posttoday
เอกชนจับตาดีล ART ไทย-สหรัฐฯ ชี้ 5 เงื่อนไขไม่ง่าย กระทบรายใหญ่-เกษตรกร

เอกชนจับตาดีล ART ไทย-สหรัฐฯ ชี้ 5 เงื่อนไขไม่ง่าย กระทบรายใหญ่-เกษตรกร

18 พฤศจิกายน 2569

เอกชน จับตา ดีล ART ไทย-สหรัฐฯ 5 เงื่อนไข ไม่ง่าย โดยเฉพาะภาคเกษตร กระทบผู้ผลิตรายใหญ่ หวั่นซ้ำเติมเกษตรกรไทย

การลงนามแถลงการณ์ร่วม (Joint Statement) ระหว่างไทยและสหรัฐฯ โดยนายอนุทิน ชาญวีระกุล นายกรัฐมนตรี และประธานาธิบดี โดนัล ทรัมป์ ในช่วงค่ำวันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 ที่กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ ที่ผ่านมา เพื่อเดินหน้าเจรจาข้อตกลงการค้า (Agreement on Reciprocal Trade: ART) กลายเป็นประเด็นที่ได้รับความสนใจ ต่อสังคมอย่างมาก โดยเฉพาะภาคธุรกิจ 

 

เอกชน มองเงื่อนไขทุกข้อเป็นเรื่องยาก 

 

นายจิตชัย นิมิตรปัญญา ผู้ก่อตั้งบริษัท แปซิฟิค ห้องเย็น จำกัด ซึ่งอยู่ในอุตสาหกรรม คลังสินค้าควบคุมอุณหภูมิ (Cold Chain Logistics) และใกล้ชิดกับอุตสาหกรรมเกษตรและอาหาร ได้เปิดเผยว่า ในการเจรจาข้อตกลงการค้า โดยเฉพาะข้อกำหนด และเงื่อนไขแลกเปลี่ยนที่กำหนดให้ประเทศไทยต้องเปิดทางให้สหรัฐนั้น โประเมินว่าข้อเสนอการเปิดรับสินค้าในหัวข้อแรกมีความเป็นไปได้ยากที่จะผ่านการพิจารณา เนื่องจากจะส่งผลกระทบโดยตรงต่อผู้ประกอบการรายใหญ่ในประเทศ รวมถึงเกษตรกรและผู้เลี้ยงปศุสัตว์ภายในประเทศไทย 

 

 

 

ขณะที่เงื่อนไขอีก 4 รายการที่เหลือก็ถือเป็นเรื่องไม่ง่ายเช่นกัน เนื่องจากกระทบต่อโครงสร้างผู้ประกอบการไทยในวงกว้าง

 

ถึงแม้จะต้องเผชิญกับอัตราภาษี 19% ในฐานะผู้ส่งออก แต่เชื่อมั่นว่าภาคธุรกิจไทยยังคงสามารถรักษาขีดความสามารถในการแข่งขันเอาไว้ได้ ด้วยจุดเด่นสำคัญในเรื่อง คุณภาพอาหาร ซึ่งถือว่าเป็นอันดับหนึ่งในภูมิภาคเอเชีย เมื่อเปรียบเทียบกับคู่แข่งในอาเซียนและเอเชียอย่างเวียดนาม ฟิลิปปินส์ อินโดนีเซีย หรืออินเดีย

 

นายจิตชัย กล่าวต่อว่าในภาคโลจิสติกส์ ยังมีผลกระทบไม่มากเมื่อเทียบกับภาคส่งออกที่ได้รับผลกระทบโดยตรง ซึ่งต้องยอมรับว่าตลาดส่งออกเผชิญความท้าทายหลายเรื่อง โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมอาหารทะเลและซีฟู้ดของไทย 

 

 

 

ที่กำลังประสบภาวะถดถอยจากปัจจัยต้นทุนวัตถุดิบและข้อตกลงการค้า โดยเฉพาะวัตถุดิบกุ้งที่ในอดีตประเทศไทยเคยมีผลผลิตการเลี้ยงสูงถึง 600,000 ตันต่อปี แต่ปัจจุบันลดลงเหลือเพียงประมาณ 200,000 ตันต่อปีเท่านั้น

 

ซึ่งถูกนำไปใช้เพื่อการบริโภคภายในประเทศ 100,000 ตัน และเหลือสำหรับการส่งออกเพียง 100,000 ตัน การลดลงของผลผลิตวัตถุดิบส่งผลให้ไทยสูญเสียส่วนแบ่งตลาดให้แก่ประเทศคู่แข่งอย่างเวียดนาม อินเดีย และอินโดนีเซีย

 

นอกจากนี้ การที่ประเทศไทยไม่ได้เข้าร่วมความตกลงหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจภาคพื้นแปซิฟิก (TPP) ยังกลายเป็นอุปสรรคสำคัญที่ทำให้สินค้าส่งออกไทยเสียเปรียบด้านภาษี ยกตัวอย่างเช่น ในตลาดประเทศญี่ปุ่น 

 

สินค้าจากประเทศไทยต้องเสียภาษีนำเข้าสูงกว่าสินค้าจากประเทศเวียดนามอยู่ถึง 3% แม้จะมีต้นทุนวัตถุดิบในระดับที่ใกล้เคียงกันก็ตาม

 

ในส่วนของภาคโลจิสติกส์และการขนส่งควบคุมอุณหภูมิ ผู้บริหารย้ำว่าผู้ให้บริการในประเทศยังคงมีความเข้มแข็งและสามารถแข่งขันได้ โดยมุ่งเน้นการบริหารจัดการต้นทุนและการให้บริการที่มีประสิทธิภาพ เพื่อช่วยสนับสนุนและประคองผู้ประกอบการส่งออกไทยให้สามารถก้าวผ่านแรงกดดันด้านภาษีและการแข่งขันในตลาดโลกต่อไปได้

 

เปิด 5 เงื่อนไขที่ไทยต้องดำเนินการภายใต้ข้อตกลง ART

 

อย่างไรก็ตาม สำหรับ 5 เงื่อนไข ที่ไทยต้องดำเนินการภายใต้ข้อตกลง ART ได้แก่ 

 

เงื่อนไขแรกและเป็นประเด็นอ่อนไหวที่สุด คือ การเปิดตลาดสินค้าเกษตรและอาหารจากสหรัฐ พร้อมลดอุปสรรคทางการค้าที่ไม่ใช่ภาษี (NTBs) โดยเฉพาะเนื้อหมู เนื้อวัว สัตว์ปีก และเครื่องใน รวมถึงการทบทวนข้อกำหนดการนำเข้าสินค้าพืชสวนและ DDGS (ผลพลอยได้จากการผลิตเอทานอลจากข้าวโพด) ให้สอดคล้องกับหลักวิทยาศาสตร์และการประเมินความเสี่ยง รวมถึงการยอมรับใบรับรองจากหน่วยงานกำกับดูแลของสหรัฐฯ

 

ข้อสอง สหรัฐฯ ต้องการให้ไทยยกระดับกฎหมายและการบังคับใช้ด้านแรงงาน ทั้งสิทธิในการรวมตัวและการเจรจาต่อรองร่วม ตลอดจนเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการปัญหาแรงงานบังคับและแรงงานเด็ก

 

ข้อสาม คือการเพิ่มประสิทธิภาพการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา ทั้งการปราบปรามสินค้าปลอม การละเมิดเครื่องหมายการค้า ลิขสิทธิ์ และสิทธิบัตร ซึ่งเป็นประเด็นที่สหรัฐ ติดตามไทยมาอย่างต่อเนื่อง

 

ข้อสี่ คือการเปิดกว้างการค้าดิจิทัล โดยมีทั้งการไม่เลือกปฏิบัติหรือจัดเก็บภาษีบริการดิจิทัล (DST) ต่อธุรกิจสหรัฐ การเปิดให้โอนข้อมูลข้ามพรมแดน และการสนับสนุนการยกเว้นภาษีศุลกากรสำหรับการส่งผ่านข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ รวมถึงการยกเลิกข้อจำกัดบางประการเกี่ยวกับธุรกรรมบัตรเดบิตและโควตาการฉายภาพยนตร์ต่างประเทศ

 

ส่วนข้อห้า คือการผ่อนคลายข้อจำกัดการถือหุ้นของต่างชาติในธุรกิจโทรคมนาคม เพื่อเปิดทางให้บริษัทสหรัฐ เข้ามาลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลและธุรกิจโทรคมนาคมของไทยมากขึ้น

 

ประเด็นนี้อาจเพิ่มโอกาสในการดึงดูดเงินลงทุนและเทคโนโลยีจากต่างประเทศ แต่ขณะเดียวกันก็เป็นเรื่องที่ต้องพิจารณาผลกระทบต่อผู้ประกอบการไทย การแข่งขันในอุตสาหกรรม และความมั่นคงของโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล

 

สำหรับประโยชน์ที่ไทยจะได้รับจากข้อตกลง ART คือการลดอัตราภาษีนำเข้าสินค้าไทยเข้าสู่ตลาดสหรัฐฯ จาก 36% เหลือ 19% ซึ่งจะช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของผู้ส่งออกไทย ลดภาระต้นทุนด้านภาษี และรักษาโอกาสทางการค้าในตลาดสหรัฐฯ ซึ่งเป็นตลาดส่งออกสำคัญของไทย

 

นอกจากนี้ การเปิดตลาดและปรับปรุงกฎระเบียบยังอาจช่วยเพิ่มความเชื่อมั่นให้กับนักลงทุนต่างชาติ ดึงดูดเงินลงทุนในภาคการผลิต เทคโนโลยี และโครงสร้างพื้นฐาน ตลอดจนเพิ่มโอกาสให้ไทยเข้าถึงสินค้า เทคโนโลยี และพลังงานจากสหรัฐฯ ได้มากขึ้น

 

อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ต้องจับตาคือผลกระทบจากการเปิดตลาดสินค้าให้สหรัฐฯ โดยเฉพาะสินค้าเกษตรและอาหาร ซึ่งอาจเพิ่มแรงกดดันด้านการแข่งขันให้กับเกษตรกรและผู้ผลิตไทย หากไม่สามารถปรับตัวด้านต้นทุนและประสิทธิภาพการผลิตได้ทัน

 

ดังนั้น ข้อตกลง ART จึงเป็นทั้งโอกาสในการรักษาความสามารถทางการแข่งขันของสินค้าไทยในตลาดสหรัฐฯ และความท้าทายในการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจภายในประเทศ โดยโจทย์สำคัญคือการบริหารผลประโยชน์จากการเปิดตลาด ควบคู่กับการดูแลผู้ประกอบการและภาคการผลิตไทยให้สามารถแข่งขันได้ในระยะยาว

 

ขีดเส้นแดง อ่อนไหว 

 

ด้านกระทรวงพาณิชย์ ยืนยัน 3 เส้นแดงที่ไทยไม่ยอมผ่อนปรน ได้แก่ มาตรการสุขอนามัยและสุขอนามัยพืช (SPS) โดยเฉพาะการนำเข้าหมูที่มีสารเร่งเนื้อแดง ความมั่นคง และการลงทุนในบางสาขาที่สหรัฐ ต้องการเข้ามาถือหุ้น 100% เช่น โทรคมนาคม

 

จุดยืนดังกล่าวสะท้อนว่า การเปิดตลาดสินค้าและบริการอาจเดินหน้าได้ แต่ต้องไม่แลกกับการลดมาตรฐานความปลอดภัยอาหาร กระทบความมั่นคง หรือเปิดพื้นที่ลงทุนจนกระทบโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของประเทศ

 

พร้อมชี้แจงว่า การเปิดตลาดให้สหรัฐฯ เป็นการเปิดโอกาสให้สินค้าสหรัฐฯ สามารถเข้ามาแข่งขันกับสินค้าจากประเทศที่ไทยมีความตกลงการค้าเสรีอยู่แล้วได้มากขึ้น โดยการเปิดตลาดระหว่างกันมีเป้าหมายเพื่อเพิ่มโอกาสทางการค้าและสร้างประโยชน์ให้กับเศรษฐกิจของทั้งสองฝ่าย

 

ในมุมของประเทศไทย การเปิดตลาดจะช่วยให้ผู้บริโภคมีทางเลือกในการซื้อสินค้ามากขึ้น และผู้ประกอบการไทยก็มีทางเลือกในการเข้าถึงวัตถุดิบ เครื่องจักร และเทคโนโลยีจากประเทศต่างๆที่เรามีข้อตกลงการค้าหลากหลายมากขึ้น

 

ที่สำคัญ การเปิดตลาดไม่ได้หมายความว่าเราจำเป็นต้องซื้อสินค้าจากสหรัฐฯ เพราะสุดท้ายแล้วจะซื้อหรือไม่ซื้อ ผู้บริโภคและผู้ประกอบการยังเป็นผู้ตัดสินใจเอง

 

ข่าวล่าสุด

“สรรเพชญ บุญญามณี” หารือ Huawei ยกระดับท่าเรือไทยสู่ Smart Port

“สรรเพชญ บุญญามณี” หารือ Huawei ยกระดับท่าเรือไทยสู่ Smart Port