อุตสาหกรรมสีเขียว กับแผนพัฒนาฯ

การสร้างความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจและสังคมอย่างเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ถือเป็นหนึ่งใน “แนวทางการพัฒนา” ที่สำคัญที่ปรากฏใน “ทิศทางของแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12” (พ.ศ. 2560-2564) ซึ่ง “สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ” จัดทำเป็นเอกสารประกอบการประชุมที่จัดขึ้นเมื่อเดือน ก.ย. 2558 ที่ผ่านมานี้

 “แนวทางการพัฒนา” ที่ว่านี้ อยู่ในแผนพัฒนาฯ 12 หมวดที่ 5 ข้อ 5.7 เรื่อง “การสร้างความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจและสังคมอย่างเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม” โดยข้อ 5.7.4 ได้กำหนดไว้

 เรื่องของ “อุตสาหกรรมสีเขียว (Green Industry)” นี้ กระทรวงอุตสาหกรรมได้ให้ความสำคัญเป็นอย่างยิ่ง ถึงกับมีการกำหนดคำจำกัดความของ “อุตสาหกรรมสีเขียว” แบบไทยๆ ขึ้น (ซึ่งต่างจากคำจำกัดความของ UNIDO) และมียกร่าง “แนวทางการพัฒนาโรงงานสู่อุตสาหกรรมสีเขียว 5 ระดับ” มีการตั้งคณะกรรมการตรวจประเมิน “อุตสาหกรรมสีเขียว” และฝึกอบรมผู้ตรวจประเมินเพื่อให้การรับรองในระดับต่างๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ตลอดจนทำการบูรณาการเพื่อพิจารณาให้ทุก “รางวัล” สามารถเทียบเคียงกันได้ โดยเริ่ม “โครงการอุตสาหกรรมสีเขียว” ตั้งแต่ พ.ศ. 2553

“อุตสาหกรรมสีเขียว” ของไทย ตั้งอยู่บน 2 แนวความคิดสำคัญ คือ “การปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง” (เพื่อให้การประกอบกิจการโรงงานเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม) และ “การพัฒนาอย่างยั่งยืน”

การพัฒนาตามขั้นตอนของ “อุตสาหกรรมสีเขียว”จากระดับที่ 1 ถึงระดับที่ 5 จึงเป็นกระบวนการที่เริ่มจากง่ายไปยาก คือ ตั้งแต่การแสดงความมุ่งมั่นส่วนตัวภายในโรงงานของ (อุตสาหกรรมสีเขียวระดับที่ 1) เรื่อยไปจนถึงการสร้างวัฒนธรรม และการได้รับการยอมรับจากชุมชนผู้อยู่อาศัยโดยรอบโรงงาน ซึ่งขั้นตอนสุดท้ายของการสร้างเครือข่ายสีเขียว (อุตสาหกรรมสีเขียวระดับที่ 5) โดยโรงงานจะต้องยื่นสมัครขอรับการรับรอง และต้องผ่านการประเมินจากคณะกรรมการด้วย

ห้าระดับของ “อุตสาหกรรมสีเขียว” ได้แก่ ระดับที่ 1 คือ ความมุ่งมั่นสีเขียว ระดับที่ 2 คือ ปฏิบัติการสีเขียว ระดับที่ 3 คือ ระบบสีเขียว ระดับที่ 4 คือ วัฒนธรรมสีเขียว และระดับที่ 5 คือ เครือข่ายสีเขียว

ถึงวันนี้ กระทรวงอุตสาหกรรมได้ให้การรับรองแล้ว 20,215 ราย โดยแบ่งเป็นการรับรองอุตสาหกรรมสีเขียว ระดับที่ 1 จำนวน 13,415 ราย ระดับที่ 2 จำนวน 3,954 ราย ระดับที่ 3 จำนวน 2,740 ราย ระดับที่ 4 จำนวน 92 ราย และระดับที่ 5 จำนวน 13 ราย โดยตั้งเป้าหมายไว้ว่าจะมีโรงงานรวมไม่น้อยกว่า 4 หมื่นรายได้รับการรับรองอุตสาหกรรมสีเขียวระดับต่างๆ เมื่อสิ้นปี พ.ศ. 2561

ทั้งหมดทั้งปวงนี้ เป็นการส่งเสริมและพัฒนาผู้ประกอบกิจการโรงงานในเชิงบวก เพื่อการประกอบกิจการที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม คือ การกระตุ้นและจูงใจให้เกิดจิตสำนึกและความรับผิดชอบด้วยตนเอง โดยเน้นให้ผู้ประกอบกิจการสามารถ “คิดเอง เริ่มเอง ทำเอง” ครับผม!