7 ปัจจัยสู่ความสำเร็จธุรกิจเพื่อสังคม

7 ปัจจัยสู่ความสำเร็จ...ธุรกิจเพื่อสังคมสัปดาห์ที่แล้วที่ได้กล่าวถึงแนวคิดธุรกิจแบบ Social Enterprise (ธุรกิจเพื่อสังคม) ธุรกิจที่ไม่ได้มุ่งเน้นถึงผลกำไรเพียงอย่างเดียวแต่ยังเน้นประโยชน์ทางสังคมหรือสิ่งแวดล้อม บางท่านอาจเกิดคำถามขึ้นในใจว่าธุรกิจจะอยู่รอดได้หรือไม่ จะประสบความสำเร็จได้อย่างไร จากกรณีศึกษาในตอนที่แล้วเป็นเครื่องพิสูจน์ได้ว่ากิจการเพื่อสังคมสามารถประสบความสำเร็จได้ แม้ว่าผลกำไรของธุรกิจจะไม่ได้หอมหวานแต่กำไรทางสังคมนั้นธุรกิจได้กลับมาเต็มๆ และวันนี้ได้นำเนื้อหาส่วนหนึ่งจากเว็บไซต์ของสถาบันธุรกิจเพื่อสังคม (www.csri. or.th) ที่กล่าวถึง 7 ปัจจัย สู่ความสำเร็จสำหรับธุรกิจเพื่อสังคมมาแบ่งปันสำหรับมีกิจการที่เริ่มสนใจทำธุรกิจแบบนี้ก็ดี หรือกำลังเริ่มต้นดำเนินธุรกิจแบบนี้ก็ดี ที่จะ ดังนี้

1.เป้าหมายทางสังคม คือภารกิจของกิจการเพื่อสังคมที่ตั้งขึ้นเพื่อตอบสนองต่อการแก้ไขปัญหาทางสังคมเศรษฐกิจ การวางภารกิจทางสังคมเป็นขั้นตอนสำคัญและเป็นจุดเริ่มต้นของการวางนโยบาย แนวปฏิบัติ และกลยุทธ์การบริหารกิจการเพื่อสังคม หากเป้าหมายนี้ชัดเจน และชี้นำสู่คุณค่าทางสังคมงจึงจะเป็นเสมือนหลักนำสำคัญของการดำเนินกิจการเพื่อสังคมให้ประสบความสำเร็จและสัมฤทธิ์ผล

2.ประสิทธิภาพเชิงธุรกิจ คือตัวชี้วัดและการประเมินผลการดำเนินงานในเชิงธุรกิจ ความสามารถในการแข่งขัน การเข้าถึงตลาด ประสิทธิภาพในการบริหารและดำเนินงาน มีผลต่อความอยู่รอดและความยั่งยืนขององค์กร

3.ภาคีเครือข่ายและการเชื่อมโยงกับธุรกิจกระแสหลัก กิจการเพื่อสังคมมักเริ่มต้นด้วยกิจการที่มีขนาดเล็ก ซึ่งหมายถึงการสร้างการเป็นที่รู้จักในสังคมตลอดจนกลุ่มลูกค้านั้นไม่สามารถเทียบกับพลังขององค์กรธุรกิจในกระแสหลักได้ ตลอดจนอำนาจการต่อรองที่น้อยกว่า และความเสี่ยงขององค์กรในการวางตำแหน่งทางการตลาดมีค่อนข้างสูง ดังนั้น เครือข่ายและการเชื่อมโยงกับธุรกิจกระแสหลักจึงจำเป็นอย่างยิ่งในการบริหารความเสี่ยง สร้างความเข้มแข็ง และการต่อยอดเพื่อสร้างตำแหน่งทางธุรกิจเพื่อให้องค์กรอยู่ได้สามารถขับเคลื่อนอยู่ในกลไกตลาดได้แม้จะมีข้อจำกัดทางทรัพยากรก็ตาม

4.นวัตกรรมทางสังคม เป็นอีกกุญแจสำคัญที่ทำให้เป็นกิจการเพื่อสังคม เพราะกิจการเพื่อสังคมกำลังท้าทายกับปัญหาทางสังคมและการอยู่รอดในเชิงธุรกิจ ดังนั้น กิจการเพื่อสังคมที่จะสามารถตอบโจทย์นี้ได้ ต้องไม่คิดและทำด้วยวิธีการแบบเดิมๆ ดังนั้น ความคิดสร้างสรรค์ของผู้ประกอบการและความมีส่วนร่วมของสังคมจะเป็นกลไกสำคัญที่คิดค้นนวัตกรรมทางสังคมที่เป็นเสมือน “คานงัด” เพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลงได้อย่างแท้จริง

5.ทุนทางสังคมของกิจการ เป็นปัจจัยที่สำคัญไม่แพ้ไปกว่าเงินทุนในธุรกิจ และอาจจะเป็นสิ่งจำเป็นที่ขาดไม่ได้ และไม่สามารถกู้ยืมได้ หากแต่ผู้ประกอบการทางสังคมจะต้องรู้ว่ากิจการของตนมีความเกี่ยวข้องกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และผู้เกี่ยวข้องใด และได้มีการบริหารจัดการความสัมพันธ์กับแต่ละส่วนได้เหมาะสมและเพียงพอหรือไม่ เพราะการสร้างทุนสังคมเหล่านี้ จะเป็นเสมือนการวางรากฐานความเข้มแข็งของธุรกิจบนชุมชน และสังคมให้เป็นแรงขับเคลื่อนองค์กรได้อย่างมั่นคงและยั่งยืน

6.ความโปร่งใส เป็นปัจจัยพื้นฐานในการดำเนินกิจการทุกกิจการ ซึ่งยิ่งทวีความสำคัญมากยิ่งเมื่อเรื่องของธุรกิจมาอยู่ร่วมกับเรื่องของสังคม ความน่าเชื่อถือเป็นเหมือนประตูด่านแรกทั้งการเข้าสู่เชิงธุรกิจ ซึ่งกิจการเพื่อสังคมมักถูกมองเป็น NGO ที่คลุมเครือ และการเข้าสู่เชิงสังคม มักถูกมองเป็นธุรกิจและเรื่องของผลประโยชน์ ดังนั้น ความโปร่งใสของกิจการเพื่อสังคม ต้องมีระบบการบริหารองค์กรตามหลักธรรมาภิบาล มีการชี้แจงผลการดำเนินงานอย่างสม่ำเสมอ จะสร้างความมั่นใจและกลายเป็นความน่าเชื่อถือและการยอมรับในสังคมในที่สุด

7.การขยายและเติบโตของกิจการ เป็นหัวใจสำคัญของคำว่า “กิจการ” เพื่อสร้างความยั่งยืนขององค์กร เช่นเดียวกับในกิจการเพื่อสังคมที่เป็นไปเพื่อการขยายผลกระทบทางสังคม ซึ่งเป็นเป้าหมายหลักและเป็นปัจจัยแห่งความสำเร็จที่สำคัญของกิจการเพื่อสังคมอย่างแท้จริง

ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย สถาบัน ChangeFusion สำนักงานสร้างเสริมกิจการเพื่อสังคมแห่งชาติ (สกส.) Social Enterprise Network Asia และบริติช เคาซิล ขอเชิญผู้สนใจร่วมงาน THAI SOCIAL ENTERPRISE FORUM 2014 : Asian Social Investment Forum วันที่ 3 มี.ค. 2557 ณ หอประชุมศาสตราจารย์สังเวียน อินทรวิชัย อาคารตลาดหลักทรัพย์ฯ โดยเป็นการแลกเปลี่ยนประสบการณ์กับ 14 นักลงทุนทางสังคมจากทั่วภูมิภาคเอเซีย ที่จะมาเล่าภาพรวมของการลงทุนทางสังคม โมเดลการลงทุนในกิจการเพื่อสังคมที่ประสบความสำเร็จ และร่วมค้นหาวิธีที่ภาคธุรกิจและกิจการเพื่อสังคมจะจับมือกันแก้ปัญหาสังคม ผู้สนใจดูรายละเอียดได้ที่ www.csri.or.thและลงทะเบียนได้ฟรีโดยส่ง Email แจ้งชื่อมาที่ [email protected]