กุ้งไทยรอฟื้นทวงแชมป์ส่งออกโลก

โดย...สิทธิณี ห่วงนาค

ผลจากการระบาดของโรคตายด่วน(อีเอ็มเอส) ในอุตสาหกรรมการเลี้ยงกุ้งของไทยในช่วง 1-2 ปีที่ผ่านมา ส่งผลให้ปริมาณผลผลิตกุ้งไทยลดฮวบกว่า 54% ดึงยอดการส่งออกของไทยหายไปประมาณ 38.40% มูลค่าการส่งออกลดลง 28.89% และทำให้ขณะนี้อุตสาหกรรมแปรรูปอาหารและอุตสาหกรรมต่อเนื่อง พุ่งเป้าฝากความหวังไว้ที่กลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงกุ้งของไทย

สมศักดิ์ ปณีตัธยาศัย นายกสมาคมกุ้งไทย ชี้ว่า ผลผลิตกุ้งของไทยปี 2556 ลดลงประมาณ 54% เหลือประมาณ 2.6 แสนตัน มูลค่าการส่งออกประมาณ 67 หมื่นล้านบาท จากปี 2555 ที่ผลิตได้ 5.2 แสนตัน เช่นเดียวกับยอดการผลิตกุ้งของโลกในปี 2556 ที่ลดลงเหลือประมาณ 1.8 ล้านตัน หรือลดลง 11% จากในปี 2555 ที่ผลิตได้ 2 ล้านตัน โดยผลผลิตที่ลดมาจากจีนที่ลดลง 3 แสนตัน หรือ 33% และไทยลดลง 54% หรือประมาณ 2.4 แสนตัน ทำให้ราคากุ้งทั่วโลกพุ่งขึ้นกว่า 100%

ทั้งนี้ ในปี 2557 สมาคมคาดว่าผลผลิตจะกลับมาได้ถึง 3.2 แสนตัน จากระบบการเลี้ยงที่มีการดูแลระบบนิเวศในบ่อเลี้ยงที่ดีขึ้น โดยเฉพาะการทำความสะอาดบ่อ การอนุบาลลูกกุ้งให้แข็งแรงเพิ่มขึ้น ทำให้โอกาสรอดของกุ้งเพิ่มขึ้น และคาดว่าในอีก 2 ปีข้างหน้าไทย จะสามารถเพิ่มผลผลิตกุ้งกลับมาได้ 5 แสนตันเหมือนเดิม เพื่อทวงตำแหน่งแชมป์ส่งออกโลก หลังจากร่วงมาอยู่ที่อันดับ 2 หรือ 3

สำหรับปัญหาอุปสรรคของการส่งออกกุ้งในปี 2557 นั้น นายกสมาคมกุ้งไทย มองว่า ต้องจับตาและเรียกร้องให้ภาครัฐลงมาช่วยเหลือใน 2 เรื่องคือ 1.ปัญหาโรคอีเอ็มเอส ว่าหลังจากที่เกษตรกรปรับปรุงระบบการเลี้ยงตามคำแนะนำของกรมประมงแล้วลูกกุ้งมีโอกาสรอดเพิ่มขึ้นหรือไม่ ซึ่งในต้นปีจะเริ่มมีผลผลิตออกมา ซึ่งจะเป็นการวัดผลสัมฤทธิ์และเรียกความเชื่อมั่นในการเลี้ยงกุ้งของเกษตรกรกลับมา เนื่องจากขณะนี้เกษตรกรผู้เลี้ยงกุ้งพักบ่อไปกว่า 50%

2.ปัญหาแรงงาน ที่ไทยถูกกล่าวหาว่ามีการใช้แรงงานเด็กและแรงงานบังคับ โดยไทยติดอยู่ในบัญชี 2 ในกลุ่มประเทศที่ต้องจับตามองหลายปีติดต่อกัน และมีแนวโน้มที่จะถูกขยับเป็นบัญชี 3 ซึ่งหากเป็นบัญชี 3 สินค้ากุ้งของไทยจะถูกนำมาเป็นประเด็นกีดกันทางการค้า โดยเฉพาะสหรัฐซึ่งเป็นตลาดส่งออกสำคัญของไทย

อย่างไรก็ตาม ประเด็นเรื่องปัญหาแรงงานนั้นสมศักดิ์ กล่าวว่า การประชุมเพื่อพิจารณาในประเด็นแรงงานจะมีการประชุมที่สหรัฐในต้นปี 2557 เพื่อทบทวนรายชื่อ ซึ่งคาดว่าไทยจะได้รับข่าวดีมากกว่าข่าวร้าย เนื่องจากที่ผ่านมาทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องรวมทั้งภาคเอกชนได้ร่วมกันแก้ไขปัญหา ทั้งสายการผลิต โดยร่วมกันขจัดการใช้แรงงานผิดกฎหมายและสร้างหลักเกณฑ์การปฏิบัติต่อแรงงานที่ดีมากขึ้น

นอกจากนี้ ยังมีการรวมกันเป็นสหพันธ์ประมงแห่งชาติของหน่วยงานภาคเอกชนที่จะไม่ซื้อสินค้าหรือวัตถุดิบที่มาจากการทำประมงผิดกฎหมาย

เมื่อมองการเลี้ยงกุ้งในแต่ละภาค ทั้งภาคตะวันออกและภาคใต้ฝั่งอ่าวไทย คนในวงการเชื่อว่า ผลผลิตในปีหน้ามีแนวโน้มดีขึ้น

บรรจง นิสภวาณิชย์ กรรมการบริหารสมาคมในฐานะนายกสมาคมผู้เลี้ยงกุ้งตะวันออกไทย อธิบายว่า โรคตายด่วนทำให้ในต้นปี 2556 เหลือกุ้งในพื้นที่เพียง 56 หมื่นตัน ซึ่งตอนนี้เกษตรกรผู้เลี้ยงกุ้งได้ร่วมมือกันหาแนวทางฟื้นการเลี้ยงกุ้งกลับมา และคาดว่าในปี 2557 จะผลิตกุ้งเพิ่มขึ้นประมาณ 30% และหากเกษตรกรมีความเชื่อมั่นในระบบการเลี้ยงก็คาดว่าเกษตรกรจะกลับมาเลี้ยงกันเต็มกำลังการผลิต

ขณะที่ภาคใต้ฝั่งอ่าวไทยนั้น หลังจากผลผลิตเสียหายไปกว่า 60% เหลือผลผลิตประมาณ 6.3 หมื่นตัน แต่คาดว่าปีหน้าแนวโน้มการผลิตจะดีขึ้นเช่นกัน