เอกชนประสานเสียงจุดเปลี่ยนไทยต้องพัฒนา"คน"

โดย...ทีมข่าวการเงินโพสต์ทูเดย์

วิชิต สุรพงษ์ชัย ประธานกรรมการบริหาร ธนาคารไทยพาณิชย์ กล่าวในเวทีสัมมนา EIC Conference : Thailand in Transformation ที่จัดขึ้นโดยศูนย์วิจัยเศรษฐกิจและธุรกิจ ธนาคารไทยพาณิชย์ ว่า ประเทศไทยควรตั้ง “คณะกรรมการยุทธศาสตร์ประเทศ” เพื่อกำหนดอนาคตและทิศทางการพัฒนาประเทศที่ชัดเจน โดยเฉพาะการสร้างคนให้มีคุณภาพตอบโจทย์ตลาดแรงงาน โดยเห็นว่าเป้าหมายแรกของการพัฒนาต้องเริ่มในสิ่งที่ไทยมีพื้นฐานที่ดีอยู่แล้ว เช่น ภาคการท่องเที่ยว

ทั้งนี้ ไทยติดกับดักของความสำเร็จในอดีตที่ได้เปรียบกว่าประเทศเพื่อนบ้าน แต่หากประเทศไทยยังไม่ทำอะไรเลย แล้วจะรักษาความมั่งคั่งใน 5 ปีข้างหน้าได้อย่างไร ปัญหาที่สำคัญที่สุดขณะนี้ คือ การขาดแคลนแรงงาน ทั้งด้านปริมาณและคุณภาพ ทำให้ไทยขาดความน่าสนใจจากนักลงทุนต่างชาติ

ปัญหาดังกล่าวสะท้อนได้จากการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ (เอฟดีไอ) ที่เหลือเพียง 20% ในปัจจุบัน หรือลดลงเกือบครึ่งจาก 39% ในช่วงปี 2544-2550 ซึ่งผลที่ตามมาก็คือไทยได้รับอานิสงส์การถ่ายทอดความรู้และเทคโนโลยีใหม่ๆ ลดน้อยลง ประกอบกับการวิจัยและพัฒนาในประเทศไม่เพียงพอ ทำให้ผลิตภาพน้อยลง และความสามารถในการแข่งขันลดลงอย่างต่อเนื่อง

“ไทยจะสร้างความมั่งคั่งระยะยาวได้อย่างไร ในเมื่อแรงงานไทยก็ขาดแคลน จนบริษัทเอกชนต้องตั้งโรงเรียนสอนหนังสือมาเองเพื่อผลิตคนมาทำงาน ส่วนการศึกษาปัจจุบันก็ผลิตคนไม่ตรงกับความต้องการ พบว่า 25% ของคนจบปริญญาตรีทำงานไม่ตรงกับที่เรียนมา ส่วนผลงานวิจัยและพัฒนาของไทย ทำมาเป็นแค่กระดาษเก็บเข้าตู้” วิชิต กล่าว

ด้าน บุญชัย โชควัฒนา ประธานกรรมการ บริษัท สหพัฒนพิบูล กล่าวว่า เห็นด้วยกับแนวคิดคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ เอกชนจะได้รู้ว่าประเทศจะเดินไปทางไหนและอย่างไร ขณะที่การวิจัยและพัฒนา (R&D) ซึ่งมีสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ดูแลอยู่ ควรผลิตงานวิจัยที่สอดคล้องกับความต้องการของภาคธุรกิจให้มากขึ้น

ขณะเดียวกัน ภาคการศึกษายังเป็นอีกหนึ่งปัญหาใหญ่ โดยเฉพาะเรื่อง “ทัศนคติ” ที่คนจบปริญญาตรีจะทำการค้าขายไม่ได้ หรือคุมเครื่องจักรไม่ได้ เพราะรู้สึกต่ำต้อย ซึ่งทำให้นักศึกษาที่จบปริญญาตรีมาไม่เป็นที่ต้องการของตลาดแรงงาน จึงอยากให้ปรับปรุงการศึกษาเป็นการสร้างทัศนคติคนใหม่ว่าเป็นเจ้าของธุรกิจได้ หรือผู้จบอาชีวะก็พัฒนาตัวเองได้มากกว่าทักษะฝีมือที่มีเฉพาะด้าน โดยปัจจุบันสหพัฒนพิบูลกำลังร่วมกับมหาวิทยาลัยนเรศวร เพื่อตั้งสถาบันการศึกษาด้านค้าปลีก ผลิตบุคลากรเข้าสู่ตลาด

อิสระ ว่องกุศลกิจ ประธานกรรมการหอการค้าไทย และสภาหอการค้าแห่งประเทศไทย กล่าวว่า ความท้าทายของเอกชนไม่ใช่การแข่งขันกับเพื่อนบ้าน เพราะคนละสถานะ ไทยผ่านจุดที่กำลังขยายตัว57% มาแล้ว ดังนั้นต้องมองภาพรวมตลาดภูมิภาคเลยไปถึงจีน และหาโอกาสทางการค้า

ศุภลักษณ์ อัมพุช รองประธานกรรมการ บริษัท เดอะมอลล์ กรุ๊ป กล่าวว่า สิ่งที่จะทำให้ไทยมีความน่าสนใจในสายตานานาชาติ คือ การสร้างแบรนด์ของประเทศไทย และส่งออกสินค้าที่มีมูลค่าเพิ่ม ส่วนตัวมองว่าการปฏิรูปนั้นไม่เพียงพอ แต่ต้องปรับมุมมองใหม่ให้เป็นการต่อสู้เพื่อเอาชนะคู่แข่งให้ได้

สุทธาภา อมรวิวัฒน์ ผู้ช่วยผู้จัดการใหญ่อาวุโส ธนาคารไทยพาณิชย์ กล่าวว่า มีข้อเสนอ 3 แนวทางยกระดับศักยภาพเติบโตประเทศให้กลับมาสูงขึ้น หลังจากที่ศักยภาพระยะกลางลดลงไปเหลือ 3.5% เท่านั้น ได้แก่ 1.ขับเคลื่อนประเทศไปสู่ห่วงโซ่การผลิตที่ใช้นวัตกรรมที่สูงขึ้น 2.แสวงหาตลาดผู้บริโภคใหม่ๆ เช่น กลุ่มซีแอลเอ็มวี และ 3.ปรับตัวให้เข้ากับโครงสร้างประชากรที่เปลี่ยนไปสู่สังคมผู้สูงอายุที่ควรหาโมเดลธุรกิจมารองรับ