"หมออุ้ย” ดันแก้กฎหมายผ่าตัดใหญ่สาธารณสุข เน้นลดเหลื่อมล้ำ 3 กองทุนฯ - ปฏิรูปแพทยสภา

ท่ามกลางความสนใจต่อการปฏิรูปโครงสร้างสาธารณสุขไทย โดยเฉพาะในช่วงที่วงการแพทย์กำลังเข้าสู่กระบวนการเลือกตั้งกรรมการแพทยสภาชุดใหม่ ร.อ.ดร.นพ.พิชาญศักดิ์ บุญมาศ หรือ “หมออุ้ย” ศัลยแพทย์ตกแต่ง ในฐานะอนุกรรมการคณะกรรมาธิการการสาธารณสุขด้านกฎหมาย สภาผู้แทนราษฎร และทีมคณะทำงานด้านสาธารณสุข พรรคประชาธิปัตย์ เปิดเผยแนวทางใช้กลไกนิติบัญญัติเพื่อ “ผ่าตัดใหญ่ระบบสุขภาพทั้งประเทศ” ผ่านการทบทวนและปรับปรุงกฎหมายสาธารณสุขที่ล้าสมัย ควบคู่กับการยกระดับมาตรฐานวิชาชีพ และปฏิรูปแพทยสภาให้มีความยืดหยุ่น ทันสมัย และเป็นที่พึ่งของทุกฝ่าย

 

ร.อ.ดร.นพ.พิชาญศักดิ์ กล่าวว่า ประสบการณ์ในห้องผ่าตัดทำให้เห็นว่า แม้การรักษาจะช่วยให้ผู้ป่วยมะเร็งเต้านมหรือเด็กที่มีความพิการแต่กำเนิดพ้นจากความทุกข์ได้เป็นรายบุคคล แต่ปัญหาเชิงโครงสร้าง ความเหลื่อมล้ำ และข้อจำกัดทางกฎหมาย ยังคงเป็นอุปสรรคที่ทำให้ประชาชนจำนวนมากเข้าไม่ถึงบริการรักษาพยาบาลที่มีคุณภาพอย่างเท่าเทียม

 

โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบางและผู้สูงอายุในเมืองใหญ่ที่ต้องใช้ชีวิตตามลำพัง ยังขาดระบบดูแลที่ครอบคลุมและทั่วถึง ปัญหาเหล่านี้เปรียบเสมือนอาการป่วยเรื้อรังของระบบสาธารณสุข ซึ่งจำเป็นต้องอาศัยกฎหมายที่ทันสมัยเป็นเครื่องมือแก้ไขให้ตรงจุด

 

“จุดเปลี่ยนนี้จึงทำให้นำมาสู่การตัดสินใจก้าวเข้าสู่กลไกนิติบัญญัติ เพื่อนำองค์ความรู้รอบด้านมาบูรณาการเป็นกฎหมายและนโยบายสาธารณะที่สามารถดูแลประชาชนได้พร้อมกันทั้งประเทศครับ” ร.อ.ดร.นพ.พิชาญศักดิ์ กล่าว

 

สำหรับงานด้านนิติบัญญัติ ร.อ.ดร.นพ.พิชาญศักดิ์ เปิดเผยว่า ตนเองและคณะทำงานกำลังเร่งผลักดันและยกร่างกฎหมายสำคัญหลายฉบับ เพื่ออุดช่องว่างและแก้ปัญหาเชิงโครงสร้างที่สะสมมาอย่างยาวนาน ได้แก่

 

• ร่าง พ.ร.บ.หลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ซึ่งมุ่งลดความเหลื่อมล้ำระหว่างระบบหลักประกันสุขภาพทั้ง 3 กองทุน และสร้างความเท่าเทียมในการเข้าถึงบริการสาธารณสุขของประชาชน
• ร่าง พ.ร.บ.ควบคุมกัญชา ที่ผ่านการยกร่างในชั้นอนุกรรมาธิการฯ แล้ว เพื่อจัดระเบียบและควบคุมการใช้อย่างเหมาะสม

• ร่าง พ.ร.บ.วิชาชีพเวชกรรม และ  ร่าง พ.ร.บ.ความรับผิดทางการแพทย์ / วิธีพิจารณาคดีทางการแพทย์ โดยให้ความสำคัญกับการแก้ปัญหาความรับผิดทางละเมิดของแพทย์ และเสนอให้แยกคดีทางการแพทย์ออกจากการดำเนินคดีตามกฎหมายคุ้มครองผู้บริโภค เนื่องจากกระบวนการรักษามีความซับซ้อนและมีความเสี่ยงแตกต่างกันในผู้ป่วยแต่ละราย

 

แนวทางดังกล่าวมีเป้าหมายลดภาวะการทำงานเชิงตั้งรับและความหวาดระแวงต่อการถูกฟ้องร้องของแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ ควบคู่กับการคำนึงถึงความปลอดภัยของผู้ป่วย พร้อมผลักดันสมดุลระหว่างชีวิตส่วนตัวกับการทำงาน หรือ Work-Life Balance การกำหนดค่าตอบแทนที่เป็นธรรมตามภาระงานจริง และการจัดตั้งศูนย์ดำรงธรรมเพื่อให้คำปรึกษาด้านกฎหมายทางการแพทย์อย่างครอบคลุม

 

ร.อ.ดร.นพ.พิชาญศักดิ์ กล่าวเพิ่มเติมว่า การออกกฎหมายใหม่ต้องดูแลทั้งความปลอดภัยของผู้ป่วยและคุณภาพชีวิตของบุคลากร โดยมุ่งฟื้นฟูสภาพแวดล้อมการทำงานให้เหมาะสม จัดระบบค่าตอบแทนให้สอดคล้องกับภาระงาน และสร้างกลไกให้คำปรึกษาทางกฎหมาย เพื่อเป็นส่วนหนึ่งในการแก้ปัญหาแพทย์ลาออกจากโรงพยาบาลรัฐ

 

ในประเด็นวิชาชีพเวชกรรมและบทบาทของแพทยสภา ร.อ.ดร.นพ.พิชาญศักดิ์ เห็นว่า ถึงเวลาที่ต้องปฏิรูปแพทยสภาให้สอดคล้องกับบริบทของยุคดิจิทัลและเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI โดยเสนอให้มีระบบใบอนุญาตประกอบวิชาชีพตลอดชีพ ควบคู่กับระบบเพิ่มพูนทักษะและความรู้อย่างต่อเนื่อง เพื่อสนับสนุนการพัฒนาศักยภาพของแพทย์ตลอดเส้นทางวิชาชีพ

 

ขณะเดียวกัน คณะกรรมการแพทยสภาและสถาบันผลิตแพทย์ควรมีความยืดหยุ่น เปิดพื้นที่รับฟังความคิดเห็นของแพทย์รุ่นใหม่ เพื่อลดช่องว่างระหว่างวัย หรือ Generation Gap และสร้างความเข้าใจต่อบทบาทของสถาบันวิชาชีพแพทย์ รวมถึงส่งเสริมการนำเทคโนโลยีการแพทย์ทางไกล หรือ Telemedicine มาใช้เพิ่มโอกาสให้ประชาชนเข้าถึงบริการสุขภาพ

 

ร.อ.ดร.นพ.พิชาญศักดิ์ ยังเสนอว่า แพทยสภาควรทำหน้าที่เป็นตัวกลางถ่วงดุลนโยบายระหว่างภาครัฐกับวิชาชีพอย่างเที่ยงธรรม พร้อมวางกลไกป้องกันไม่ให้กระบวนการผลิตแพทย์และบริการสาธารณสุขถูกแรงกดดันจากระบบทุนนิยมเสรีจนกระทบต่อมาตรฐานวิชาชีพ ตลอดจนยกระดับศักยภาพของแพทย์ไทยให้ได้รับการยอมรับทั้งในระดับประเทศและระดับสากลอย่างต่อเนื่อง