ลดอัตตา
นับเป็นหญิงเก่งอีกคนที่รู้จักกันดีในแวดวงนักธุรกิจไทยในกัมพูชา เพราะ จีรนันท์ วงษ์มงคล อัครราชทูตที่ปรึกษา (ฝ่ายการพาณิชย์) ประจำกรุงพนมเปญ ประเทศกัมพูชา คร่ำหวอดในประเทศนี้มานานเกือบ 10 ปี
นับเป็นหญิงเก่งอีกคนที่รู้จักกันดีในแวดวงนักธุรกิจไทยในกัมพูชา เพราะ จีรนันท์ วงษ์มงคล อัครราชทูตที่ปรึกษา (ฝ่ายการพาณิชย์) ประจำกรุงพนมเปญ ประเทศกัมพูชา คร่ำหวอดในประเทศนี้มานานเกือบ 10 ปี
จีรนันท์ เล่าว่า เวลานี้กัมพูชามีบรรยากาศการลงทุนที่คึกคักและเนื้อหอมไม่แพ้ประเทศเพื่อนบ้านอื่นๆ ด้วยเหตุผลที่ว่ามีนักลงทุนที่เป็นพี่ใหญ่ทางเศรษฐกิจในภูมิภาคนี้ ทั้งจากจีน ญี่ปุ่น และเกาหลีใต้ เข้าไปลงทุนในภาคอุตสาหกรรมเป็นจำนวนมาก แต่เมื่อให้เลือกว่าจะทำงานให้ใคร คนกัมพูชาส่วนใหญ่ยังอยากที่จะทำงานกับคนไทยมากกว่า เพราะคนกัมพูชาชอบคนไทย และเชื่อว่าไทยกับกัมพูชามีเชื้อสายเดียวกัน
แรกๆ ที่มาทำงานที่นี่ ด้วยความที่เป็นคนพูดเสียงดังเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว และเมื่อรู้ว่าคนกัมพูชาชอบคนไทย ก็เลยยิ่งพูดเสียงดัง เพราะเรารู้สึกภูมิใจในความเป็นไทย แต่พออยู่ๆ ไป เสียงก็เริ่มเบาลงๆ เมื่อได้ยิน ได้ฟัง และมีโอกาสได้แลกเปลี่ยนกับคนกัมพูชา
“คนกัมพูชามีความภูมิใจในชาติตัวเองมาก เพราะในอดีตเป็นอาณาจักรที่ยิ่งใหญ่ ใหญ่ขนาดไหนดูได้จากต้นตาล ที่ไหนมีต้นตาลขึ้น หมายความว่านั่นเป็นอาณาเขตของเขมรยุคก่อน ฟังดูเกินจริงไปสักหน่อย แต่เมื่อดูประวัติศาสตร์ที่กัมพูชาเอามาอ้างอิงก็ต้องยอมฟังเขา เพราะการแสดงอาณาเขตของเขมรยุคก่อน คือ การปลูกต้นไม้ และต้นไม้ที่เขมรนำมาปลูกก็คือต้นตาล”
เมื่ออยู่ๆ ไป ความภูมิใจที่เคยมีเหลือล้นก็เริ่มลดลง เพราะประวัติศาสตร์กัมพูชากดเราไว้ คนกัมพูชาเชื่อว่าเจ้าคนไทยก็คือคนของเขมรที่ส่งมาปกครองไทยอีกที ดังนั้นจึงไม่แปลกที่คนกัมพูชาจะชอบคนไทย และเมื่อตรวจสอบพันธุกรรม (ดีเอ็นเอ) คนไทยในแถบสุรินทร์ ศรีสะเกษ มีดีเอ็นเอที่เชื่อมโยงกับคนกัมพูชา
หากนำคนไทยกับคนกัมพูชามานั่งด้วยกันโดยไม่ต้องพูด ก็จะพบว่าหน้าตาและท่าทางคล้ายกันมาก จนแทบแยกไม่ออก แต่ด้วยความที่คนไทยมีอัตตาสูง จึงทำให้มองเพื่อนบ้านต่ำต้อยกว่า และถือตัวเหนือกว่า เพราะภูมิใจที่ไม่เคยตกเป็นเมืองขึ้นใคร จนมองข้ามตัวตนที่แท้จริงของเพื่อนบ้าน
“หารู้ไม่ว่าเราอ่อนกว่าคนกัมพูชามาก โดยเฉพาะด้านภาษา เพราะคนกัมพูชาที่ได้เรียนหนังสือจะสื่อสารได้อย่างน้อย 3 ภาษา คือ ภาษาแขมร์ ภาษาอังกฤษ ซึ่งคนที่นี่เรียนตั้งแต่เด็ก และภาษาที่สาม ที่เด็กแต่ละคนจะต้องมีเพื่อสร้างโอกาสในการทำงานดีๆ และจะได้เงินเดือนสูงกว่าปกติ”
ขณะที่คนไทยที่ผ่านมากลับปิดหู ปิดตา ไม่ยอมเปิดใจ เปิดทัศนคติที่จะเรียนรู้เพื่อนบ้านอย่างแท้จริง ดูโทรทัศน์ก็ดูแต่ช่องไทย ภาษา (อังกฤษ) ก็ใช้แบบไทยๆ คิดว่าไม่จำเป็นที่จะต้องเรียนภาษาเพื่อนบ้าน ขนาดไทยลาว ที่คิดว่าภาษาใกล้เคียงกัน แต่จริงๆ แล้วก็ยังมีความไม่เข้าใจกันอยู่ดี ขณะที่กัมพูชาเปิดกว้างมาก ดูรายการและติดตามข้อมูลข่าวสารของไทยตลอด
ที่จริงภาษาแขมร์เป็นภาษาที่เรียนง่ายที่สุดในบรรดาภาษาอาเซียนเพราะมีรากศัพท์ที่ใกล้เคียงกับไทย บางทีเป็นศัพท์ตัวเดียวกัน แค่ปรับสำเนียงก็ได้แล้ว ส่วนอาหารการกินก็หน้าตาคล้ายกัน แต่อาจมีรสชาติต่างกัน คนกัมพูชาไม่กินเผ็ด ชอบรสหวาน ขณะที่คนไทยชอบอาหารรสจัดจ้าน
“ถ้าเรายอมลดอัตตา และมองเพื่อนบ้านในแบบที่เป็นอย่างแท้จริงก็จะทำให้เข้าใจหลักการค้าและการทำธุรกิจกับกัมพูชาที่ดีขึ้น ไม่เกิดความเข้าใจผิดกัน”
เธอแนะว่าการลงทุนในกัมพูชาต้องหาพาร์ตเนอร์หรือตัวแทนจะเป็นทางเดินที่สั้นที่สุด การเริ่มต้นแบบลุยเดี่ยวไม่ควรทำ เพราะวงการธุรกิจในกัมพูชาแคบ ผู้ประกอบการส่วนมากรู้จักกันหมด ควรเริ่มต้นด้วยความจริงใจ
