"จีน"ก่อร่างสร้างเมืองใหญ่แผนเสริมแกร่งเศรษฐกิจ

จีนได้ประกาศแผนสร้างชุมชนเมืองครั้งใหญ่ เพื่อให้กลายเป็นฟันเฟืองสำคัญที่จะขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศให้เติบโตอย่างแข็งแกร่งและยั่งยืน เพราะการบริโภคภายในประเทศจะกลายเป็นปัจจัยสำคัญของการพัฒนาเศรษฐกิจในช่วงต่อไป

การขยายชุมชนเมืองครั้งนี้จะเริ่มดำเนินการตั้งแต่ปีนี้ไปจนถึงปี 2563 โดยรัฐบาลจีนมุ่งมั่นจะกระตุ้นให้พลเมืองอพยพจากชนบทไปอยู่ในเมืองมากขึ้น ตั้งเป้าชัดเจนว่าจะเพิ่มสัดส่วนคนเมืองจากระดับ 53.7% ของประชากรทั้งหมดของประเทศในปัจจุบัน เป็น 60% ซึ่งถือว่าไปยืนอยู่ในระดับเดียวกับบรรดาประเทศกำลังพัฒนาที่ประชาชนมีรายได้ต่อหัวพอๆ กับจีน แต่ก็ยัง ต่ำกว่ากลุ่มประเทศพัฒนาแล้ว ซึ่งสัดส่วนคนเมืองเฉลี่ยอยู่ที่ 80% ของประชากรทั้งหมด ทั้งนี้เมื่อประเมินออกมาเป็นตัวเลข คาดว่าจะมีคนจีนต้องย้ายถิ่นฐานรอบนี้ประมาณ 100 ล้านคน

หนึ่งในเป้าหมายของแผนระบุชัดเจนว่า สัดส่วนคนเมืองที่เพิ่มขึ้นจะช่วยเพิ่มรายได้ให้กับคนชนบทที่จะเข้ามาหางานทำในเมืองมากขึ้น และช่วยเพิ่มศักยภาพการบริโภคของประเทศ ตลอดจนทำให้เศรษฐกิจเติบโตอย่างยั่งยืน

ทั้งนี้ ในช่วง 12 ปีที่ผ่านมา เศรษฐกิจของจีนเติบโตในอัตราที่ช้าลง ซึ่งสะท้อนให้เห็นในตัวเลขการผลิต และการลงทุนทั้งในกลุ่มของอสังหาริมทรัพย์ไปจน ถึงยอดค้าปลีก โดยอัตราการขยายตัวของการลงทุน ในสินทรัพย์คงทน ซึ่งเป็นดัชนีชี้วัดกิจกรรมภาค การก่อสร้างชะลอลงมาอยู่ที่ระดับ 17.9% ต่อปี ใน รอบเดือน ม.ค.-ก.พ.ปีนี้ ซึ่งถือเป็นระดับต่ำสุดในรอบ 11 ปี

ขณะที่บรรดานักเศรษฐศาสตร์จากสถาบันการเงินหลายแห่งได้ปรับลดคาดการณ์การเติบโตของเศรษฐกิจจีนในปีนี้เช่นกัน อาทิ แบงก์ ออฟ อเมริกา เมอร์ริล ลินช์ ที่ลดคาดการณ์จาก 7.6% เหลือ 7.2% ซึ่งต่ำกว่าที่รัฐบาลจีนประเมินไว้ที่ 7.5%

หากต้องการดึงดูดคนชนบทให้ย้ายเข้ามาอยู่เมืองมากขึ้น เพื่อเป็นกลไกผลักดันการเติบโตของเศรษฐกิจในอนาคต รัฐบาลจีนจำเป็นต้องผ่อนปรนนโยบายทะเบียนครัวเรือนที่เรียกว่า โฮคู (Hukou) ที่ปัจจุบันทำให้ชาวจีนที่อพยพจากชนบทมาอยู่ในเมืองเป็นแค่เพียงพลเมืองชั้น 2 ในเมืองใหญ่เท่านั้น

ดังนั้น จำเป็นจะต้องทำให้คนอพยพกลุ่มใหม่มั่นใจว่าจะได้รับสิทธิเป็นคนเมืองเต็มรูปแบบ โดยได้รับสิทธิด้านการศึกษาขั้นพื้นฐาน บริการสาธารณสุข และเงินบำนาญ ซึ่งหมายถึงว่าจะต้องเพิ่มคนเมืองที่ได้รับสิทธิเต็มที่เพิ่มจาก 35.7% ของพลเมืองทั้งหมดในปีที่ผ่านมา เป็น 45% ในปี 2563

การขยายชุมชนเมืองยังหมายถึงความต้องการ การลงทุนอีกมหาศาลในด้านของโครงสร้างพื้นฐานในเมือง บริการสาธารณะต่างๆ และโครงการที่อยู่อาศัย ซึ่งแน่นอนว่าจะทำให้เศรษฐกิจของประเทศเติบโตต่อไปได้อีก

แผนรอบนี้ได้ระบุว่า ในอนาคตเมืองทุกเมืองที่มีประชากรมากกว่า 2 แสนคน จะต้องมีบริการรถไฟให้ใช้ภายในปี 2563 ส่วนเมืองที่มีประชากรมากกว่า 5 แสนคน จะได้ใช้รถไฟฟ้าความเร็วสูง ขณะที่ประชากรประมาณ 90% ของประเทศจะต้องเข้าถึงบริการของสนามบินได้เช่นกัน

นอกจากนี้ รัฐบาลยังจะต้องเตรียมพร้อมจัดหาที่อยู่อาศัยราคาประหยัดไว้รองรับคนเมืองกลุ่มใหม่ด้วย โดยมีเป้าหมายคือ การจัดหาสวัสดิการด้านที่อยู่อาศัยให้กับคนประมาณ 23% ของประชาชนคนเมืองในปี 2563 จากปัจจุบันสวัสดิการด้านนี้ครอบคลุมคนเมืองเพียง 14.3% เท่านั้น ซึ่งคำนวณคร่าวๆ ได้ว่าจะต้องหาบ้านให้คนเมืองใหม่อีกประมาณ 30 ล้านยูนิต

สำหรับแผนขยายชุมชนเมืองครั้งนี้ ศรี มัลยานี อินทราวาตี ประธานฝ่ายปฏิบัติการของธนาคารโลก มองว่า ประชาชนในเขตเมืองของจีนเป็นหนึ่งในองค์ประกอบสำคัญของจีนในช่วงที่ประเทศกำลังปฏิรูปเศรษฐกิจที่เคยอาศัยการลงทุนเป็นตัวขับเคลื่อน มาเป็นการอาศัยการบริโภคในประเทศ

ขณะเดียวกัน ก็คาดว่าการเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ จะต้องอาศัยการปรับเปลี่ยนนโยบายจำนวนมาก ทั้งเรื่องการปฏิรูปที่ดิน การเก็บภาษีอสังหาริมทรัพย์ เพื่อเป็นรายได้สำหรับรัฐบาลท้องถิ่นที่จะต้องให้ บริการสาธารณะต่างๆ แก่ประชาชน เพราะนอก จากการประกันสังคมแล้ว รัฐบาลกลางและรัฐบาลท้องถิ่น จะต้องรับผิดชอบค่าใช้จ่ายด้านการศึกษา ภาคบังคับและที่อยู่อาศัยราคาถูกสำหรับคนเมืองกลุ่มใหม่ด้วย

ต้องจับตาดูกันต่อไปว่า แผนการขยายชุมชนเมืองของประเทศจีนครั้งนี้ จะช่วยปลุกเศรษฐกิจให้เติบโตต่อไปอย่างยั่งยืนได้ตามเป้าหรือไม่ หากทำได้ก็จะช่วยเพิ่มกำลังการบริโภคในประเทศ ซึ่งท้ายที่สุดแล้วน่า จะส่งผลดีต่อเนื่องไปยังประเทศผู้ส่งออกสินค้าไปจำหน่ายในจีนด้วยเช่นกัน