แปรปรวน

เพิ่งตกอยู่ในสถานการณ์แล้งหนักมาหมาดๆ ชนิดที่ต้องกลัวว่าจะมีน้ำพอใช้พอกินกันหรือไม่ ตอนนี้คนไทยในหลายพื้นที่กลับต้องห่วงเรื่องฝนตกหนักต่อเนื่อง น้ำป่าไหลหลาก น้ำท่วมฉับพลันกันแทน

เรียกได้ว่า ยังไม่ทันอนุมัติแผนช่วยภัยแล้งกันแบบครบสูตร รัฐอาจต้องเตรียมหาแผนช่วยภัยน้ำท่วมกันบ้างแล้ว

ไม่ใช่เฉพาะประเทศไทยที่กำลังเผชิญกับความแปรปรวนของสภาพอากาศแบบนี้ เพราะประเทศในอาเซียนหลายแห่งก็ผจญภัยแล้ง และน้ำท่วมหนักบ้างน้อยบ้างไปตามกัน

ที่หนักที่สุดตอนนี้ก็คือ อุทกภัยครั้งใหญ่ในเมียนมา ที่ทางการของเขาประเมินว่า ตอนนี้มีผู้ประสบภัยแล้วอย่างน้อย 2.6 แสนคน ถือเป็นภัยพิบัติครั้งใหญ่ของประเทศนับตั้งแต่พายุไซโคลนนาร์กีสพัดถล่มบริเวณสามเหลี่ยมปากแม่น้ำอิรวดีเมื่อปี 2551 และคร่าชีวิตชาวเมียนมาไปประมาณ 1.4 แสนคน

ภัยธรรมชาติรอบนี้เป็นอีกหนึ่งความท้าทายของรัฐบาลชุดปัจจุบัน ที่จะต้องแสดงศักยภาพการบริหารจัดการปัญหาเฉพาะหน้า ในยามที่กำลังนับถอยหลังเข้าสู่การเลือกตั้งทั่วไปในเดือน พ.ย.นี้

ในสมัยพายุนาร์กีส กว่าที่รัฐบาลทหารเมียนมาสมัยนั้นจะอนุญาตให้เจ้าหน้าที่ต่างชาติเข้าไปช่วยเหลือผู้ประสบภัย ก็กินเวลานานถึง 3 สัปดาห์หลังเกิดเหตุ ต่างจากครั้งนี้ที่อ้าแขนรับความช่วยเหลือจากนานาชาติอย่างรวดเร็ว

นอกจากส่วนของรัฐแล้ว ภัยพิบัติครั้งนี้จะเป็นโอกาสหนึ่งที่บรรดานักลงทุนทั้งทุนท้องถิ่นและต่างชาติจะได้ประเมินความพร้อม จุดอ่อนของเมียนมาไปในตัว ก่อนปักธงเต็มที่

และนี่ยังเป็นโอกาสแสดง “น้ำใจ” ในฐานะของผู้ที่เข้าไปแสวงหาประโยชน์ในประเทศนี้ ซึ่งนอกจากการบริจาคเงินและสิ่งของช่วยเหลือ เพื่อบรรเทาความทุกข์ร้อนชั่วคราวแล้ว ก็ต้องคิดถึงการฟื้นฟูพื้นที่ประสบภัย ชีวิตความเป็นอยู่ของคนเมียนมาในระยะยาวด้วย

หากมองในระดับภูมิภาคแล้ว ภัยธรรมชาติหลากรูปแบบที่เกิดขึ้นไล่เลี่ยกันในหลายประเทศในอาเซียน น่าจะเป็นอีกจุดหนึ่งที่กระตุกให้ชาติสมาชิกอาเซียนต้องผนึกกำลังกันคิดแผนป้องกันและตั้งรับภัยพิบัติธรรมชาติที่เกิดถี่ขึ้น ผิดฤดูกาลมากขึ้น หนักหน่วงมากขึ้น

สำหรับไทยเอง หลายคนถามถึง แผนบริหารจัดการน้ำทั้งระบบ ว่ามีความคืบหน้าไปถึงไหนแล้ว ไม่รู้จะต้องผ่านฝน ผ่านร้อน ผ่านแล้ง อีกกี่รอบถึงจะเห็นเป็นรูปธรรม

อากาศเปลี่ยนแปลงบ่อยแบบคาดเดายากแบบนี้ ยิ่งต้องคิดเร็วทำเร็ว