ใช้แบคทีเรียรักษามะเร็ง หนทางลดผลกระทบแก่ผู้ป่วย
เราต่างทราบดีว่ามะเร็งเป็นโรคร้ายที่คร่าชีวิตผู้คนไปมากมาย อีกทั้งขั้นตอนการรักษาก็หฤโหด มักสร้างความเจ็บปวดและทิ้งผลข้างเคียงไว้แก่ผู้ป่วย นำไปสู่โรคแทรกซ้อนนานาชนิดตามมา แต่ทุกอย่างกำลังจะเปลี่ยนไปเมื่อมีการใช้แบคทีเรียเป็นไมโครบอทรักษามะเร็ง
มะเร็งถือเป็นหนึ่งในโรคร้ายคร่าชีวิตมนุษยชาติไปมากมาย นั่นทำให้ทั่วโลกต่างมองหาวิธีรักษาที่มีประสิทธิภาพ เพื่อช่วยชีวิตคนไข้โดยสร้างผลกระทบต่อร่างกายให้น้อยที่สุดเท่าที่ทำได้ ก่อให้เกิดงานวิจัยหลายรูปแบบเพื่อขจัดโรคภัยชนิดนี้ให้หมดไป เปลี่ยนมันให้เป็นเพียงหนึ่งในโรคธรรมดาที่รักษาโดยง่ายในสักวัน
น่าเสียดายในปัจจุบันกรรมวิธีรักษามะเร็งถือเป็นกระบวนการสร้างภาระแก่ร่างกาย ทั้งการฉายรังสีและเคมีบำบัดล้วนสร้างผลกระทบมหาศาล ด้วยตัวยาไม่ได้พุ่งเป้าไปที่เซลล์มะเร็งอย่างเดียวแต่ทำลายเซลล์ปกติไปพร้อมกัน ทำให้เมื่อรับการรักษาจึงมักก่อให้เกิดผลข้างเคียงรุนแรงอยู่เสมอ
แต่ทุกอย่างกำลังจะเปลี่ยนไปจากการมาถึงของเทคโนโลยีใหม่อย่างการใช้งานแบคทีเรีย
แนวทางการรักษาใหม่ เปลี่ยนแบคทีเรียเป็นไมโครบอทฆ่าเซลล์มะเร็ง
ผลงานนี้เป็นของทีมวิจัยจาก Max Planck Institute for Intelligent Systems ได้บังคับแบคทีเรียขนาดจิ๋วเปลี่ยนพวกมันเป็นไมโครบอท อาศัยแบคทีเรียเป็นตัวนำเพื่อให้สามารถส่งยารักษาไปถึงเซลล์มะเร็งที่เป็นเป้าหมายอย่างแม่นยำ ลดการเกิดผลข้างเคียงในการรักษาให้เหลือน้อยที่สุด
แนวคิดนี้เกิดจากการดัดแปลงพันธุกรรมเชื่อแบคทีเรีย E.coli ที่แม้จะเป็นหนึ่งในต้นตอทำให้เกิดอาหารเป็นพิษรุนแรง แต่หลายชนิดไม่ทำอันตรายต่อร่างกาย โดยทำการติดตั้ง Nanoliposomes ถุงน้ำทรงกลมสร้างขึ้นจากไขมันซึ่งภายในบรรจุยาสำหรับเคมีบำบัดสำหรับฆ่าเซลล์มะเร็งโดยเฉพาะ
เมื่อถูกส่งเข้าไปในร่างกายแบคทีเรียเหล่านี้จะถูกเหนี่ยวนำให้เคลื่อนไหวตามคำสั่ง จากอนุภาคโลหะขนาดจิ๋วที่เกาะติดทำให้พวกมันถูกสนามแม่เหล็กชี้นำ ช่วยให้พวกเขาสามารถบังคับทิศทางการเคลื่อนไหวของพวกมันได้แม่นยำ จนสามารถส่งแบคทีเรียไปยังตำแหน่งอวัยวะเป้าหมายได้สำเร็จ
ในการติดตั้ง Nanoliposomes และ อนุภาคโลหะจิ๋ว บนตัวแบคทีเรียนี้ เกิดขึ้นได้โดยอาศัยสารเชิงซ้อน streptavidin-biotin สารยึดเกาะชีวโมเลกุลที่มีความเสถียรสูง ช่วยให้ทั้งยาและอนุภาคโลหะสามารถเกาะติดลงบนผิวแบคทีเรีย เป็นตัวแปรสำคัญที่ทำให้แนวคิดนี้เป็นจริงขึ้นมาได้
ขั้นตอนการทำงานของไมโครบอทเริ่มจาก ฉีดแบคทีเรียที่ติดตั้งยาและอนุภาคโลหะเข้าสู่ร่างกายผู้ป่วย อาศัยสนามแม่เหล็กช่วยคัดกรองและดึงดูดแบคทีเรียไปหาตำแหน่งที่กำหนด จากนั้นเมื่อจำนวนแบคทีเรียที่เซลล์มะเร็งมีมากพอจึงทำการฉายรังสีอินฟาเรดใส่เป่าหมาย เพื่อให้ยาคลายตัวมาฆ่าเซลล์มะเร็งในตำแหน่งเนื้องอก และเป็นการกระตุ้นภูมิคุ้มกันเพื่อให้ทำการฆ่าแบคทีเรียไปพร้อมกัน จึงแน่ไจได้ว่าแบคทีเรียจะไม่ทำให้เกิดผลกระทบกับร่างกายอย่างแน่นอน
การวิจัยเชิงมะเร็งในปัจจุบัน สู่การมุ่งลดผลกระทบที่เกิดแก่ผู้ป่วย
หนึ่งในปัญหาหนักใจในวงการแพทย์รวมถึงผู้ป่วยเมื่อทำการรักษามะเร็งคือ ความพยายามในการรักษามะเร็งมักสร้างผลกระทบรุนแรง ทั้งการอาเจียน ผมร่วง ภูมิคุ้มกันบกพร่อง นำไปสู่การติดเชื้อต่างๆ การรักษามะเร็งจึงเป็นขั้นตอนอันตรายที่อาจทำให้เกิดโรคแทรกซ้อนได้ง่าย
ปัญหานี้จะหมดไปเมื่อใช้งานไมโครบอทแบคทีเรีย ด้วยการส่งแบคทีเรียหรือยาเจาะจงไปยังอวัยวะเป้าหมาย แบคทีเรียที่ใช้อย่าง E.coli ก็มีคุณสมบัติเป็นพิษต่ำ จึงสามารถรักษาผู้ป่วยได้โดยไม่ทำให้เกิดการติดเชื้อหรือสร้างความเจ็บปวดเกินจำเป็น และทางผู้พัฒนาเชื่อว่านี่จะกลายเป็นหนึ่งในแนวทางรักษามะเร็งรูปแบบใหม่ในอนาคต
แน่นอนแนวคิดในการใช้งานสารจุลชีพเพื่อการรักษามะเร็งไม่ใช่ของใหม่ การใช้งานแบคทีเรียเพื่อส่งยาหรือปล่อยเอนไซม์สำหรับใช้ในการแพทย์เคยเกิดขึ้น ในอดีตมีความพยายามใช้งานจุลินทรีย์เพื่อส่งผ่านยาต้านมะเร็งแก่ผู้ป่วย แต่ที่ผ่านมาไม่ประสบความวสำเร็จเท่าที่ควร จนมาในครั้งนี้ที่สามารถควบคุมได้แม่นยำผ่านการหลอมรวมศาสตร์หลายด้านเข้าด้วยกัน
นอกจากการใช้สารจุลชีพแล้วยังมีการคิดค้นสารชนิดใหม่ไว้รองรับ เช่น การพัฒนาสารชนิดใหม่อย่าง Phototherapeutic มากำจัดเซลล์มะเร็ง เมื่อทำการฉีดเข้าไปในร่างกายจะช่วยให้แพทย์ระบุเป้าหมายการฉายรังสีได้ง่าย ทิ้งผลกระทบต่อร่างกายคนไข้ค่อนข้างน้อย จึงช่วยลดความเสียหายที่จะเกิดขึ้นกับร่างกายผู้ป่วยได้มากขึ้น
นอกจากนี้ยังมีการค้นพบ MMRi62 ที่ช่วยขจัดโปรตีนตัวสำคัญที่ใช้ในการเจริญเติบโตของมะเร็งตับอ่อน โดยหากการวิจัยนี้ประสบความสำเร็จ จะช่วยระงับการแพร่กระจายเซลล์มะเร็งภายในร่างกาย เพิ่มความเป็นไปได้ในการรักษาและรอดชีวิตของผู้ป่วยมะเร็งตับอ่อนในอนาคต
เห็นได้ชัดว่าการวิจัยที่เกิดขึ้นล้วนมุ่งหวังผลลัพธ์เพื่อลดผลกระทบที่เกิดกับผู้ป่วยมะเร็ง ทำให้ผลข้างเคียงในการรักษาลดลงและขจัดโรคร้ายนี้ไปจากชีวิต แม้ปัจจุบันเทคโนโลยีเหล่านี้อาจยังอยู่ในขั้นทดลอง ต้องผ่านการทดสอบอีกหลายขั้นจึงสามารถนำมาใช้จริง แต่ก็เป็นหมุดหมายอันดีสำหรับผู้ป่วยรวมถึงตัวเราที่อาจได้ใช้งานเทคโนโลยีเหล่านี้ในสักวัน
ไม่แน่ว่าในอนาคตมะเร็งอาจเป็นเพียงการเจ็บป่วยชนิดหนึ่ง ไม่ได้ร้ายแรงเหมือนกับโรคร้ายมากมายที่คร่าชีวิตผู้คนในอดีตแต่กลายเป็นโรคทั่วไปในปัจจุบันก็เป็นได้
ที่มา
https://www.bangkokbiznews.com/social/920783
https://interestingengineering.com/molecule-cure-pancreatic-cancer
https://interestingengineering.com/bacterial-microrobots-kill-cancer
