จัดแถว ‘ทุนมนุษย์’ ไทยครองเบอร์ 4 ภูมิภาค

โดย...ตะวัน หวังเจริญวงศ์

ความพร้อมของทุนมนุษย์ คือความพร้อมของแต่ละชาติในการพัฒนา หากประเทศใดมีประชากรที่มีศักยภาพ ย่อมมีโอกาสพัฒนาด้านสังคม ธุรกิจ และเศรษฐกิจของประเทศได้ง่ายกว่าประเทศที่มีศักยภาพน้อยกว่า

ทุนมนุษย์ จึงกลายเป็นปัจจัยหนึ่งที่ใช้ชี้วัดขีดความสามารถการแข่งขันของแต่ละประเทศ พร้อมกับเป็นปัจจัยหนึ่งที่นักลงทุนใช้ประกอบการพิจารณา ก่อนตัดสินใจเข้าไปลงทุน

ล่าสุด World Economic Forum ได้เผยแพร่รายงาน Human Capital Report 2015 โดยให้คะแนนและจัดอันดับดัชนีทุนมนุษย์ของประเทศต่างๆ 124 ประเทศ

จากการประเมินด้านต่างๆ ผ่าน 46 ตัวชี้วัด อาทิ คุณภาพการศึกษา จำนวนผู้สำเร็จการศึกษาในระดับต่างๆ การเรียนรู้เพิ่มเติมระหว่างทำงาน ทักษะความสามารถ การมีส่วนร่วมในระบบเศรษฐกิจ ระยะทางสู่มาตรฐานในอุดมคติ ผลปรากฏว่าประเทศที่ได้คะแนนเป็นอันดับ 1 ของโลกในปีนี้ คือ ฟินแลนด์ ได้คะแนนไป 85.78 คะแนน

ขณะที่ในอาเซียนนั้น ภาพรวมได้คะแนนตั้งแต่ 52-79 คะแนน โดยสิงคโปร์ได้คะแนนเป็นอันดับ 1 ของภูมิภาค และอันดับ 24 ของโลกด้วย 78.15 คะแนน ตามด้วยประเทศที่ส่งออกคนไปทำงาน
ต่างประเทศมากที่สุดอย่างฟิลิปปินส์ในอันดับที่ 46 ของโลก 71.24 คะแนน ส่วนไทยมาเป็นอันดับ 4 ของภูมิภาคและอันดับ 57 ของโลกด้วย 68.78 คะแนน

แม้ภาพรวมไทยจะอยู่ในอันดับกลางๆ เกินค่าเฉลี่ยของโลกซึ่งอยู่ที่ประมาณ 66-67 คะแนนมาเล็กน้อย แต่เมื่อมาเจาะดูรายด้าน จะพบว่ายังมีหลายด้านที่ไทยได้คะแนนไม่ค่อยสวยงามนัก

เช่น ด้านความยากง่ายในการหาพนักงานมีฝีมือมาป้อนแก่ภาคธุรกิจ ไทยได้คะแนนเพียง 46.28 คะแนน เป็นอันดับที่ 69 ของโลก ถูกมาเลเซีย สิงคโปร์ และอินโดนีเซีย ซึ่งอยู่ในอันดับที่ 4, 20 และ 37 ทิ้งห่างอย่างเห็นได้ชัด

เรื่องดังกล่าวสอดคล้องกับคะแนนสัดส่วนการจ้างแรงงานฝีมือสูงต่อการจ้างแรงงานทั้งระบบ (High-skilled Employment Share) ในไทย ซึ่งได้คะแนนเพียง 14.20 คะแนน จาก 100 คะแนน ทำให้ไทยตกเป็นอันดับที่ 90 ของโลก

นอกจากนี้ จากการให้ตอบแบบสอบถามความพึงพอใจต่อระบบการศึกษาระดับต่างๆ ของไทย ยังพบว่า ในระดับประถมศึกษาได้คะแนน 3.57 คะแนน จาก 7 คะแนน ทำให้ไทยอยู่ในอันดับ 77 ของโลก และการสำรวจคุณภาพระบบการศึกษาของไทยได้คะแนน 3.45 คะแนน เป็นอันดับที่ 75 ของโลก

อย่างไรก็ดี คะแนนจากความรับรู้ของภาคธุรกิจด้านการศึกษาและการพัฒนาทุนมนุษย์ของไทยยังอยู่ในระดับกลางๆ โดยภาคธุรกิจให้คะแนนคุณภาพการศึกษาด้านวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ 3.89 คะแนน จาก 7 คะแนน คุณภาพการศึกษาของคณะด้านธุรกิจ 4.13 คะแนน บริการการฝึกอบรมเฉพาะทาง 4.17 คะแนน

รายงานฉบับดังกล่าวเปรียบเทียบคุณภาพของแรงงานในแต่ละช่วงวัยทั่วโลกด้วยว่า มีคุณภาพด้านต่างๆ และได้รับคะแนนอยู่ในระดับใด โดยช่วงวัยที่ไทยมีอันดับดีที่สุด ได้แก่ ช่วง 15-24 ปี คิดเป็น 72.70 คะแนน อย่างไรก็ตาม ช่วงวัยดังกล่าวของไทยก็ยังได้คะแนนตามหลังทั้งฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ เวียดนาม และมาเลเซีย ซึ่งได้คะแนนตั้งแต่ 74.8-76.4 คะแนน

ส่วนช่วงวัยที่ได้อันดับน่าเป็นห่วงที่สุด คือช่วงวัย 65 ปีขึ้นไป ไทยได้อันดับที่ 73 ของโลก 51.80 คะแนน ตามหลังทั้งฟิลิปปินส์ เวียดนาม และสิงคโปร์

ทั้งนี้ หากประเมินจากสถานะของไทยที่กำลังจะก้าวเข้าสู่การเป็นสังคมผู้สูงอายุประเทศที่ 2 ของภูมิภาคต่อจากสิงคโปร์ คะแนนทุนมนุษย์ของผู้สูงอายุไทยถือว่าไม่ค่อยดีนัก ยิ่งเมื่อเทียบกับญี่ปุ่นซึ่งเป็นประเทศที่ก้าวสู่สังคมผู้สูงอายุไปแล้ว คนอายุ 65 ปีขึ้นไปของญี่ปุ่นได้คะแนนมากถึง 75.39 คะแนน เป็นอันดับ 1 ของโลก

คะแนนคุณภาพทุนมนุษย์ของไทยที่ปรากฏในรายงานฉบับนี้ สะท้อนถึงช่องว่างที่ไทยต้องเร่งหายุทธศาสตร์มาดูแลและแก้ไขปัญหาอีกมาก ทั้งด้านการศึกษา ด้านการพัฒนาแรงงาน เพื่อให้ทุนมนุษย์ของไทยทุกช่วงวัยมีคุณภาพมาช่วยพัฒนาสังคมและเศรษฐกิจไทย มีขีดความสามารถรับมือการรวมกลุ่มทางเศรษฐกิจทั้งระดับภูมิภาคและระดับโลก