สาระสำคัญในสัญญาปรับปรุงโครงสร้างหนี้

โดย...เดชา กิตติวิทยานันท์

ปัจจุบันมีหนี้เสียเกิดขึ้นมากในระบบสถาบันการเงินและนอกระบบ จะเห็นได้จากสถาบันการเงินมีความเข้มงวดในการปล่อยสินเชื่อและเร่งฟ้องคดีต่อศาล ยกเว้นมีการปรับปรุงโครงสร้างหนี้กับลูกหนี้สำเร็จเท่านั้น สิ่งที่เจ้าหนี้และลูกหนี้ควรรู้ในการจัดทำสัญญาปรับปรุงโครงสร้างหนี้และเนื้อหาสาระในข้อตกลงควรมีข้อตกลงดังต่อไปนี้

1.หนี้ที่ลูกหนี้และเจ้าหนี้ตกลงกัน ณ วันที่ทำสัญญาปรับปรุงโครงสร้างหนี้ ลูกหนี้ตกลงยอมรับว่ามีภาระหนี้สินกับเจ้าหนี้เป็นเงินต้น ดอกเบี้ยในอัตราใด เริ่มต้นคิดดอกเบี้ยตั้งแต่เมื่อใด เป็นต้น

2.หลักประกัน หลักประกันที่ลูกหนี้เคยให้ไว้เป็นประกันสัญญาสินเชื่อ เช่น เคยมีการจดจำนองบ้านและที่ดินหรือโรงงานไว้เพื่อประกันการชำระหนี้ หลักประกันนี้อาจจะเป็นของลูกหนี้โดยตรง หรือของบุคคลที่สามที่นำทรัพย์สินมาจดจำนองประกันหนี้บุคคลอื่นก็ได้ นอกจากนี้ เจ้าหนี้และลูกหนี้ต้องมีข้อตกลงว่า ลูกหนี้ ยอมรับและยืนยันว่าหลักประกันที่ให้ไว้ยังคงเป็นหลักประกันในการชำระหนี้ให้แก่เจ้าหนี้ตามสัญญาปรับปรุงโครงสร้างหนี้ต่อไป

3.ข้อตกลงในการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ ระหว่างเจ้าหนี้และลูกหนี้ในสัญญาปรับปรุงโครงสร้างหนี้ จะต้องระบุว่ามีการเปลี่ยนแปลงเกี่ยวกับการชำระหนี้อย่างไร เป็นการแปลงหนี้ใหม่หรือไม่ หรือเป็นเพียงการรับสภาพหนี้เท่านั้น โดยส่วนใหญ่ในสัญญาปรับปรุงโครงสร้างหนี้จะมีรายละเอียดดังต่อไปนี้

- การเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ย

- การชำระดอกเบี้ย

- การเปลี่ยนแปลงการชำระหนี้

- ลูกหนี้ตกลงยินยอมให้เจ้าหนี้นำเงินที่ได้รับเข้าชำระหนี้โดยทันที

- กรณีมีหลักประกันเพิ่มเติม

4.เงื่อนไขและข้อตกลงอื่นๆ ที่เอื้อประโยชน์ให้กับเจ้าหนี้ในการติดตามผลการชำระหนี้

- ลูกหนี้จะแต่งตั้งบุคคล ซึ่งเจ้าหนี้เห็นชอบเข้าเป็นผู้ตรวจสอบบัญชี

- ลูกหนี้ยินยอมให้ตัวแ ทนของเจ้าหนี้เข้าตรวจดูหลักประกัน

- ลูกหนี้จะไม่จ่ายเงินปันผลให้กับผู้ถือหุ้น เว้นแต่จะได้รับความยินยอมจากเจ้าหนี้เป็นลายลักษณ์อักษร

- ลูกหนี้จะต้องจัดทำและส่งงบการเงิน

- ลูกหนี้จะต้องเอาประกันภัยและจัดการต่ออายุกรมธรรม์ประกันภัยในทรัพย์สินที่เป็นหลักประกัน

- ลูกหนี้จะแจ้งให้เจ้าหนี้ทราบทันทีเมื่อมีข้อพิพาทในคดีอื่น

- ลูกหนี้จะรักษาทรัพย์สินต่างๆ ในสภาพพร้อมใช้งาน

- ลูกหนี้จะไม่ทำการโอนขาย ให้เช่า จำหน่าย กับทรัพย์สินของลูกหนี้

- ลูกหนี้จะดำรงไว้ซึ่งสัดส่วนของผู้ถือหุ้นรายใหญ่ที่มีอยู่ขณะนี้

- ลูกหนี้จะไม่ก่อหนี้ ข้อผูกพัน/หรือภาระใดๆ เว้นแต่ได้รับความยินยอมจากเจ้าหนี้

- ลูกหนี้จะไม่ควบคุมหรือรวมกับบุคคลอื่นใดเพื่อให้มีการเลิกบริษัท

- ลูกหนี้จะไม่ยื่นขอให้ศาลสั่งฟื้นฟูกิจการ รวมทั้งจะไม่ก่อภาระผูกพัน ไม่ว่าตามกฎหมาย

- ล้มละลาย กฎหมายว่าด้วยการฟื้นฟูกิจการหรือกฎหมายอื่นใด

5.การกระทำที่เป็นการผิดสัญญาปรับปรุงโครงสร้างหนี้

- ลูกหนี้ผิดนัดชำระเงินจำนวนใดๆ ที่ถึงกำหนดตามสัญญานี้

- ลูกหนี้ไม่ปฏิบัติตามสัญญาข้อหนึ่งข้อใด

- คำรับรองหรือคำยืนยันใดๆ ที่ลูกหนี้ให้ไว้ตามสัญญานี้ เป็นคำรับรองหรือคำยืนยันที่ไม่เป็นความจริง

- หนี้หรือภาระใดๆ ของลูกหนี้ที่มีอยู่กับบุคคลใดๆ หรือลูกหนี้ผิดนัดชำระหนี้นั้นถึงกำหนดชำระ

- ลูกหนี้หยุดหรือแสดงท่าทีว่าจะหยุดดำเนินกิจการของตน

- ลูกหนี้เข้าทำความตกลงใดๆ กับเจ้าหนี้ หรือถูกพิทักษ์ทรัพย์ หรือเป็นบุคคลผู้มีหนี้สินล้นพ้นตัว

- มีเหตุการณ์ใดๆ เกิดขึ้น ทำให้เจ้าหนี้เชื่อได้ว่าได้เกิดการเปลี่ยนแปลงในทางที่ไม่เป็นคุณกับการประกอบกิจการของลูกหนี้

- ผู้ค้ำประกัน (ถ้ามี) เสียชีวิตหรือตกเป็นผู้ไร้ความสามารถ หรือเลิกกิจการ หรือปิดกิจการหรือถูกพิทักษ์ทรัพย์ หรือขอยกเลิกการค้ำประกัน

6.ผลทางกฎหมายหากลูกหนี้ผิดสัญญาปรับปรุงโครงสร้างหนี้

- ลูกหนี้ตกลงยินยอมให้เจ้าหนี้คิดดอกเบี้ย เมื่อลูกหนี้เกิดกรณีผิดสัญญา

- ให้ถือว่าเป็นการผิดนัดในจำนวนหนี้ตามสัญญาสินเชื่อทั้งหมด

- ให้ถือว่าข้อตกลงผ่อนปรนต่างๆ ตามที่ระบุไว้ในสัญญาฉบับนี้เป็นอันสิ้นสุดลงทันที

- ให้ถือว่าบรรดาหนี้สินทั้งหมดเป็นอันถึงกำหนดชำระทันที

- ลูกหนี้ตกลงชำระหนี้ตามมูลหนี้เดิม

- เจ้าหนี้มีสิทธิที่จะระงับการใช้วงเงินสินเชื่อตามสัญญาสินเชื่อทั้งหมดหรือบางส่วนได้ทันที

ก่อนที่จะทำสัญญาปรับปรุงโครงสร้างหนี้ ลูกหนี้ต้องคิดก่อนนะครับว่าจะหาเงินที่ไหนมาชำระหนี้ให้กับเจ้าหนี้ เพราะถ้าผิดนัดชำระหนี้อีกครั้งหนึ่ง โดยทั่วไปสถาบันการเงินก็จะฟ้องเป็นคดีแพ่งทันทีเลย