รากแผ่ขยายไปได้ไกล

ใบไม้ร่วงมาบ้านเรา ใครจะเก็บกวาด

ใบไม้ที่ร่วงจากต้นไม้เพื่อนบ้านแล้วมาหล่นในบ้านเรา เราต้องเป็นคนจัดการกวาดและทิ้งเอง เพราะถือว่าเกิดจากลมธรรมชาติพัดให้ใบไม้ร่วงเองและไม่สามารถควบคุมได้ ส่วนใบไม้ที่ร่วงแล้วก็ถือว่าเป็นของเราแล้วเช่นเดียวกับผลและดอก เราจะโยนเศษใบไม้ข้ามรั้วคืนเขาไปก็ไม่ได้ แต่ถ้าเราไม่ชอบที่ต้องคอยกวาดใบไม้ของข้างบ้านอยู่บ่อยๆ ก็อาจขอให้เขาตัดแต่งกิ่งก้านให้สั้นลง

ถ้าเพื่อนบ้านไม่อยากทำ เราอาจแก้ไขเองโดยการทำตาข่ายขึงบริเวณรั้ว ให้ใบพัดลงมาตกไว้ที่เดียว จะได้กวาดทิ้งได้ง่ายขึ้น หรือทำกำแพงรั้วให้สูงขึ้น โดยก่อกำแพงหรือตั้งระแนงไม้ขวางระยะที่กิ่งจะยื่นมา ทั้งนี้รั้วใหม่จะต้องอยู่ในเขตที่ดินของเรา

อย่างไรก็ตาม ปัญหาบางอย่างนอกจากจะพิจารณาได้ตามข้อกฎหมายแล้ว อาจจำเป็นต้องให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นมาพิจารณาเพิ่มเติมด้วย ซึ่งถ้ามีการฟ้องร้องและขึ้นศาลกันขึ้นมาก็จะเสียทั้งเงิน เสียทั้งเวลา ที่แย่ที่สุดคือเสียเพื่อนบ้านไปและทำให้ใช้ชีวิตอยู่ในบ้านต่อไปอย่างไม่มีความสุข

ทางที่ดีอยากให้ใช้การพูดคุยกันมากกว่า อย่างน้อยก็ต้องเริ่มต้นจากการดูแลต้นไม้ของเราให้ดีก่อน ถ้าเราเป็นเพื่อนบ้านที่ดี เขาก็จะเป็นเพื่อนบ้านที่ดีของเราเช่นเดียวกัน