การบริหารสินทรัพย์หมุนเวียนเปลี่ยนชีวิตกิจการ

เวลาเราตัดสินใจลงทุนในหลักทรัพย์ของกิจการใด เราต้องพิจารณาข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับบริษัทนั้นในหลายๆ เรื่อง และเรื่องหนึ่งที่มีความสำคัญและเราต้องสนใจก่อนการตัดสินใจลงทุน คือ ต้องดูความสามารถของกิจการในการบริหารทรัพย์สิน โดยเฉพาะอย่างยิ่งการบริหารเงินทุนหมุนเวียน ทั้งลูกหนี้การค้า เจ้าหนี้การค้า และสินค้าคงคลัง

เราเห็นอะไรจากการบริหารสินทรัพย์หมุนเวียน......?

เห็นสัญญาณเตือนถึงปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้นกับบริษัทนี้ในอนาคตหรือไม่.......?

ลองนึกภาพตามนะครับ หากในกรณีที่สินค้าคงคลังเพิ่มมากขึ้นเมื่อเทียบกับต้นทุนสินค้าที่ขายได้คุณจะเห็นภาพอะไร เราอาจเห็นภาพบริษัทไม่มีการขยายตัว แนวโน้มยอดขายชะลอตัวลง กิจการเติบโตลดลง หรือหากบริษัทคาดว่าสินค้าที่บริษัทขายนั้นจะมีราคาปรับสูงขึ้น จึงมีการกักตุนสินค้าเพื่อเก็งกำไรไว้ สินค้าคงคลังจึงเพิ่มขึ้น หากเป็นเช่นนี้ อาจจะเกิดความเสี่ยงต่อฐานะทางการเงินของบริษัทได้ หากราคาสินค้าหรือราคาวัตถุดิบเปลี่ยนแปลงไปในทางตรงข้ามจากที่คาดไว้ ซึ่งเป็นเรื่องน่ากังวัลจริงไหมครับ เรามาประเมินเรื่องนี้กัน

การบริหารสินทรัพย์หมุนเวียน หากเราต้องการดูว่าบริษัทมีการจัดการได้เหมาะสมไหม ก็ต้องดูย้อนหลังไปประกอบกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจริงในอดีต เช่น ในบางสถานการณ์ที่ธุรกิจไม่ดีการมีสินค้าคงเหลือในปริมาณที่มากเกินไปก็จะเป็นภาระต่อบริษัท จึงต้องบริหารให้ลดลง แต่ในสถานการณ์ที่ธุรกิจดี การเก็บสินค้าคงเหลือไว้ในปริมาณมากสามารถส่งผลดีได้ เพราะทำให้มีสินค้าเพียงพอต่อการขายเพื่อสร้างรายได้ได้ทันที ดังนั้นการที่บริษัทสามารถทำให้ระยะเวลาการขายสินค้าเฉลี่ยลดลงและเหมาะสมต่อสถานการณ์ได้นั้น แสดงให้เห็นถึงการพยากรณ์ที่แม่นยำและการวางกลยุทธ์ในการขายที่เหมาะสม เราสามารถได้ข้อมูลการบริหารสินทรัพย์หมุนเวียนจากอัตราการหมุนเวียนของสินค้าคงเหลือ ซึ่งมาจากการนำต้นทุนสินค้าขายหารสินค้าคงเหลือ (รอบที่คำนวณ) ซึ่งหากค่าคำนวณได้สูง ย่อมแสดงถึงความสามารถในการบริหารการขายสินค้าได้เร็ว และหากต้องการรู้ระยะเวลาในการขายสินค้าเฉลี่ยเช่น 1 ปี ก็นำ 365 วัน หารด้วยอัตราการหมุนเวียนของสินค้าคงเหลือ ซึ่งยิ่งขายได้เร็วยิ่งดี

ในมุมของการจัดการลูกหนี้การค้าเจ้าหนี้การค้าก็เป็นเรื่องสำคัญ แน่นอนว่า เมื่อเราขายสินค้ายิ่งเราขายได้เร็วโอกาสที่เราจะรับรู้รายได้ก็ยิ่งเร็ว แต่ก็ขึ้นอยู่กับว่าเราขายเป็นเงินสดหรือเงินเชื่อ หากขายเป็นเงินเชื่อก็เป็นเรื่องโดยปกติที่เราย่อมต้องการเรียกเก็บเงินให้ได้เร็วๆ ดังนั้นเวลาเราดูเรื่องนี้เจ้าตัวอัตราการหมุนเวียนของลูกหนี้จึงช่วยได้ โดยเรานำยอดขายเชื่อหารด้วยยอดลูกหนี้ถัวเฉลี่ย (รอบที่คำนวณ) โดยหากค่าที่ได้มีค่าสูงแสดงว่าสามารถบริหารลูกหนี้ให้กลายเป็นเงินสดได้เร็ว และหากต้องการรู้ว่าระยะเวลาในการเรียกเก็บหนี้โดยเฉลี่ยเป็นเท่าไรในรอบบัญชีก็สามารถทำได้ง่ายๆ เช่น 365 วัน หารด้วยอัตราการหมุนเวียนของลูกหนี้ ซึ่งค่าที่ได้ยิ่งต่ำยิ่งดีแสดงให้เห็นว่าสามารถเรียกเก็บหนี้ได้เร็ว สะท้อนให้เห็นถึงคุณภาพของลูกหนี้ ประสิทธิภาพในการเรียกเก็บหนี้ และนโยบายการให้สินเชื่อทางธุรกิจ แต่ในการพิจารณาเรื่องนี้ก็ต้องคำนึงถึงความเหมาะสมกับสภาพแวดล้อมทางธุรกิจด้วยว่าระยะเวลาเฉลี่ยที่น่าจะเหมาะสมในการเรียกเก็บหนี้เป็นอย่างไร เช่น 90 วัน 120 วัน 180 วัน เป็นต้น เพราะหากบริษัทเข้มงวดมากในการเรียกเก็บหนี้ ลองคิดดูว่าคู่ค้าที่เป็นลูกหนี้ก็อาจไม่สามารถชำระเงินได้และทำให้เราเกิดหนี้เสีย เป็นต้น

ส่วนในด้านที่เรามีเจ้าหนี้การค้าก็สามารถมองในทำนองเดียวกัน แต่ตรงกันข้ามกับการที่มีลูกหนี้การค้า เช่น เดิมบริษัทมีระยะเวลาจ่ายหนี้ที่เจ้าหนี้เรียกเก็บอยู่ที่ 180 วัน ต่อมาถูกปรับลดลงเหลือ 90 วัน นั้นชี้ให้เห็นว่า บริษัทต้องบริหารสินทรัพย์หมุนเวียนให้ดี ให้เพิ่มขึ้น ให้เร็วขึ้น เพื่อนำมาชำระหนี้ตามระยะเวลาที่ถูกเรียกเก็บ เป็นต้น นอกจากนี้ในเรื่องระยะเวลาการชำระหนี้ที่เจ้าหนี้การค้าให้แก่บริษัทลดลงก็อาจจะสะท้อนให้เราเห็นได้ว่า เจ้าหนี้การค้าประเมินความสามารถในการชำระหนี้ของบริษัทลดลง เกิดความไม่เชื่อมั่นในฐานะการเงินของบริษัท หรือในภาพที่ใหญ่ขึ้น คือ เจ้าหนี้การค้าอาจไม่มั่นใจหรือคิดว่าอาจเกิดความไม่แน่นอนในภาวะอุตสาหกรรมของบริษัทนั้น

ในการจัดการบริหารสินทรัพย์หมุนเวียนทั้งเรื่องสินค้า ลูกหนี้การค้า หรือเจ้าหนี้การค้าก็ตาม ต้องให้เกิดความสมดุลกัน แต่ถ้าไม่ก็อาจทำให้บริษัทเกิดภาระหนี้สินในระยะสั้นได้ และหากจัดการได้ไม่ดีอาจเป็นปัญหาใหญ่ ดังนั้นเวลาเราเลือกลงทุนในบริษัทใดก็ต้องไม่ลืมที่จะดูข้อมูลเหล่านี้ประกอบการลงทุนด้วยนะครับ ทีนี้คุณก็รู้มากขึ้นอีกนิด