พาณิชย์สั่งเร่งเคลียร์ปัญหาเอกชนชนะประมูลข้าวรัฐแต่รับมอบไม่ได้

"พาณิชย์" เร่งอคส.-อ.ต.ก. เคลียร์ปัญหาเอกชนชนะประมูลข้าวรัฐแต่รับมอบไม่ได้ เหตุข้าวบางส่วนไม่เป็นไปตามทีโออาร์ ทั้งผิดชนิด คุณภาพแย่ พร้อมเอาผิดเซอร์เวย์และเจ้าของโกดัง 

นางดวงพร รอดพยาธิ์ อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ เปิดเผยว่า ขณะนี้ มีเอกชนที่ชนะการประมูลข้าวสารสต๊อกรัฐบาลทั้งในส่วนของประมูลทั่วไปและการประมูลเพื่อเข้าสู่ภาคอุตสาหกรรม ประสบปัญหาการรับมอบข้าวสารในคลัง เพราะข้าวในคลังที่รัฐบาลนำมาประมูล มีคุณภาพ และชนิดไม่ตรงกับที่ประกาศไว้ในเงื่อนไขการประมูล ส่งผลให้ไม่สามารถรับมอบได้ ล่าสุดผู้ชนะการประมูลอยู่ระหว่างการเจรจากับองค์การคลังสินค้า (อคส.) และองค์การตลาดเพื่อเกษตรกร (อ.ต.ก.) เพื่อหาแนวทางแก้ปัญหา

"ข้าวในคลังที่นำมาขาย บางคลังมีคุณภาพ และชนิดข้าวไม่ตรงกับที่ประกาศไว้ เช่น เราประกาศขายข้าวขาว 5% แต่เมื่อผู้ชนะประมูลจะรับมอบ กลับพบเป็นข้าวคนละชนิดกัน หรืออย่างล่าสุด ประกาศขายข้าวเหนียว แต่เวลาจะขนออกกลับพบเป็นข้าวตกเกรด ข้าวเสีย ที่ถูกดีดออกจากเครื่องสีข้าว ซึ่งปลัดกระทรวงพาณิชย์ได้สั่งให้กรมเร่งรวบรวมปัญหา เพื่อแก้ไขโดยเร็ว"นางดวงพร กล่าว

สำหรับปัญหาดังกล่าว เกิดขึ้นในขั้นตอนของการรับจำนำข้าวในรัฐบาลที่ผ่านมา โดยเมื่อโรงสีที่รับจำนำข้าวจากเกษตรกรมาแล้ว ต้องสีแปรสภาพข้าวเปลือกเป็นข้าวสาร แล้วนำมาเก็บไว้ในโกดัง หรือคลังกลางที่รัฐบาลเช่าเพื่อฝากเก็บ และมีบริษัทตรวจสอบคุณภาพข้าว (บริษัทเซอร์เวเยอร์) เป็นผู้ตรวจสอบคุณภาพว่าตรงตามที่โรงสีรับจำนำมาหรือไม่ ถ้าไม่ตรงจะไม่สามารถรับข้าวเข้าโกดังได้ แต่กลับพบว่าหลายคลังเก็บข้าวที่คุณภาพและชนิดไม่ตรงกับที่รับจำนำมา ซึ่งกรณีนี้ ผู้ที่รับผิดชอบ คือ บริษัทเซอร์เวเยอร์ หรือเจ้าของโกดัง ที่รัฐเช่าฝากเก็บข้าว

“ถ้าถามว่า ตอนที่เราตรวจสภาพข้าวก่อนนำมาประมูล ทำไมไม่เจอว่าเป็นข้าวผิดชนิด หรือคุณภาพไม่ได้ ก็ต้องบอกว่า เวลาเราตรวจข้าว จะใช้วิธีการสุ่มตรวจตามสถิติ โดยข้าว 7 กอง จะสุ่มตรวจ 1 กอง จะตรวจทุกกองไม่ไหว เพราะกระสอบข้าวมีจำนวนมาก จึงตรวจไม่พบ และส่วนมากที่พบว่า ไม่ได้มาตรฐานนั้น จะอยู่ข้างในลึกๆ ทำให้เราตรวจไม่พบ” นางดวงพร กล่าว

อย่างไรก็ตาม แนวทางแก้ปัญหานั้น ผู้ชนะการประมูลอยู่ระหว่างการเจรจากับอคส. และอ.ต.ก. ที่ดูแลคลังสินค้า เพื่อหาทางแก้ไข เช่น เจ้าของโกดัง หรือบริษัทเซอร์เวย์ จะจ่ายชดเชยให้กับผู้ชนะการประมูลอย่างไร เพราะทุกรายมีคำสั่งซื้อจากลูกค้าที่จะต้องส่งมอบให้ทันตามระยะเวลาที่กำหนด ซึ่งการขนข้าวออกไม่ได้ ทำให้เอกชนเสียโอกาสทางธุรกิจ แต่หากตกลงกันไม่ได้ อคส. และอ.ต.ก. คงต้องไกล่เกลี่ย หรืออาจฟ้องร้องดำเนินคดีด้วย

นางดวงพร กล่าวว่า ส่วนแนวทางการขายข้าวสต๊อกรัฐบาลฃให้ผู้ส่งออกที่มีคำสั่งซื้อจากต่างประเทศ และการขายให้นายหน้าข้าว (โบรกเกอร์) จากต่างประเทศนั้น กรมอยู่ระหว่างการพิจารณาเงื่อนไข และกำหนดคุณสมบัติของโบรกเกอร์ต่างประเทศ ซึ่งต้องพิจารณาอย่างละเอียดรอบคอบที่สุด เพื่อให้เกิดความโปร่งใส เป็นธรรม ไม่เลือกปฏิบัติ และไม่ให้เกิดข้อครหา หากได้ข้อสรุปแล้ว น่าจะเป็นอีกช่องทางหนึ่งที่ทำให้รัฐบาลสามารถระบายข้าวออกจากสต๊อกได้

รายงานข่าวจากกระทรวงพาณิชย์ แจ้งว่า ก่อนหน้านี้อคส.ได้รับการร้องเรียนจากผู้ซื้อข้าวเกี่ยวกับปัญหาคุณภาพข้าวที่จะรับมอบจำนวน 10 ราย มีผู้รับผิดชอบคุณภาพข้าวคือเจ้าของคลังสินค้าจำนวน 2 ราย และบริษัทผู้ตรวจสอบคุณภาพข้าว (เซอร์เวเยอร์) จำนวน 6 ราย ปริมาณข้าวตามสัญญา 2.25 แสนตัน มูลค่า 3,170 ล้านบาท ซึ่งได้สะสางปัญหาการรับมอบเกือบหมดแล้วกว่า 90% เหลือเพียงคลังใน 2 จังหวัดที่ยังมีปัญหา โดยการร้องเรียนในครั้งนี้ถือเป็นรอบใหม่ที่ยังไม่ได้มีการรวบรวมปริมาณข้าวที่รับมอบไม่ได้