AI และ ดาต้าเซ็นเตอร์ไทย กับความท้าทายทางพลังงานของไทย

09 กันยายน 2569

เจาะลึกความท้าทายของไทยในการเป็นศูนย์กลางดาต้าเซ็นเตอร์ เมื่อต้องเผชิญขีดจำกัดสายส่งไฟฟ้า และปริมาณพลังงานสะอาด

รศ.ดร.มนตรี วิบูลยรัตน์ ประธานคณะกรรมการมาตรฐานดาตาเซนเตอร์และเมืองอัจฉริยะ วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทยฯ (วสท.) ในงาน BIG ISSUE : PDP 2026 ENERGY GREEN POWER "พลิกโฉมพลังงานไทย สู่ฐานการผลิตสีเขียว" ในหัวข้อ Data Center & AI Infrastrcture ความท้าทายทางพลังงาน ที่ ห้อง Grand Ballroom โรงแรมเรเนซองส์ กรุงเทพ ราชประสงค์ ว่า

ท่ามกลางกระแสการลงทุนดาต้าเซ็นเตอร์ระดับโลก โครงสร้างพื้นฐานทางพลังงานของไทยกำลังเผชิญบททดสอบครั้งสำคัญ ความท้าทายแรกคือขีดจำกัดของสถานีไฟฟ้าย่อย ปลายทางที่ส่วนใหญ่สามารถรองรับการจ่ายไฟได้สูงสุดเพียง 200 เมกะวัตต์ ในขณะที่ดาต้าเซ็นเตอร์ยุคใหม่สำหรับ AI อาจต้องการพลังงานระดับหลายร้อยเมกะวัตต์

หากประเทศไทยต้องการรองรับโครงการขนาดใหญ่ระดับ 300 - 500 เมกะวัตต์ การอัปเกรดสายส่งไฟฟ้าให้มีกำลังมากขึ้น และการสร้างสถานีไฟฟ้าย่อยแห่งใหม่ถือเป็นสิ่งจำเป็น กระบวนการเหล่านี้ต้องใช้ทั้งงบประมาณมหาศาลและระยะเวลาในการดำเนินการ สวนทางกับความต้องการของดาต้าเซ็นเตอร์ที่เติบโตอย่างก้าวกระโดด

อีกหนึ่งความท้าทายหลักคือการผลักดัน ดาต้าเซ็นเตอร์สีเขียว เนื่องจากโครงสร้างการผลิตไฟฟ้าของไทยกว่า 69% ยังคงพึ่งพาก๊าซธรรมชาติ แม้จะมีกำลังการผลิตจากพลังงานหมุนเวียนแต่ยังมีในระบบราว 15 กิกะวัตต์ เพื่อสนับสนุนผ่านโครงการ Utility Green Tariff 1 (UGT1) แต่ก็ต้องมีการวางแผนบริหารจัดการอย่างรัดกุม

นอกจากปัญหาเรื่องไฟฟ้า การจัดการทรัพยากรน้ำก็เป็นเรื่องที่น่ากังวล โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคตะวันออกที่มีปัญหาขาดแคลนน้ำเป็นทุนเดิม ดาต้าเซ็นเตอร์ยุคใหม่ที่ใช้ระบบระบายความร้อนใช้น้ำปริมาณมหาศาล ทำให้ในอนาคตอุตสาหกรรมอาจต้องถูกบังคับให้ใช้เทคโนโลยี Zero Liquid Discharge เพื่อนำน้ำกลับมาหมุนเวียน 100%

วิกฤตนี้ยังทวีความซับซ้อนขึ้นเมื่อต้องเผชิญหน้ากับการเติบโตของอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้า ที่เข้ามาแย่งชิงสัดส่วนพลังงานไฟฟ้าในระบบ ขณะที่ทางเลือกพลังงานสะอาดแห่งอนาคตอย่างโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดเล็ก หรือ SMR ที่เป็นหนทางที่ยั่งยืนที่สุด ยังต้องใช้เวลาพัฒนารอคอยอีกนับ 10 ปี

นอกจากการเร่งรัดแก้ปัญหาด้านโครงสร้างพื้นฐานแล้ว การขาดแคลนบุคลากรผู้เชี่ยวชาญก็เป็นสิ่งที่ไทยต้องเร่งแก้ไข ความร่วมมือในการสร้างหลักสูตร Data Center ในมหาวิทยาลัยและการสนับสนุนจากภาครัฐ จะเป็นกุญแจสำคัญที่จะช่วยให้ไทยก้าวข้ามข้อจำกัดเหล่านี้ไปได้ในระยะยาว