
อุตสาหกรรมอาหารไทยเหนื่อย ส่วนแบ่งตลาดโลกลดเหลือ 2.05% จีน-เวียดนามเร่งแซง
หอการค้าไทย-ส.อ.ท.-สถาบันอาหาร เปิดสถานการณ์ 9 เดือนแรกปี 2569 ตลาดในประเทศหด 1.5% ส่งออกติดลบ 3.7% แม้ยอดลงทุนอุตสาหกรรมอาหารพุ่ง 58.7% ชี้เร่งเพิ่มผลิตภาพ สร้างนวัตกรรมอาหารมูลค่าสูง รับมือคู่แข่งโลก
ดร.วิศิษฐ์ ลิ้มลือชา รองประธานกรรมการ หอการค้าไทย และประธานคณะกรรมการอาหารแปรรูปและอาหารแห่งอนาคต แถลงข่าวร่วม 3 องค์กร (ครั้งที่ 37) เรื่อง สถานการณ์ธุรกิจเกษตรและอาหารในปัจจุบัน และแนวโน้มในอนาคต พร้อมด้วย ดร.ทองดี ปาโส ประธานกลุ่มอุตสาหกรรมอาหารและเครื่องดื่ม สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) และนางสาวไปยดา หาญชัยสุขสกุล ผู้อำนวยการสถาบันอาหาร หน่วยงานเครือข่ายกระทรวงอุตสาหกรรม
ซึ่งได้เปิดเผยถึง สถานการณ์ธุรกิจเกษตรและอาหารของไทย ในช่วง 9 เดือนแรกของปี 2569 พบว่า อุตสาหกรรมอาหารไทยเผชิญแรงกดดันทั้งตลาดในประเทศและต่างประเทศ โดยตลาดอาหารในประเทศหดตัวร้อยละ 1.5 จากกำลังซื้อที่อ่อนแอและต้นทุนพลังงานและขนส่งที่สูงขึ้น
ขณะที่การส่งออกอาหารมีมูลค่า 1,140,100 ล้านบาท หดตัวร้อยละ 3.7 จากเศรษฐกิจโลกที่ชะลอตัว ความขัดแย้งระหว่างประเทศ และการแข่งขันที่รุนแรงขึ้น
สินค้าอาหารส่งออกขยายตัวเพียง 5 จาก 15 กลุ่ม ได้แก่ ส่วนประกอบอาหารและสารปรุงแต่งรสชาติ ผักและผลไม้สด อาหารสัตว์เลี้ยง อาหารพร้อมรับประทาน และซอสและเครื่องปรุงรส
ขณะที่สินค้า Future Food หดตัวร้อยละ 7.1 แต่ Medical Food ยังเติบโตได้ดี สะท้อนโอกาสของอาหารเฉพาะทางและโภชนาการเพื่อสุขภาพ
ส่วนแบ่งตลาดโลกลดลง
ด้านตลาดส่งออก ตลาดโอเชียเนีย สหภาพยุโรป อาเซียน 5 ประเทศ และสหราชอาณาจักรยังขยายตัว ขณะที่ตะวันออกกลาง กลุ่มประเทศมุสลิม CLMV และจีนหดตัว
อย่างไรก็ตาม การลงทุนในอุตสาหกรรมเกษตรและแปรรูปอาหารยังมีทิศทางที่ดี โดยมียอดขอรับการส่งเสริมการลงทุน 80,190 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 58.7
มูลค่าการค้าอาหารโลกเพิ่มขึ้นจาก 1,787 พันล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2564 เป็น 2,186 พันล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2569 หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 22.3 แต่ส่วนแบ่งตลาดอาหารโลกของไทยลดลงจากร้อยละ 2.14 เหลือร้อยละ 2.05 โดยจีน อินโดนีเซีย และเวียดนามมีส่วนแบ่งตลาดเพิ่มขึ้น สะท้อนความจำเป็นในการเร่งเพิ่มผลิตภาพและสร้างมูลค่าเพิ่มให้สินค้าอาหารไทย
แนวโน้มปี 2570 คาดการส่งออกอาหารแตะ 1.58 ล้านล้านบาท
สำหรับปี 2570 คาดการณ์การส่งออกอาหารไทยจะมีมูลค่า 1.58 ล้านล้านบาท เติบโตร้อยละ 7.5 โดยปัจจุบันอุตสาหกรรมมีอัตราการใช้กำลังการผลิตประมาณร้อยละ 58 และไทยเกินดุลการค้าอาหารประมาณ 800,000 ล้านบาทต่อปี สูงเป็นอันดับ 6 ของโลก ถือเป็นพื้นฐานสำคัญในการขยายโอกาสทางการค้า
อย่างไรก็ตาม ยังมีความท้าทายจากภัยพิบัติและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ ต้นทุนวัตถุดิบ พลังงานและโลจิสติกส์ที่ผันผวน ตลอดจนกำลังซื้อโลกที่อ่อนตัวและการแข่งขันด้านราคา โดยเฉพาะสินค้าเกษตรอาหารและอาหารแปรรูปขั้นต้นที่ยังมีสัดส่วนสูงถึงร้อยละ 60 ของการส่งออกอาหารไทย
ทั้งนี้ การสร้างความสามารถในการแข่งขันในระยะต่อไป ต้องมุ่งเปลี่ยนจากการเน้นปริมาณสู่การสร้างมูลค่าเพิ่ม โดยสร้างความมั่นคงด้านวัตถุดิบ เชื่อมโยงเกษตรกรกับภาคอุตสาหกรรม และยกระดับประสิทธิภาพการผลิตด้วยเทคโนโลยี ระบบอัตโนมัติ และ AI ควบคู่กับการพัฒนานวัตกรรมอาหารเพื่อสุขภาพ อาหารทางการแพทย์ และอาหารแห่งอนาคต
รวมถึงยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยและระบบตรวจสอบย้อนกลับ พร้อมขยายตลาดใหม่ที่มีศักยภาพ ได้แก่ อินเดีย เอเชียใต้ ยุโรปตะวันออก และเอเชียกลาง เพื่อกระจายความเสี่ยงและลดการพึ่งพาตลาดเดิม มุ่งผลักดันประเทศไทยสู่การเป็นแหล่งผลิตและจัดหาอาหารสำคัญของโลกอย่างยั่งยืน







