วิสัยทัศน์องค์กร ที่กำลังจะโต

ปัจจุบันมีผู้ประกอบการ SME มากมายที่ประสบความสำเร็จ และขยายกิจการต่อเนื่อง เริ่มจากองค์กรที่มีพนักงานไม่ถึงสิบคน ตอนนี้ขยายไปถึงหลักร้อย จากการบริหารงานที่อยู่ด้วยกันแบบครอบครัว เมื่อกิจการขยายตัวกลับพบว่าความรู้สึกนั้นหายไป ความผูกพันหายไป ไม่มีความรู้สึกเป็นอันหนึ่งอันเดียวกับบริษัท พนักงานเข้ามาแล้วก็ออกไป

บางครั้งในตอนที่เรากำลังนั่งเรียนหลักสูตรบริหารธุรกิจ มีคำถามเกิดขึ้นมากมายว่า วิสัยทัศน์ (Vision) พันธกิจ (Mission) คุณค่า (Core Value) และวัฒนธรรมองค์กร คืออะไร เอาไปใช้ทำอะไร เป็นอะไรที่ทำให้ดูดี แต่ไม่ได้ใช้ในการทำธุรกิจเลย และในความเป็นจริง เมื่อเจ้าของเริ่มต้นทำธุรกิจก็มีเรื่องมากมายที่มีความจำเป็นมากกว่าที่ต้องคิด ทั้งเรื่องการขาย การตลาด การบริการ และการบริหารกระแสเงินสด

สิ่งเหล่านี้เป็นปัจจัยหลักที่ชี้ให้เห็นถึงความอยู่รอดของธุรกิจ แต่เมื่อองค์กรเติบโตมาถึงจุดหนึ่งที่เจ้าของไม่สามารถดูแลกิจการได้คนเดียว เมื่อเวลานั้นมาถึง เป้าหมายขององค์กร วัฒนธรรมขององค์กรจะต้องเป็นสิ่งหลักที่ให้พนักงานทุกคนในองค์กรยึดเหนี่ยวเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน เพราะสิ่งเหล่านี้จะหล่อหลอมพนักงานในองค์กรให้มีวิถีการทำงานเป็นไปในแนวทางเดียวกันกับที่องค์กรต้องการ

วิสัยทัศน์และพันธกิจเปรียบเหมือนเป้าหมายในการทำงานขององค์กรว่าองค์กรเราจะเดินไปในทิศทางไหน อย่างไร ซึ่งวิสัยทัศน์นี้จะเปลี่ยนแปลงในระยะ 3-5 ปีตามเวลา และการเติบโตขององค์กร และสิ่งที่สำคัญที่สุดในการทำให้วิสัยทัศน์และพันธกิจนี้เป็นของทุกคนในองค์กร คือการที่ทำให้พนักงานทุกคนรู้ว่าหน้าที่ของตนมีผลต่อการบรรลุวิสัยทัศน์และพันธกิจขององค์กรอย่างไร องค์กรต้องทำให้พนักงานทุกคนรู้ว่าตนมีความสำคัญกับองค์กรมากแค่ไหน

คุณค่า และวัฒนธรรมขององค์กร เป็นเหมือนเตาที่หลอมพนักงานที่มาจากคนละทิศทาง พื้นเพต่างกัน ให้มีวิถีการทำงานเดียวกัน หรือมี DNA เดียวกัน นั่นคือวิถีทางขององค์กร ซึ่งสิ่งนี้จะเป็นตัวกำหนดวิธีการทำงาน การแสดงออกของพนักงาน พฤติกรรมของพนักงาน สิ่งเหล่านี้จะทำให้พนักงานรู้ว่าสิ่งที่ทำอยู่นั้นถูกต้องหรือไม่ ตรงกับสิ่งที่องค์กรต้องการหรือไม่ โดยจะเป็นวิถีทางที่ช่วยให้พนักงานทราบว่าวิถีการทำงานของตนนั้นถูกต้อง และช่วยให้องค์กรบรรลุเป้าหมายที่วางไว้หรือไม่ และที่สำคัญจะกลายเป็นส่วนหนึ่งของภาพลักษณ์องค์กร เมื่อคนข้างนอกมองเข้ามาและเป็นสิ่งที่รับรู้ได้จากพนักงาน

เมื่อองค์กรที่กำลังขยายไม่มีเป้าหมายและวิถีการทำงานขององค์กรที่ชัดเจนให้พนักงาน จะส่งผลให้การเติบโตขององค์กรเป็นไปอย่างไม่มีประสิทธิภาพ พนักงานขัดแย้งกัน แต่ละคนมีวิธีการคิด มีเป้าหมาย มีวิถีการทำงานของใครของมัน ทำเฉพาะงานของตน ในแบบของตน ให้บรรลุเป้าหมายของตนเองก็พอ และผลที่ตามมาคือความขัดแย้งในองค์กร ทั้งที่แสดงออกมาอย่างชัดเจน หรือเป็นคลื่นใต้น้ำ ซึ่งเจ้าของกิจการต้องหันมาแก้ไขปัญหาความขัดแย้ง เพื่อให้การดำเนินงานเป็นไปอย่างปกติ แทนที่เจ้าของกิจการจะเอาเวลามาคิดวิสัยทัศน์ กลยุทธ์การเติบโตของธุรกิจในอนาคต หรือหา Business Network ซึ่งถือเป็นการเสียโอกาสอย่างมาก

เมื่อธุรกิจมาถึงจุดที่ต้องเติบโต การให้ความสำคัญในเรื่องวิสัยทัศน์ พันธกิจ คุณค่า และการสร้างวัฒนธรรมองค์กรจึงเป็นสิ่งที่จำเป็นอย่างมากสำหรับองค์กร