รัฐจ่อประกาศลุ่มน้ำปราจีนบุรีเป็น "เขตควบคุมมลพิษ" เร่งตรวจน้ำเสีย–โลหะหนักถึงบางปะกง

รัฐบาลเดินหน้าแก้ไขปัญหามลพิษในลุ่มน้ำปราจีนบุรีและพื้นที่เชื่อมโยง หลังเกิดข้อร้องเรียนกรณีปลาตายในพื้นที่ตำบลบ้านทาม และพบน้ำเปลี่ยนเป็นสีดำบริเวณประตูน้ำเพชรเฉลิม โดยเตรียมเสนอให้ประกาศพื้นที่ลุ่มน้ำปราจีนบุรีและลำน้ำสาขาเป็นเขตควบคุมมลพิษ พร้อมขยายการตรวจสอบคุณภาพน้ำไปยังแม่น้ำบางปะกง ตรวจหาการสะสมของโลหะหนักในตะกอนดิน และตรวจสอบแหล่งกำเนิดมลพิษในพื้นที่อุตสาหกรรม เพื่อหาสาเหตุและกำหนดมาตรการแก้ไขปัญหาอย่างเป็นระบบ

 

 

นางสาวลลิดา เพริศวิวัฒนา รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า รัฐบาลให้ความสำคัญกับปัญหามลพิษที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพประชาชนและระบบนิเวศ โดยกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) อยู่ระหว่างศึกษารายละเอียดและจัดเตรียมข้อมูลประกอบข้อเสนอให้ประกาศพื้นที่ลุ่มน้ำแม่น้ำปราจีนบุรีและลำน้ำสาขาเป็นเขตควบคุมมลพิษ เพื่อให้การจัดการปัญหามีความครอบคลุมและสามารถแก้ไขได้ถึงต้นเหตุ

 

รับข้อเสนอภาคประชาชน จ่อประกาศเขตควบคุมมลพิษ

เมื่อวันที่ 5 พฤศจิกายน 2569 ที่ประชุมคณะกรรมการควบคุมมลพิษ ครั้งที่ 4/2569 ได้รับทราบข้อเสนอจากเครือข่ายประชาชนและผู้ได้รับผลกระทบ ซึ่งเรียกร้องให้ประกาศเขตควบคุมมลพิษในพื้นที่ลุ่มน้ำปราจีนบุรี

 

ที่ประชุมจึงเห็นควรมอบหมายให้กรมควบคุมมลพิษ สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.) และคณะอนุกรรมการที่เกี่ยวข้อง ร่วมกันศึกษารายละเอียดและแนวทางดำเนินการเพิ่มเติม ก่อนจัดทำข้อเสนอให้คณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติพิจารณาตามขั้นตอนทางกฎหมาย

 

ทั้งนี้ การดำเนินการดังกล่าวยังอยู่ในขั้นตอนการศึกษาและรวบรวมข้อมูล ยังไม่ได้มีการประกาศให้ลุ่มน้ำปราจีนบุรีเป็นเขตควบคุมมลพิษอย่างเป็นทางการ เนื่องจากต้องผ่านการพิจารณาของคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ซึ่งเป็นหน่วยงานที่มีอำนาจตามกฎหมาย

 

เร่งหาสาเหตุปลาตาย–น้ำดำ ขยายตรวจถึงแม่น้ำบางปะกง

สำหรับสถานการณ์มลพิษในพื้นที่ กรมควบคุมมลพิษได้ลงพื้นที่เก็บตัวอย่างน้ำบริเวณที่ได้รับแจ้งเหตุและพื้นที่ใกล้เคียงแล้ว เพื่อตรวจสอบคุณภาพน้ำและสารปนเปื้อน โดยเฉพาะกรณีพบปลาตายในพื้นที่ตำบลบ้านทาม และข้อร้องเรียนเกี่ยวกับน้ำสีดำบริเวณประตูน้ำเพชรเฉลิม

 

ขณะนี้เจ้าหน้าที่อยู่ระหว่างรวบรวมข้อมูลและรอผลการตรวจวิเคราะห์ เพื่อประเมินสาเหตุที่แท้จริง โดยยังไม่สามารถสรุปได้ว่าสารปนเปื้อนชนิดใด หรือแหล่งกำเนิดมลพิษแห่งใดเป็นต้นเหตุของปัญหา

 

นอกจากนี้ กรมควบคุมมลพิษยังมีแผนขยายการเก็บตัวอย่างน้ำเพิ่มเติม ทั้งในแม่น้ำปราจีนบุรีและแม่น้ำบางปะกง ควบคู่กับการตรวจสอบแหล่งกำเนิดมลพิษในพื้นที่อุตสาหกรรมและบริเวณใกล้เคียง เพื่อประเมินความเชื่อมโยงของปัญหามลพิษตลอดแนวลำน้ำ

 

 

ตรวจตะกอนดินหาการสะสมโลหะหนัก ป้องกันผลกระทบระยะยาว

อีกหนึ่งมาตรการสำคัญคือการเก็บตัวอย่างตะกอนดินในพื้นที่ เพื่อตรวจสอบการสะสมของโลหะหนัก ซึ่งจะช่วยให้การประเมินสถานการณ์ครอบคลุมมากกว่าการตรวจคุณภาพน้ำเพียงอย่างเดียว และสามารถนำข้อมูลมาประกอบการพิจารณามาตรการป้องกันและแก้ไขปัญหามลพิษในระยะยาว

 

นางสาวลลิดาระบุว่า การตรวจสอบต้องพิจารณาข้อมูลหลายด้านร่วมกัน ทั้งคุณภาพน้ำ แหล่งกำเนิดมลพิษ การไหลของน้ำ และการสะสมของสารอันตรายในตะกอนดิน เพื่อให้มีหลักฐานเพียงพอในการระบุสาเหตุและกำหนดมาตรการแก้ไขได้อย่างตรงจุด

 

“รัฐบาลไม่ได้นิ่งนอนใจต่อปัญหามลพิษที่ส่งผลกระทบต่อประชาชน โดยเฉพาะปัญหาคุณภาพน้ำที่เกี่ยวข้องกับการดำรงชีวิตและระบบนิเวศ การแก้ไขปัญหาต้องตรวจสอบให้ถึงต้นเหตุ ไม่ใช่เพียงตรวจคุณภาพน้ำเฉพาะจุด แต่ต้องเชื่อมโยงข้อมูลแหล่งกำเนิดมลพิษ การไหลของน้ำ และการสะสมของสารอันตรายในตะกอนดิน เพื่อให้มีหลักฐานเพียงพอในการกำหนดมาตรการแก้ไขอย่างตรงจุด” นางสาวลลิดากล่าว

 

รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรีย้ำว่า การตรวจสอบทั้งหมดมีเป้าหมายเพื่อแก้ไขปัญหามลพิษตั้งแต่ต้นทาง และคุ้มครองสุขภาพของประชาชนในพื้นที่ โดยผลการตรวจวิเคราะห์น้ำและตะกอนดินจะเป็นข้อมูลสำคัญในการประเมินสถานการณ์และกำหนดมาตรการที่เหมาะสม

 

อย่างไรก็ตาม ขณะนี้ยังต้องรอผลการตรวจวิเคราะห์อย่างเป็นทางการ ก่อนสรุปสาเหตุของปัญหาหรือประเมินความปลอดภัยของน้ำและสัตว์น้ำในพื้นที่ ขณะที่การเสนอประกาศเขตควบคุมมลพิษยังต้องผ่านกระบวนการพิจารณาตามกฎหมายต่อไป