ผ่าตัดโครงสร้างไกด์ปั๊มคุณภาพรับเปิดเออีซี

พีรดา ปราศรีวงค์

มัคคุเทศก์ (ไกด์) ถูกจัดให้เป็นอาชีพสงวนไว้สำหรับคนไทยประกอบการเท่านั้น แต่ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวไทยเติบโตอย่างก้าวกระโดด ทำให้เกิดปัญหาขาดแคลนไกด์

ที่ผ่านมาคนไทยเห็นคุณค่าและให้ความสำคัญ กับอาชีพไกด์น้อยมาก ทั้งที่บุคลากรดังกล่าวถือเป็นหน้าด่านแรกที่ช่วยสร้างความประทับใจให้นักท่องเที่ยวจากทุกมุมโลกที่มาเยือนเมืองไทย

ขณะเดียวกัน แผนพัฒนาบุคลากรที่ไม่ชัดเจนและการมอบหมายให้กรมการท่องเที่ยว กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา รับงานนี้มาดูแลแทนหน่วยงานของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ในช่วงปี 2547 ส่งผลให้แผนการส่งเสริม รวมถึงการวางระบบพัฒนาบุคลากรให้คนไทยเห็นถึงคุณค่าของอาชีพนี้สะดุดลง สวนทางกับจำนวนนักท่องเที่ยวทั่วโลกที่ หลั่งไหลมาเที่ยวไทย ปัญหาขาดแคลนไกด์ ทำให้เกิดไกด์เถื่อนที่ไม่มีคุณภาพขึ้นมา ส่งผลเสียต่อภาพลักษณ์ในสายตานักท่องเที่ยว

ข้อมูลจากททท.แจ้งว่า ในปี 2556 มีนักท่องเที่ยวต่างชาติ 26.7 ล้านคน สูงกว่าปีก่อนประมาณ 19.6% และนักท่องเที่ยวชาวจีนเป็นกลุ่มใหญ่สุด 4.7 ล้านคน เพิ่มขึ้น 68.8% รองลงมาคือ มาเลเซีย 2.99 ล้านคน เพิ่มขึ้น 17.29% รัสเซีย 1.73 ล้านคน เพิ่มขึ้น 31.93% ญี่ปุ่น 1.53 ล้านคน เพิ่มขึ้น 11.96% เกาหลีใต้ 1.29 ล้านคน เพิ่มขึ้น 11.48%

ส่งผลให้ประเทศไทยยังขาดแคลนไกด์อยู่มาก โดยเฉพาะนักท่องเที่ยวจากจีน รัสเซีย และเกาหลีใต้ เนื่องจากนักท่องเที่ยวกลุ่มนี้มีอัตราการเติบโตสูงมาก

วิโรจน์ สิตประเสริฐนันท์ นายกสมาคมมัคคุเทศก์อาชีพแห่งประเทศไทย เล่าว่า ที่ผ่านมารัฐบาลไม่ได้ให้ความสำคัญกับอาชีพไกด์ ทั้งแผนพัฒนาบุคลากรและการวางระบบค่าตอบแทนให้กับอาชีพดังกล่าว ไม่มีแผนส่งเสริมที่ชัดเจน ทำให้คนรุ่นใหม่ไม่สนใจและให้คุณค่ากับอาชีพนี้มากนัก โดยการบริหารจัดการที่ผ่านมา ล้มเหลว แม้ว่าจะสามารถผลิตบุคลากรด้านนี้ได้มากถึง 5 หมื่นคนทั่วประเทศ แต่กลับประกอบอาชีพจริงใน วงการท่องเที่ยวเพียง 1.5 หมื่นคน สะท้อนได้ว่ารัฐบาลเน้นเฉพาะปริมาณ แต่กลับมีบุคลากรที่มีคุณภาพตามมาตรฐานสากลออกสู่ตลาดน้อยมาก

ทั้งนี้ สมาคมเตรียมผลักดันให้รัฐบาลชุดใหม่ จัดตั้งสภาวิชาชีพมัคคุเทศก์ ที่มาจากหน่วยงาน ภาครัฐและเอกชนร่วมมือกันวางระบบโครงสร้างการทำงาน โครงสร้างผลตอบแทน หลักประกันคุณภาพชีวิต การควบคุมมาตรฐานพัฒนาบุคลากรให้เป็นคนมีคุณภาพ สามารถประกอบอาชีพได้จริง ไม่เพียงแต่สอบได้ใบอนุญาตผ่านเท่านั้น เพื่อรองรับการเปิดประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (เออีซี) ซึ่งเชื่อว่าช้าหรือเร็วอาชีพไกด์ต้องเปิดเสรีให้กับสมาชิกเออีซีสามารถประกอบการได้ แต่การเตรียมความพร้อมในครั้งนี้จะทำให้ประเทศไทยเป็นศูนย์กลาง (ฮับ) ในอาเซียน หรือผู้นำชาติอื่นๆ ได้

“ที่ผ่านมาสมาคมได้พยายามผลักดันให้ตั้งสภาวิชาชีพ ให้เหมือนกับการตั้งสภาทนายความ เพื่อให้เอกชนดูแลกันเอง วางระบบอย่างเป็นรูปธรรม แต่รัฐกลับไม่ให้ความสำคัญ ในช่วง 10 ปีของการบริหารสะท้อนได้ว่าล้มเหลว ไม่สามารถแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นได้”

สำหรับแนวทางการจัดตั้ง ในปีแรกจะของบประมาณสนับสนุนจากภาครัฐจำนวน 20 ล้านบาท เพื่อวางระบบ พร้อมขอความร่วมมือจากตัวแทน ภาครัฐ 7 หน่วยงานหลัก เช่น กระทรวงพาณิชย์ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ ททท. ร่วมเป็นคณะกรรมการ (บอร์ด) สภาวิชาชีพมัคคุเทศก์

นอกจากนี้ จะผลักดันให้อาชีพไกด์เข้าสู่ระบบมาตรฐาน 32 อาชีพ ที่ถูกวางกรอบการพัฒนาในกลุ่มอาเซียน ยกระดับภาพลักษณ์อาชีพไกด์ สร้างความ ภูมิใจให้เกิดกับผู้ประกอบการรุ่นใหม่ เพื่อสร้างแรง จูงใจให้หันมายึดอาชีพไกด์เพิ่มขึ้นในอนาคต