ปรับสู่ Industry 4.0

22 ธันวาคม 2559

โดย...วิฑูรย์ สิมะโชคดี

ตอนนี้ผมได้มีโอกาสเสวนากับเพื่อนๆ ที่เป็นบริษัทที่ปรึกษาในด้านการบริหารจัดการธุรกิจอุตสาหกรรมบ่อยครั้งมากขึ้น หนึ่งในหัวข้อท็อปฮิตก็คือ เราจะปรับเปลี่ยนองค์กรหรือเตรียมความพร้อมอย่างไรเพื่อเข้าสู่ยุค “Industry 4.0”

หนึ่งในนั้น บอกว่าต้องใช้ “บันได 5 ขั้น” เพื่อการเตรียมความพร้อมขององค์กรสู่ “Industry 4.0” คือ (1) ประเมินองค์กร (2) ปรับปรุงและป้องกันเครือข่ายระบบดิจิทัล (3) กำหนดและจัดการเทคโนโลยีจัดเก็บข้อมูล (4) กำหนดรูปแบบการวิเคราะห์และตัดสินใจทางธุรกิจ และ (5) มีวิธีการร่วมมือทำงานบนเครือข่ายดิจิทัล

ในเบื้องต้นนั้น เราจะต้องรับรู้ว่า (1) การเข้าสู่ “Industry 4.0” เป็นวิสัยทัศน์ของธุรกิจอุตสาหกรรมในระยะยาว เราจึงต้องประเมินขีดความสามารถในการแข่งขันและวางแผนคนให้สอดคล้องกับรูปแบบธุรกิจใหม่ (2) การปรับโครงสร้างองค์กรให้สอดคล้องกับแต่ละช่วงของการเปลี่ยนแปลง จะต้องทำทั้งเสริมจุดแข็งและแก้ปัญหาจุดด้อย เพื่อคงความสามารถในการแข่งขันระยะยาว

(3) เทคโนโลยีใหม่และนวัตกรรมไม่มีสูตรสำเร็จตายตัว เราจึงต้องรู้จักเลือกเทคโนโลยีที่เหมาะสมกับลักษณะของธุรกิจอุตสาหกรรม ตลาด และวัฒนธรรมขององค์กร (4) การเลือกเทคโนโลยีที่เหมาะสมในเวลาที่เหมาะสม จะต้องเตรียมพร้อมด้วยการจัดทำแผนธุรกิจให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ โดยเลือกให้เหมาะสมกับลักษณะธุรกิจและลักษณะการผลิต เพราะการนำเข้าเทคโนโลยีใหม่ซึ่งมีต้นทุน จึงต้องพิจารณาอย่างรอบคอบ และ (5) การพัฒนาคนคือหัวใจของการเข้าสู่ยุค Industry 4.0 ในอนาคต จึงต้องทำการพัฒนาทั้งผู้ประกอบการ ผู้บริหาร รวมทั้งแรงงานให้มีความรู้และทักษะที่เป็นลักษณะของอัจฉริยะ (คือ Smart Personnel ที่มีความรู้ด้าน IT และ IoT)

ขณะที่แผนปฏิบัติการสู่ Industry 4.0 ประกอบด้วย (1) สร้างแผนกลยุทธ์ (2) หาโครงการนำร่อง (3) กำหนดเป้าหมายและผลลัพธ์ (4) ใช้ข้อมูลวิเคราะห์และตัดสินใจ (5) แปลงเป็นผู้ประกอบการดิจิทัล และ (6) ปรับตัวสู่ห่วงโซ่ยุคดิจิทัล

ปัจจัยแห่งความสำเร็จสำหรับ Industry 4.0 ได้แก่ (1) การแต่งตั้งผู้รับผิดชอบในเรื่องนี้อย่างชัดเจน ผู้บริหารต้องแต่งตั้งผู้รับผิดชอบและตั้งทีมเปลี่ยนแปลงสู่ยุคดิจิทัล ในการทำยุทธศาสตร์สู่การปฏิบัติ (2) การปรับหรือเปลี่ยนแปลงเป็นระบบดิจิทัลทีละขั้นตอน เริ่มต้นด้วยกระบวนการที่จะเรียนรู้และนำมาใช้ในการเปลี่ยนแปลง รวมกลยุทธ์และเทคโนโลยีที่มีรูปแบบธุรกิจใหม่และมีความพร้อมด้วยทรัพยากร

(3) การเรียนรู้จากลูกค้าและคู่ค้า ฟังและเรียนรู้จากลูกค้าและคู่ค้าดีที่สุดในอุตสาหกรรม (4) การทำงานร่วมกันด้วยหลักปฏิบัติที่ดีที่สุด แบ่งปันประสบการณ์ที่ดีที่เรียนรู้จากเทคโนโลยีดิจิทัล เพื่อสร้างระบบนิเวศที่ดีกับคู่ค้า และ (5) การใช้สื่อสังคมออนไลน์และช่องทางออนไลน์เพื่อส่งเสริมผลิตภัณฑ์หรือบริการ

นอกจากนี้ ทักษะที่จำเป็นสำหรับผู้บริหารและพนักงานในอนาคต (อีก 5-10 ปี) สำหรับ Industry 4.0 คือ (1) การแก้ปัญหาที่ซับซ้อน (2) การคิดวิเคราะห์อย่างเป็นระบบ (3) ความคิดสร้างสรรค์ (4) การบริหารคนเพื่อการเปลี่ยนแปลง (5) การประสานงานกับผู้อื่น (6) ความฉลาดทางอารมณ์ (7) การตัดสินใจจากข้อมูลจำนวนมาก (8) การให้บริการอย่างประทับใจด้วยนวัตกรรม (9) การเจรจาต่อรอง และ (10) ความยืดหยุ่นด้านองค์ความรู้

ทั้งหมดทั้งปวงที่กล่าวมานี้ ต้องถือว่าเป็นข้อเสนอแนะ เพื่อ “การเตรียมคน” หรือ “การพัฒนาคน” ให้พร้อมเข้าสู่ยุคของ Industry 4.0 ซึ่งหนีไม่พ้นเรื่องของ “การบริหารจัดการเพื่อการเปลี่ยนแปลง” (Change Management) ครับผม!