ชิงบิ๊กซีแสนล้าน สมรภูมิค้าปลีกเปลี่ยน

การประกาศขายกิจการค้าปลีก บิ๊กซีในไทยของกลุ่มกาสิโน ฝรั่งเศส เกือบแสนล้านบาท เพื่อนำเงินไปแก้ปัญหาขาดทุนของบริษัทแม่ อาจจะเป็นจุดเปลี่ยนของสมรภูมิค้าปลีกเมืองไทยมูลค่า 4.9 ล้านล้านบาท (ตามข้อมูลของมหาวิทยาลัยหอการค้าไทย) โดยแบ่งเป็นส่วนของค้าปลีกสมัยใหม่ 3.2 ล้านล้านบาท

ทั้งนี้ เพราะด้วยจำนวนสาขาที่เปิดในค้าปลีกรูปแบบต่างๆ เกือบ 700 สาขา (หลังบิ๊กซี กาสิโน ฝรั่งเศส ซื้อกิจการคาร์ฟูร์ ฝรั่งเศส ที่ลงทุนในไทย) ทำให้บิ๊กซีขึ้นมาเป็นอันดับ 2 รองจากโลตัส ซึ่งส่งผลให้หากกลุ่มทุนไหนซื้อหุ้นจากกาสิโนก็จะกลายเป็นผู้เล่นหลักในค้าปลีกไทยทันที โดยการซื้อกิจการระดับหลักแสนล้านบาทได้ ก็มีกลุ่มใหญ่ที่เกี่ยวข้องกับวงการค้าปลีกค้าส่ง เช่น กลุ่มเจริญโภคภัณฑ์ หรือซีพี กลุ่มเจริญ สิริวัฒนภักดี กลุ่มเซ็นทรัล นอกจากนี้ อาจมีกลุ่มทุนอสังหาริมทรัพย์ที่อาจตั้งกองทรัสต์เพื่อการลงทุนในอสังหาริมทรัพย์ (Real Estate Investment Trust : REIT) เข้ามาแข่งเสนอซื้อบิ๊กซีครั้งนี้ด้วย

ตามรายงานจาก กาสิโน กรุ๊ป บริษัทค้าปลีกรายใหญ่สัญชาติฝรั่งเศส ซึ่งเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ในบิ๊กซีค้าปลีกในไทย เปิดเผยว่า เตรียมขายหุ้นทั้งหมด 58.6% ในบิ๊กซีไทย มูลค่าราว 2,600 ล้านเหรียญสหรัฐ (ราว 9.4 หมื่นล้านบาท) เพื่อปรับโครงสร้าง โดยเว็บไซต์ข่าวธุรกิจ ดีลสตรีท เอเชีย ระบุว่า กาสิโน กรุ๊ป มีหนี้สูงถึง 5,800 ล้านเหรียญสหรัฐ (ราว 2.1 แสนล้านบาท)

“กาสิโน กรุ๊ป กำลังเดินหน้าเพื่อขายสินทรัพย์ในประเทศไทย” แถลงการณ์ของกาสิโน กรุ๊ป ระบุ

ภายหลังการเปิดเผยดังกล่าว หุ้นของบิ๊กซีในตลาดหลักทรัพย์ไทยพุ่งขึ้นถึง 14% ระหว่างการซื้อขายเมื่อวันที่ 15 ม.ค.ที่ผ่านมา แตะจุดสูงสุดในรอบมากกว่า 8 เดือน

ธนาคารบาร์เคลย์ เปิดเผยว่า บิ๊กซีเป็นสินทรัพย์ที่มีมูลค่าและสามารถทำผลกำไรได้ โดยคาดการณ์ว่าอัตราส่วนรายได้ก่อนหักภาษีต่อรายได้ทั้งหมด (EBITDA Margin) ของบิ๊กซีจะอยู่ที่ 6.7% ในปีงบประมาณ 2559 นี้ เมื่อเทียบกับของกาสิโน กรุ๊ป ที่อยู่ที่ 3.4%

ในปี 2557 ที่ผ่านมา รายได้ในส่วนการดำเนินการในเอเชียของกาสิโน กรุ๊ป คิดเป็น 7% ของรายได้ทั้งหมด หรืออยู่ที่ 3,500 ล้านยูโร (ราว 1.39 แสนล้านบาท) ซึ่ง 98% จากมูลค่าดังกล่าวมาจากบิ๊กซีไทย ในขณะที่บิ๊กซีเวียดนามคิดเป็นสัดส่วนเพียง 2%

“การประกาศของกาสิโน กรุ๊ป มาอย่างเหนือความคาดหมาย และอาจสะท้อนให้เห็นถึงความย่ำแย่ในบริษัทดังกล่าว” บาร์เคลย์ ระบุในผลวิจัย

กาสิโน กรุ๊ป ดำเนินธุรกิจในประเทศแม่ฝรั่งเศส ประเทศตลาดเกิดใหม่ ในละตินอเมริกา และเอเชีย เช่น บราซิล ไทย เวียดนาม เป็นต้น แต่รายได้ที่ปรับตัวลดลง ประกอบกับปริมาณหนี้สิน ทำให้กาสิโน กรุ๊ป ต้องขายหุ้นให้ เอซิโต กรุ๊ป ค้าปลีกรายใหญ่ในอเมริกาใต้ โดยขายหุ้นทั้งหมด 50% มูลค่า 1,700 ล้านยูโร (ราว 6.6 หมื่นล้านบาท) เมื่อเดือน ก.ค. 2558 ที่ผ่านมา

นอกจากนี้ กาสิโน กรุ๊ป ยังวางแผนขายบิ๊กซีในเวียดนาม รวมถึงสินทรัพย์อื่นๆ ที่ไม่ใช่ธุรกิจหลักของกาสิโน กรุ๊ป เพื่อลดหนี้ 2,000 ล้านยูโร (ราว 7.9 หมื่นล้านบาท) ภายในครึ่งปีแรกของปี 2559 นี้ โดยในช่วงครึ่งปีแรกของปี 2558บิ๊กซีเวียดนามมีเงินหมุนเวียน 312 ล้านยูโร (ราว 1.2 หมื่นล้านบาท) เพิ่มขึ้น 26% จากปีก่อนหน้า

ก่อนหน้านี้ สำนักข่าวบลูมเบิร์ก รายงานอ้าง ซานฟอร์ด ซี เบิร์นสไตน์ จาก อลิแอนซ์ เบิร์นสไตน์ บริษัทจัดการสินทรัพย์มีสำนักงานใหญ่ในนครนิวยอร์ก ว่า การขายบิ๊กซีในเวียดนามอาจมีมูลค่าอยู่ที่ 750 ล้านยูโร (ราว 2.98 หมื่นล้านบาท)

สำนักข่าวรอยเตอร์ส รายงานว่า เซ็นทรัล กรุ๊ป กับบริษัทในกลุ่มเจริญสิริวัฒนภักดี เจ้าของไทยเบฟเวอเรจสนใจที่จะเข้าซื้อบิ๊กซีในเวียดนามจากกาสิโน กรุ๊ป

นอกจากนั้น เมื่อต้นเดือน ม.ค.นี้ทีซีซี โฮลดิ้งส์ เข้าซื้อ เมโทร แคช แอนด์ แคร์รี ในเวียดนาม ธุรกิจค้าส่งซึ่งมีบริษัทแม่อยู่ที่เยอรมนี มูลค่า 655 ล้านยูโร (ราว 2.60 หมื่นล้านบาท) ทีซีซีฯ ได้เป็นผู้บริหารห้างค้าส่ง 19 แห่ง และธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ที่เกี่ยวเนื่อง

ฐาปน สิริวัฒนภักดี ในฐานะกลุ่มผู้ถือหุ้นใหญ่ และกรรมการ บริษัท เบอร์ลี่ ยุคเกอร์ (BJC) เปิดเผยถึงกรณีกระแสข่าวที่บริษัท เบอร์ลี่ฯ มีความสนใจซื้อหุ้นบริษัท บิ๊กซี ซูเปอร์เซ็นเตอร์ (BIGC) โดยยอมรับว่ากลุ่มผู้ถือหุ้นใหญ่บิ๊กซีแจ้งเจตนามายังบริษัท ว่าต้องการขายหุ้นบิ๊กซีที่ถืออยู่ ถามว่าบริษัทมีความสนใจและมองเห็นเป็นโอกาสทางธุรกิจหรือไม่นั้น ต้องให้ อัศวิน เตชะเจริญวิกุล กรรมการผู้จัดการใหญ่ BJC เป็นผู้ให้ข้อมูล

ปริญญ์ พานิชภักดิ์ กรรมการผู้จัดการ บริษัทหลักทรัพย์ (บล.) ซีแอลเอสเอ (ประเทศไทย) กล่าวว่า กลุ่มกาสิโน ฝรั่งเศส ต้องการปรับกลยุทธ์ เพราะเห็นว่าการดำเนินธุรกิจค้าปลีกในไทยต้องอาศัยความชำนาญ รวมถึงมีการทำธุรกิจที่ยากขึ้น เกิดจากภาพการแข่งขันที่มีความรุนแรงมากขึ้น

ขณะที่ผู้ซื้อที่มีศักยภาพในไทยมีเพียง 4 ราย คือ กลุ่มไทยเบฟเวอเรจ ซีพี เซ็นทรัล และกลุ่มอสังหาริมทรัพย์รายใหญ่ที่สนใจลงทุนธุรกิจค้าปลีก เนื่องจากการขายหุ้นบิ๊กซีน่าจะขายในราคาหุ้นที่ค่อนข้างสูง จึงสะท้อนต่อราคาซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์ฯ ปรับตัวเพิ่มขึ้นมาก เพราะธุรกิจของบิ๊กซีถือเป็นธุรกิจที่ดีในไทย หากมีผู้ซื้อที่มีความเข้าใจและชำนาญจะสามารถนำไปต่อยอดการทำธุรกิจได้อย่างดี

แหล่งข่าววงการค้าปลีก เปิดเผยว่า ด้วยราคาหุ้นที่ขายสูงถึงเกือบ 1 แสนล้านบาท อาจทำให้หลายกลุ่มต้องคิดหนัก เพราะตอนที่กาสิโนซื้อหุ้นไปตอนวิกฤตต้มยำกุ้งปี 2540 กาสิโน ฝรั่งเศส ซื้อจากผู้ถือหุ้นไทยเมื่อปี 2542 ราคาหุ้นละกว่า 20 บาท ผ่านมา 16 ปี ราคาหุ้นละกว่า 200 บาท

อย่างไรก็ตาม กลุ่มที่สนใจซื้อบิ๊กซีน่าจะเป็นกลุ่มเซ็นทรัล ซึ่งเคยเป็นผู้ร่วมทุนเดิมและตอนนี้เซ็นทรัลก็ยังถือหุ้นในบิ๊กซีกว่า 10% ถัดไปเป็นกลุ่มเจริญ เพราะกลุ่มเจริญอยากจะเข้ามาในธุรกิจค้าปลีกไทยนานแล้ว ตั้งแต่จะเข้าซื้อคาร์ฟูร์และช่วงที่เทสโก้ อังกฤษ จะขายโลตัสในไทย เป็นการต่อยอดธุรกิจให้เบอร์ลี่ฯ ซึ่งผลิตจำหน่ายสินค้าอุปโภคบริโภค รวมทั้งกลุ่มเจริญกับเซ็นทรัลก็แข่งขันซื้อบิ๊กซีที่เวียดนามเป็นกลยุทธ์ซีแอลเอ็มวีล้อมไทย ที่เจริญไปลงทุนค้าปลีกที่เวียดนาม กัมพูชา และ สปป.ลาว อีกทั้งตามชายแดน ร้านเอ็มเอ็ม เมก้า มาร์เก็ต ที่เปิดร้านที่หนองคายและอรัญประเทศ

แหล่งข่าวจากเครือเจริญโภคภัณฑ์ หรือซีพี เปิดเผยว่า ทางประธานกลุ่มซีพี ธนินท์ เจียรวนนท์ สนใจทุกเรื่องที่เป็นโอกาส เมื่อครั้งที่คาร์ฟูร์ ฝรั่งเศส ขายกิจการในไทยซีพีก็สนใจ มาครั้งนี้กาสิโนขายบิ๊กซีทางซีพีก็สนใจ แต่ถ้าเป็นไปได้อยากซื้อโลตัสที่ซีพีถือหุ้นอยู่แล้วมากกว่า

ขณะที่ บริษัท บิ๊กซี ซูเปอร์เซ็นเตอร์ กล่าวว่า ขณะนี้ยังไม่มีการแจ้งอย่างเป็นทางการจากคณะกรรมการบริหารบริษัท ถึงข่าวการขายหุ้นของกลุ่มกาสิโน ดังนั้นจึงยังคงดำเนินธุรกิจตามเป้าหมายเดิมที่จะเดินหน้าขยายธุรกิจในประเทศไทยอย่างต่อเนื่อง ตามที่ โรเบิร์ต เจมส์ ซิสเซล ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท บิ๊กซี ซูเปอร์เซ็นเตอร์ เพิ่งแถลงแผนปี 2559 ว่า จะเปิดไฮเปอร์มาร์เก็ตอีก 6 สาขา บิ๊กซี มาร์เก็ต 3 สาขา และร้านมินิ บิ๊กซี 75 สาขา เพิ่มจากปี 2558 ที่มีร้านรูปแบบต่างๆ รวม 697 สาขา

จากภาพรวมทั้งหมดจะเห็นได้ว่า ไม่ว่ากลุ่มทุนไหนจะเป็นผู้ชนะ การเข้าซื้อกิจการบิ๊กซีในไทย ผลของเรื่องนี้คงทำให้วงการค้าปลีกไทยเปลี่ยนไปแน่...ฟันธง