หวั่นวิกฤตบินลามยุโรปกระทบท่องเที่ยวปีหน้า
"วิกฤตมาตรฐานการบิน"โจทย์ใหญ่ล่าสุดคือความท้าทายสำคัญสำหรับประเทศไทยในห้วงเวลาที่เศรษฐกิจยังเปราะบางอย่างยิ่ง และการท่องเที่ยวคือความหวังหลักที่จะสร้างรายได้ให้ประเทศ
โดย...พีรดา ปราศรีวงค์
"วิกฤตมาตรฐานการบิน"โจทย์ใหญ่ล่าสุดคือความท้าทายสำคัญสำหรับประเทศไทยในห้วงเวลาที่เศรษฐกิจยังเปราะบางอย่างยิ่ง และการท่องเที่ยวคือความหวังหลักที่จะสร้างรายได้ให้ประเทศ
เมื่อวันที่ 1 ธ.ค. สำนักบริหารการบินแห่งชาติ (เอฟเอเอ) ของสหรัฐได้ประกาศลดเกรดการบินของประเทศไทยจากระดับ 1 เป็นระดับ 2 ตอกย้ำการไม่ผ่านเกณฑ์มาตรฐานการบินตามที่องค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (ICAO) ประกาศปักธงแดงเมื่อเดือน มิ.ย.ที่ผ่านมา
สิ่งที่ต้องจับตาต่อจากนี้คือการประกาศเกณฑ์มาตรฐานการบินไทย จากสำนักงานบริหารการบินแห่งชาติของสหภาพยุโรป (EASA) ในวันที่ 10 ธ.ค. ซึ่งคนในวงการท่องเที่ยวยอมรับว่าหวั่นวิตกไม่น้อย เพราะปัจจุบันนักท่องเที่ยวต่างชาติที่เดินทางมาไทยเกือบ 30 ล้านคน สัดส่วนกว่า 60% ใช้บริการเครื่องบิน
พงษ์ภาณุ เศวตรุนทร์ ปลัดกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา มองว่า การลดเกรดสายการบินประเทศไทยที่ผ่านการอนุญาตจากกรมการบินพลเรือนมีผลต่อภาพลักษณ์การบินของไทย แต่ไม่กระทบต่อภาพรวมท่องเที่ยวของประเทศ เนื่องจากการบินไทย ซึ่งเป็นสายการบินเดียวของประเทศไทยที่ บินตรงสู่สหรัฐได้ยกเส้นทาง ดังกล่าวแล้ว
อีกทั้งเชื่อว่าเส้นทางการบินนี้จะถูกแทนที่ด้วยสายการบินอื่นที่พร้อมให้บริการ เพื่อรองรับการเดินทางของนักท่องเที่ยว เพราะไทยเป็นแบรนด์การท่องเที่ยวที่มีความแข็งแกร่ง นักท่องเที่ยวทั่วโลกต้องการเดินทางมา เพราะความหลากหลายทางธรรมชาติ สินค้าและการบริการ วัดได้จากจำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติในช่วงเดือน ม.ค.-พ.ย. ที่สูงถึง 27 ล้านคน สร้างรายได้ 1.3 ล้านล้านบาท ซึ่งคาดว่าเดือน ธ.ค.นี้ จะมีชาวต่างชาติเดินทางมาไม่ต่ำกว่า 3 ล้านคน ทำให้ตลอดปีนี้มีจำนวน 30 ล้านคน สร้างรายได้กว่า 1.4 ล้านล้านบาท ซึ่งสูงเป็นประวัติการณ์
สำหรับแผนการรับมือวิกฤตระยะกลางและระยะยาว กระทรวงเร่งจัดทำและพัฒนาระบบบัญชีประชาชาติด้านการท่องเที่ยว เพื่อเก็บข้อมูลทั้งระบบนำมาวิเคราะห์เชิงนโยบายในกรณีเกิดเหตุการณ์ที่จะกระทบภาคการท่องเที่ยว สามารถวิเคราะห์เชิงสถิติและคาดการณ์แนวโน้มได้ถูกต้องกว่าการวิเคราะห์จากความรู้สึก เช่น การลดระดับมาตรฐานการบิน สามารถวิเคราะห์ว่าจะส่งผลกระทบต่อประเทศไทยอย่างไรบ้าง
"กระทรวงต้องการให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องแก้ไขปัญหาให้เร็วที่สุด เพื่อไม่ให้กระทบภาพลักษณ์การบินของประเทศ เพราะการขยายวงกว้างของเรื่องนี้จะสร้างปัญหาในอนาคตได้ แต่ระยะสั้นยังไม่ส่งผลต่อการเดินทาง เพราะมีสายการบินพร้อมบินมาประเทศไทย" พงษ์ภาณุ กล่าว
ยุทธศักดิ์ สุภสร ผู้ว่าการการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) กล่าวว่า ททท.ได้จับตาสถานการณ์ประกาศมาตรฐานการบินของประเทศไทยอย่างใกล้ชิด เพราะเกรงว่าจะลามถึงเส้นทางในยุโรป รวมถึงทวีปอื่นๆ ซึ่งอาจกระทบต่อภาพรวมการท่องเที่ยวไทย แต่การประกาศของเอฟเอเอไม่ส่งผล กระทบต่อการเดินทางของนัก ท่องเที่ยวในช่วง 2-3 เดือนนี้ เพราะส่วนใหญ่จองแพ็กเกจล่วงหน้าและพร้อมจะเดินทางแล้ว
อย่างไรก็ตาม จากการรวบรวมข้อมูลพบว่า จำนวนที่นั่งเครื่องบินระหว่างประเทศเข้าไทยในปี 2558 มีทั้งหมด 41.33 ล้านที่นั่ง เพิ่มขึ้น 17% เมื่อเทียบกับปีที่ผ่านมา ขณะที่ปี 2558 มีนักท่องเที่ยวต่างชาติเดินทางเข้าไทยทางเครื่องบิน 24.6 ล้านคน ใช้ที่นั่งเครื่องบินประมาณ 60% ของจำนวนทั้งหมด
ในกรณีที่เลวร้ายที่สุด หรือหากการบินไทยถูกห้ามบินเข้ายุโรปและสหรัฐในปี 2559 จะเกิดปัญหาชัดเจนในตลาดยุโรป เพราะที่นั่งตลาดยุโรปมีทั้งหมดประมาณ 5.6 ล้านที่นั่ง เมื่อตัดที่นั่งของการบินไทยออกประมาณ 1.60 ล้านที่นั่ง เหลือที่นั่งเพียง 4 ล้านที่นั่ง ต่ำกว่าเป้าหมายจำนวนนักท่องเที่ยวยุโรปที่คาดว่าจะเดินทางผ่านท่าอากาศยานเข้าไทย 4.62 ล้านคน คิดเป็น 80% ของจำนวนนักท่องเที่ยวยุโรปทั้งหมดที่คาดว่าจะมาไทยประมาณ 5.66 ล้านคน ในปี 2559
หากเป็นเช่นนั้นจะต้องปรับแผนยุทธศาสตร์การทำตลาด เพื่อให้สอดคล้องกับศักยภาพจำนวนที่นั่งในแต่ละตลาดอีกครั้ง โดย ททท.อาจต้องหันไปกระตุ้นตลาดท่องเที่ยวกลุ่มอื่นที่มีจำนวนที่นั่งมากพอและสามารถชดเชยตลาดยุโรปได้
อิทธิฤทธิ์ กิ่งเล็ก ประธานสภาอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (สทท.) กล่าวว่า ปัญหาการบินครั้งนี้ยังไม่กระทบการเดินทางของนักท่องเที่ยว แต่ต้องการให้รัฐบาลเร่งแก้ปัญหา เพราะกระทบภาพลักษณ์ประเทศไทย และระยะยาวอาจทำให้ผู้ประกอบการสาย การบินและผู้ประกอบการท่องเที่ยวไม่สามารถวางแผนการตลาดใน ระยะยาวได้
