เวียดนามขายข้าวจีทูจี

เมื่อวันที่ 23 มิ.ย.ที่ผ่านมา รัฐบาลเวียดนามออกประกาศที่ 239/TBVPCP กำหนดแผนพัฒนาตลาดข้าวในประเทศและเพิ่มกิจกรรมส่งเสริมการส่งออก โดยประกาศดังกล่าวเวียดนามกำหนดเป้าหมายที่จะรักษาตลาดส่งออกข้าวเดิมและหาตลาดข้าวใหม่ พร้อมทั้งมอบหมายกระทรวงอุตสาหกรรมและการค้า และสมาคมอาหารแห่งเวียดนาม (วีเอฟเอ) ทำสัญญาการส่งออกข้าวแบบรัฐต่อรัฐ (จีทูจี) กับผู้ซื้อรายใหม่ และส่งเสริมการจัดทำบันทึกความเข้าใจ (เอ็มโอยู) เกี่ยวกับการค้าข้าวกับประเทศต่างๆ

นอกจากนี้ ประกาศฉบับนี้กำหนดให้สำนักงานการค้าของเวียดนามในต่างประเทศ สนับสนุนการทำงานกิจกรรมส่งเสริมการส่งออกข้าวด้วย

ปราโมทย์ วานิชานนท์ นายกกิตติมศักดิ์สมาคมโรงสีข้าวไทย ระบุว่า ปัจจุบันเวียดนามมีข้อจำกัดการเก็บสต๊อกข้าวสารในประเทศ ส่งผลให้ผลผลิตข้าวที่สีแปรสภาพแล้วส่วนใหญ่จะต้องลำเลียงไปยังท่าเรือเพื่อส่งออกทันที เพราะไม่มีโกดังหรือไซโลเก็บข้าวมากนัก

จากข้อจำกัดดังกล่าวส่งผลให้เวียดนามต้องมีการทำสัญญาขายข้าวล่วงหน้าให้กับประเทศผู้ซื้อ โดยเฉพาะผู้ซื้อจากอินโดนีเซียและฟิลิปปินส์ และทุกครั้งที่ทั้งสองประเทศเปิดประมูลซื้อข้าว เวียดนามมักจะเป็นผู้ชนะ เพราะนอกจากจะเสนอราคาขายข้าวที่ต่ำแล้ว ทั้งสองฝ่ายยังมีสายสัมพันธ์ใกล้ชิดกันยาวนาน

ปราโมทย์ ตั้งข้อสังเกตว่า การที่เวียดนามหันมาทำตลาดข้าวโดยเน้นกลยุทธ์ขายข้าวแบบจีทูจีและทำเอ็มโอยูซื้อขายข้าวอาจเป็นเรื่องใหม่สำหรับเวียดนามก็จริง แต่มีเป้าหมายเหมือนเดิม คือการหาลูกค้าล่วงหน้าเพื่อรองรับผลผลิตข้าวเวียดนามที่มีการส่งออกปีละ 67 ล้านตัน หรือ 56 แสนตัน/เดือน และเป็นกลยุทธ์ที่เวียดนามนำมาใช้แข่งขันกับไทย ซึ่งกำลังหาตลาดระบายสต๊อกข้าว 17.9 ล้านตัน ด้วยวิธีการแบบจีทูจีเช่นกัน

สำหรับประเทศเป้าหมายที่เวียดนามจะทำสัญญาขายข้าวแบบจีทูจี ปราโมทย์ คาดว่าน่าจะเป็นตลาดแอฟริกา ตลอดจนตลาดอิรักและอิหร่าน

อย่างไรก็ตาม ในกรณีที่เวียดนามจะขายข้าวแบบจีทูจีให้จีนแข่งกับไทยน่าจะเป็นไปได้ยาก เพราะการที่รัฐบาลจีนจะซื้อข้าวโดยตรงจากประเทศใด จะเกี่ยวข้องกับมิติทางการเมืองด้วย และที่ผ่านมารัฐบาลมณฑลของจีนก็ซื้อข้าวจากเวียดนาม 89 แสนตัน ผ่านแนวชายแดนอยู่แล้ว