แนะบริษัทไทยยกระดับสู่มัลติเนชั่นแนลอาเซียน

ใกล้เปิดเสรีประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (เออีซี) บริษัทไทยจำนวนมากยิ่งตื่นตัวอยากไปขยายฐานการผลิต หรือสาขาในประเทศเพื่อนบ้าน เพื่อรับโอกาสที่จะเกิดขึ้น แต่จากข้อมูลพบว่ายังมีบริษัทไทยน้อยมากที่ดำเนินงานได้มาตรฐานรายงานการพัฒนาที่ยั่งยืน เรียกว่า จีอาร์ไอ (Global Reporting Initiative) ซึ่งเป็นมาตรฐานระดับโลกที่บริษัทใดมีไว้เท่ากับสอบผ่านไปทำธุรกิจได้แทบทุกประเทศทั่วโลก โดยบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยมีไม่ถึงครึ่ง

ทายาท ศรีปลั่ง กรรมการผู้จัดการ บริษัท 124 แมเนจเม้นท์ คอนซัลติ้ง กล่าวว่า ไทยมีบริษัทขนาดกลางขึ้นไปที่มีศักยภาพขยายธุรกิจไปสู่อาเซียน เป็นบริษัทสัญชาติอาเซียน (มัลติเนชั่นแนล อาเซียน) จำนวนมาก แต่บริษัทเหล่านี้ยังขาดคุณสมบัติที่สำคัญที่จะดำเนินธุรกิจอยู่รอดในอาเซียน นั่นคือขาดการดำเนินงานภายใต้แนวคิดการพัฒนาอย่างยั่งยืน หรือเอสดี ย่อมาจาก Sustainable Development ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญที่ทำให้บริษัทได้มาตรฐานจีอาร์ไอ ใบเบิกทางสำคัญที่จะทำธุรกิจทั่วโลก

ทั้งนี้ บริษัทส่วนใหญ่มักไปให้ความสำคัญเรื่องการทำกิจกรรมเพื่อสังคม หรือซีเอสอาร์ เพราะคิดว่าหากมีซีเอสอาร์ก็จะเป็นบริษัทที่ได้มาตรฐานจีอาร์ไอ ทั้งที่จริงซีเอสอาร์เป็นแค่เศษเสี้ยวหนึ่งของเอสดีเท่านั้น หากบริษัทต้องการเป็นมัลติเนชั่นแนลอาเซียน ต้องเร่งดำเนินการให้มีเอสดี ได้แก่ การให้ความสำคัญเรื่องสิทธิมนุษยชน จ้างงานอย่างถูกต้อง เพราะหลายประเทศจะมีระบบการตรวจสอบจ้างงาน

ปัญหาสำคัญของประเทศไทย คือ ที่ผ่านมาบริษัทไทยมักมีปัญหาจ้างแรงงานเด็ก รวมถึงการไม่จ้างงานผู้พิการ ซึ่งในหลายประเทศบังคับชัดเจนว่าบริษัทต้องให้โอกาสผู้พิการทำงาน

โดยไม่มีทางเลือกเหมือนไทยว่าจะหากไม่ทำ สามารถจ่ายค่าปรับได้

นอกจากนี้ยังต้องพัฒนาบุคลากรในประเทศที่จะไปปักหลักทำธุรกิจ เพิ่มทักษะให้ เพราะช่วงแรกบริษัทอาจนำบุคลากรไทยไปทำควบคุม แต่ระยะยาวต้องใช้บุคลากรในประเทศนั้นควบคุมต่อ หากไม่พัฒนาทักษะจะมีปัญหาภายหลัง เพราะส่วนใหญ่รัฐบาลประเทศต่างๆ ในอาเซียนจะสนับสนุนผู้ประกอบการต่างชาติที่เข้าไปทำธุรกิจที่มีข้อเสนอพัฒนาทักษะของคนในประเทศนั้น

ขณะเดียวกันจะมีระบบตรวจสอบการใช้บุคลากรต่างชาติกับในประเทศว่าได้ลดสัดส่วนตามที่กำหนดหรือไม่ เช่น ลาว จะให้ลดสัดส่วนต่างชาติลงใน 5 ปี ให้เหลือ 1015%

สำหรับการให้เงินเดือนหรือโบนัสกับพนักงาน ต้องอยู่บนพื้นฐานสอดคล้องกับทักษะ เพื่อจูงใจให้บุคลากรเร่งพัฒนาทักษะมากขึ้นให้ได้เงินเดือนมากขึ้น ซึ่งปัจจุบันบริษัทไทยมีแนวทางการให้เงินเดือนหรือโบนัสไม่เป็นไปตามหลักการนี้

หากเทียบผลิตภาพของไทยกับประเทศในอาเซียน พบว่าการพัฒนาทักษะไม่สอดคล้องกับเงินเดือนเลย โดย 1015 ปีก่อนคนไทยเคยมีผลิตภาพเท่าคนมาเลเซีย แต่ปัจจุบันคนมาเลเซียที่มีเงินเดือนเท่าคนไทย มีผลิตภาพสูงกว่าคนไทยถึง 3 เท่า เพราะบริษัทไทยส่วนใหญ่เพิ่มเงินเดือนตามความรู้สึกต่อตัวบุคคล ขณะที่ทักษะไม่ได้เพิ่ม ทำให้ต้นทุนการดำเนินงานสูงโดยปริยาย

อีกเรื่องคือต้องให้ความสำคัญกับชุมชนรอบพื้นที่ที่ไปตั้งบริษัท โรงงาน พัฒนาชุมชนรอบข้างให้ดีตาม เพราะหากบริษัทดำเนินงานดี แต่กระทบชุมชนรอบข้าง เกิดปัญหา สุดท้ายจะอยู่ไม่ได้

ทายาท กล่าวว่า บริษัทเห็นทิศทางบริษัทไทยที่เตรียมบุกอาเซียน จึงผนึกกำลังบริษัท เดอะ ไนล์ เป็นพันธมิตรธุรกิจให้บริการด้านการทำแผนเอสดี ทำรายงานจีอาร์ไอ จับกลุ่มลูกค้าบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (ตลท.) เพราะส่วนใหญ่มีศักยภาพบุกอาเซียน ขณะที่คณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) เตรียมใช้เกณฑ์ให้ทุกธุรกิจต้องออกรายงานจีอาร์ไอ นอกจากนี้จะบุกตลาดผู้ประกอบการวิสาหกิจขนาดกลางที่มีแนวโน้มไปบุกตลาดอาเซียน เนื่องจากต้องปรับตัวอย่างหนัก

ด้าน ธิดารัตน์ กาญจนวัฒน์ ผู้อำนวยการส่วนภูมิภาค ไทยและเวียดนาม บริษัท อเด็คโก้ ประเทศไทย กล่าวว่า แผนกที่ต้องรับหน้าที่หนักที่สุดกรณีที่บริษัทจะเป็นมัลติเนชั่นแนลอาเซียน ไปตั้งฐานผลิตประเทศอาเซียน หรือรับคนอาเซียนมาทำงาน คือ ฝ่ายทรัพยากรบุคคล

ทั้งนี้เพราะต้องเตรียมคนไทยให้พร้อมไปประจำการสาขาในอาเซียน เพราะไม่ใช่ทุกคนที่พร้อมไปอยู่ในอาเซียน อบรมวิธีการสื่อสารกับคนประเทศอาเซียน ให้ความรู้เรื่องวัฒนธรรมของประเทศที่จะไปและต้องหาวิธีให้คนไทยที่ไปประจำการสาขาอาเซียน ถ่ายทอดความรู้องค์กรให้คนในพื้นที่ เพื่อหาคนในพื้นที่ที่จะดูแลงานในประเทศนั้นเดินหน้าต่อไปได้ กรณีที่ต้องดึงคนไทยกลับมา รวมทั้งต้องอบรมคนชาติอาเซียนที่ต้องมาทำงานกับคนไทย ให้ทำความเข้าใจวัฒนธรรมไทย เช่น คนไทย หากโดนสั่งให้ทำอะไร มักไม่ปฏิเสธ แม้ไม่เข้าใจสิ่งที่ให้ทำแต่จะไม่บอกออกมา คนต่างชาติต้องทำความเข้าใจพฤติกรรมนี้ เป็นต้นการก้าวข้ามจากบริษัทระดับประเทศเป็นบริษัทมัลติเนชั่นแนลอาเซียน ไม่ง่ายหากไม่เตรียมพร้อม ก้าวเท้าเข้าอาเซียนแบบตายเอาดาบหน้า โชคดีก็คงเดินธุรกิจรอดและไปได้สวย แต่โชคร้ายอาจจอดสนิทตั้งแต่แรก ขึ้นอยู่กับแต่ละบริษัทว่าจะไปแบบผู้พร้อมรบหรือนักเสี่ยงโชค