ดัชนีความสุขโลกชี้ 'โซเชียลมีเดีย' ตัวการทำเด็กซึมเศร้า

 

รายงานความสุขโลก (World Happiness Report) ประจำปี 2026 ระบุว่า การเสพติดอัลกอริทึมบนโซเชียลมีเดียกำลังทำลายสุขภาพจิตของเยาวชน ซึ่งสอดคล้องกับเสียงวิจารณ์ที่มองว่าแพลตฟอร์มเหล่านี้เป็นภัยต่อเยาวชน โดยดัชนีดังกล่าวได้รับการสนับสนุนจากองค์การสหประชาชาติ (UN) ซึ่งมุ่งเป้าไปที่ผลกระทบของโซเชียลมีเดียต่อสุขภาพจิตเป็นหลักในปีนี้

 

รายงานเผยแพร่เมื่อวันพฤหัสบดี (19 มี.ค.) ระบุว่า การเล่นโซเชียลมีเดียอย่างหนักส่งผลให้ความสุขของเยาวชนลดลง โดยเฉพาะกลุ่มเด็กผู้หญิงจะได้รับผลกระทบหนักกว่า สาเหตุหลักมาจากภัยคุกคามทางไซเบอร์ เช่น การแบล็กเมล์ด้วยภาพลับ (Sextortion) และการกลั่นแกล้งผ่านโลกออนไลน์ (Cyberbullying) ส่งผลให้วัยรุ่นมีภาวะซึมเศร้าและวิตกกังวลสูงขึ้น

 

 

ข้อมูลจากภูมิภาคละตินอเมริกาชี้ว่า แพลตฟอร์มที่สร้างปัญหามากที่สุด คือกลุ่มที่ใช้อัลกอริทึมป้อนภาพและวิดีโอจากอินฟลูเอนเซอร์ให้ผู้ใช้เสพไปเรื่อยๆ โดยไม่ได้โต้ตอบ (Passive consuming)

 

 

วิกฤตดังกล่าวทำให้หลายประเทศเริ่มตื่นตัว ปลายปีที่ผ่านมาออสเตรเลียได้ออกกฎจำกัดการเข้าถึงโซเชียลมีเดียในกลุ่มเยาวชน ซึ่งขณะนี้หลายประเทศกำลังเตรียมบังคับใช้ตาม เนื่องจากหน่วยงานกำกับดูแลมองว่าบริการเหล่านี้เป็นอันตรายและก่อให้เกิดการเสพติด โดยประเทศในยุโรปอย่างกรีซ ฝรั่งเศส สเปน และโปรตุเกส กำลังพิจารณามาตรการจำกัดการใช้งานเช่นกัน

 

อย่างไรก็ตาม มีกลุ่มที่ไม่เห็นด้วยกับการสั่งแบน โดยมองว่าวิธีนี้อาจไม่ช่วยแก้วิกฤตสุขภาพจิตที่เพิ่มขึ้นในหมู่เยาวชน พร้อมแย้งว่าความเชื่อมโยงระยะยาวระหว่างการใช้โซเชียลมีเดียกับปัญหาสุขภาพจิตยังไม่ชัดเจนนัก 

 

 

แม้รายงานฉบับนี้จะพบว่าในบางภูมิภาค เช่น ตะวันออกกลางและแอฟริกา โซเชียลมีเดียจะส่งผลดีต่อคุณภาพชีวิตอยู่บ้าง แต่ภาพรวมทั่วโลกพบว่าการใช้งานอย่างหนักสัมพันธ์กับภาวะซึมเศร้าและความเครียดอย่างชัดเจน

 

ขณะเดียวกัน สหรัฐอเมริกากำลังจะมีคดีฟ้องร้องเพื่อพิสูจน์ว่า Instagram ของ Meta และ YouTube ของ Google เป็นอันตรายและทำให้เยาวชนเสพติดหรือไม่ ซึ่งเป็นเพียงคดีแรกจากนับพันคดีที่อาจทำให้บริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่ต้องจ่ายค่าเสียหายหลายพันล้านดอลลาร์

 

 

ฟินแลนด์แชมป์ 9 ปีซ้อน

 

ด้านการจัดอันดับภาพรวม "ฟินแลนด์" ยังคงเป็นประเทศที่มีความสุขที่สุดในโลกติดต่อกันเป็นปีที่ 9 ตามมาด้วยไอซ์แลนด์ เดนมาร์ก คอสตาริกา และสวีเดน ขณะที่ประเทศซึ่งใช้ภาษาอังกฤษเป็นภาษาหลักไม่มีติดโผ 10 อันดับแรกเป็นปีที่สองติดต่อกัน โดยสหรัฐฯ อยู่ในอันดับ 23 และอังกฤษอยู่อันดับ 29

 

การจัดอันดับนี้ประเมินจากคุณภาพชีวิตเฉลี่ย 3 ปี เพื่อลดความคลาดเคลื่อนของข้อมูล โดยใช้เกณฑ์ต่างๆ เช่น GDP ต่อหัว, อายุขัยเฉลี่ย, การมีที่พึ่งพายามยาก, เสรีภาพ, ความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ และมุมมองต่อเรื่องคอร์รัปชัน

 

(รายงานนี้จัดทำโดยศูนย์วิจัยคุณภาพชีวิต มหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ด ร่วมกับ Gallup และเครือข่ายวิชาการเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนแห่งสหประชาชาติ)