สวนดุสิตโพลชี้ คนไทยหวั่นภัยไซเบอร์ จี้รัฐเตรียมแผนรับมือฉุกเฉิน 72 ชั่วโมง

“สวนดุสิตโพล” มหาวิทยาลัยสวนดุสิต เปิดเผยผลสำรวจความคิดเห็นประชาชนทั่วประเทศ เรื่อง “คนไทยกับการเตรียมรับมือเหตุฉุกเฉิน” หลังหลายประเทศออกคำแนะนำให้ประชาชนสำรองอาหาร น้ำดื่ม และจัดเตรียมกระเป๋าฉุกเฉินให้สามารถดำรงชีวิตได้อย่างน้อย 72 ชั่วโมง โดยพบว่าคนไทยส่วนใหญ่มีความกังวลเกี่ยวกับความปลอดภัยของตนเองและครอบครัว โดยเฉพาะความเสี่ยงจากภัยไซเบอร์ ระบบสาธารณูปโภคขัดข้อง และการหยุดชะงักของระบบสื่อสาร

 

การสำรวจดำเนินการระหว่างวันที่ 3–6 พฤศจิกายน 2569 จากกลุ่มตัวอย่างประชาชนทั่วประเทศ 1,183 คน ผ่านการสำรวจออนไลน์และภาคสนาม โดยมีผลสำรวจสำคัญดังนี้

 

คนไทย 56.97% ห่วงความปลอดภัย หลังหลายประเทศแนะเตรียมเสบียง 72 ชั่วโมง

เมื่อสอบถามความรู้สึกต่อข่าวที่หลายประเทศแนะนำให้ประชาชนเตรียมเสบียงและกระเป๋าฉุกเฉินสำหรับ 72 ชั่วโมง พบว่า

• 56.97% เป็นห่วงความปลอดภัยของตนเองและคนในครอบครัว
• 53.42% สนใจและอยากหาข้อมูลเกี่ยวกับการเตรียมรับมือเพิ่มเติม
• 47.84% รู้สึกตื่นตัวและเตรียมความพร้อม

ผลสำรวจสะท้อนว่า ข่าวการเตรียมรับมือเหตุฉุกเฉินจากต่างประเทศไม่ได้สร้างเพียงความกังวล แต่ยังกระตุ้นให้ประชาชนสนใจหาข้อมูลและเตรียมความพร้อมมากขึ้น

 

หวั่นภัยไซเบอร์มากที่สุด แต่กังวลไฟดับ–น้ำไม่ไหลใกล้ตัว

เมื่อถามว่าประเทศไทยอาจมีความเสี่ยงต่อภัยหรือเหตุฉุกเฉินประเภทใดบ้าง กลุ่มตัวอย่างประเมินความเสี่ยงสูงสุด 3 อันดับ ได้แก่

• 62.55% ภัยไซเบอร์ เช่น ระบบธนาคารหรือระบบสแกนจ่ายล่ม และข้อมูลรั่วไหล
• 62.05% ระบบสาธารณูปโภคล่ม เช่น ไฟดับ น้ำไม่ไหล หรือเน็ตล่ม
• 60.10% น้ำท่วมและดินโคลนถล่ม

 

อย่างไรก็ตาม เมื่อถามถึงภัยหรือเหตุฉุกเฉินที่ประชาชนกังวลมากที่สุดเป็นอันดับแรก ผลสำรวจกลับพบว่า ปัญหาที่กระทบต่อชีวิตประจำวันโดยตรงเป็นสิ่งที่ประชาชนให้ความสำคัญมากกว่า ได้แก่

• ไฟดับ น้ำไม่ไหล 29.16%
• โทรศัพท์ล่ม อินเทอร์เน็ตล่ม 20.95%
• ภัยไซเบอร์ เช่น ระบบธนาคารหรือสแกนจ่ายล่ม ข้อมูลรั่วไหล 19.47%
• ความขัดแย้งตามแนวชายแดนหรือสงคราม 17.68%
• น้ำท่วม ดินโคลนถล่ม 12.74%

 

ข้อมูลดังกล่าวสะท้อนความแตกต่างระหว่างการรับรู้ว่าประเทศมีความเสี่ยงต่อภัยประเภทใด กับความกังวลที่ประชาชนมีต่อผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นกับชีวิตประจำวันของตนเอง

 

 

กว่า 57% ค่อนข้างมั่นใจ รับมือเหตุฉุกเฉิน 72 ชั่วโมงแรกได้

สำหรับคำถามว่าประชาชนมั่นใจเพียงใดว่าตนเองและครอบครัวจะสามารถรับมือเหตุฉุกเฉินในช่วง 72 ชั่วโมงแรกได้ ผลสำรวจพบว่า

• 57.14% ค่อนข้างมั่นใจ
• 12.52% มั่นใจมาก
• 27.64% ไม่ค่อยมั่นใจ
• 2.70% ไม่มั่นใจเลย

เมื่อรวมกลุ่มที่ค่อนข้างมั่นใจและมั่นใจมาก พบว่ามีสัดส่วน 69.66% ขณะที่อีก 30.34% ไม่ค่อยมั่นใจหรือไม่มั่นใจเลยว่าจะสามารถรับมือกับสถานการณ์ฉุกเฉินได้

อย่างไรก็ตาม ความมั่นใจดังกล่าวเป็นการประเมินตนเองของผู้ตอบแบบสำรวจ ไม่ได้หมายความว่าทุกครัวเรือนมีอาหาร น้ำดื่ม ยา หรืออุปกรณ์จำเป็นสำรองไว้อย่างเพียงพอแล้ว

 

 

ประชาชนเรียกร้องรัฐเตรียมระบบสื่อสารสำรอง หากอินเทอร์เน็ตล่ม

เมื่อสอบถามว่าประชาชนต้องการให้ภาครัฐเตรียมความพร้อมรับมือเหตุฉุกเฉินอย่างไร พบข้อเสนอสำคัญ 3 อันดับ ได้แก่

• 62.47% เตรียมแผนสำรองหากระบบสื่อสารหรืออินเทอร์เน็ตล่ม
• 60.19% ให้ข้อมูลที่ถูกต้อง ลดข่าวลือและความตื่นตระหนก
• 59.43% พัฒนาระบบแจ้งเตือนภัยผ่านโทรศัพท์มือถือให้รวดเร็วและแม่นยำ

ผลสำรวจชี้ให้เห็นว่า ประชาชนไม่ได้ต้องการเพียงคำแนะนำให้สำรองอาหารหรือจัดเตรียมสิ่งของจำเป็นเท่านั้น แต่ยังคาดหวังให้ภาครัฐมีระบบสื่อสารและแจ้งเตือนที่สามารถทำงานได้ในสถานการณ์วิกฤต

 

 

 

สวนดุสิตโพลแนะรัฐสื่อสารความเสี่ยง ไม่ใช่เพียงบอกว่าไม่น่ากังวล

ดร.พรพรรณ บัวทอง ประธานสวนดุสิตโพล กล่าวว่า แม้นายกรัฐมนตรีจะย้ำให้ประชาชน “ตระหนักแต่ไม่ตระหนก” แต่เมื่อหลายประเทศออกคำแนะนำให้เตรียมรับมือเหตุฉุกเฉินในทิศทางเดียวกัน ย่อมส่งผลให้ประชาชนเกิดความกังวล

ผลสำรวจครั้งนี้สะท้อนว่าประชาชนต้องการข้อมูลที่ถูกต้องและแนวทางรับมือที่ชัดเจน โดยรัฐบาลควรสื่อสารให้เห็นว่าประเทศไทยมีความเสี่ยงด้านใดบ้าง ประชาชนควรเตรียมตัวอย่างไร และภาครัฐมีมาตรการรองรับสถานการณ์ฉุกเฉินอย่างไร มากกว่าการยืนยันว่าสถานการณ์ไม่น่ากังวลเพียงอย่างเดียว

 

 

นักวิชาการชี้ คนไทยรับรู้ความเสี่ยง แต่ยังไม่พร้อมรับมืออย่างทั่วถึง

ดร.มณฑล สุวรรณประภา ประธานหลักสูตรอนามัยสิ่งแวดล้อมและสาธารณภัย คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยสวนดุสิต กล่าวว่า ผลสำรวจสะท้อนว่าคนไทยรับรู้และกังวลเกี่ยวกับการเตรียมเสบียงฉุกเฉิน 72 ชั่วโมง แต่การรับรู้ดังกล่าวยังไม่ได้แปรเปลี่ยนเป็นการเตรียมความพร้อมเชิงปฏิบัติอย่างทั่วถึง

 

ภาครัฐจึงควรส่งเสริมทักษะการรับมือเหตุฉุกเฉิน รวมถึงความสามารถในการตรวจสอบข่าวสารและแยกแยะข้อมูลจริงกับข้อมูลเท็จ เพื่อลดความตื่นตระหนกที่อาจเกิดจากการรับข้อมูลที่คลาดเคลื่อน

 

สำหรับการที่ประชาชนมองว่าภัยไซเบอร์เป็นความเสี่ยงสูง อาจได้รับอิทธิพลจากกระแสข่าวต่างประเทศ ขณะที่ความกังวลต่อไฟดับ น้ำไม่ไหล และอินเทอร์เน็ตล่ม สะท้อนว่าประชาชนให้ความสำคัญกับความมั่นคงของโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวัน

 

แม้กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่จะมั่นใจว่าตนเองสามารถรับมือเหตุฉุกเฉินได้ แต่ความพร้อมที่แท้จริงอาจแตกต่างกันไปตามบริบทของแต่ละพื้นที่ โดยเฉพาะชุมชนห่างไกลหรือพื้นที่ที่เข้าถึงความช่วยเหลือได้ยาก

 

 

เสนอจัดทำแผน 72 ชั่วโมง เชื่อมข้อมูลความเสี่ยงรายพื้นที่

ดร.มณฑลเสนอว่า ประเทศไทยควรใช้พระราชบัญญัติป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย พ.ศ. 2550 เป็นกรอบในการพัฒนาระบบรับมือเหตุฉุกเฉิน โดยเชื่อมโยงข้อมูลความเสี่ยงเชิงพื้นที่กับแผนเตรียมความพร้อมในช่วง 72 ชั่วโมงแรก

 

แผนดังกล่าวควรกำหนดบทบาทและความรับผิดชอบของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้ชัดเจน พร้อมพัฒนาระบบสื่อสารสำรองและศูนย์บัญชาการเหตุการณ์ เพื่อให้สามารถประสานงานได้แม้ระบบสื่อสารหลักเกิดขัดข้อง

 

นอกจากนี้ ควรมีการฝึกซ้อมแผนรับมือเหตุฉุกเฉิน กำหนดตัวชี้วัดประสิทธิภาพ และทบทวนบทเรียนหลังเกิดเหตุ เพื่อให้ระบบจัดการภัยพิบัติสามารถตอบสนองได้อย่างรวดเร็ว เป็นเอกภาพ และเหมาะสมกับความเสี่ยงของแต่ละพื้นที่

 

ทั้งนี้ การเตรียมความพร้อมรับมือเหตุฉุกเฉิน 72 ชั่วโมงไม่ได้หมายความว่าจะเกิดภัยพิบัติหรือสถานการณ์รุนแรงขึ้นในประเทศไทยอย่างแน่นอน แต่เป็นแนวทางลดความเสี่ยงและเพิ่มความสามารถในการดูแลตนเองของประชาชนในช่วงแรกที่ความช่วยเหลือจากภายนอกอาจยังเข้าถึงได้ไม่เต็มที่