เมื่อยารักษามะเร็งถูกใช้ในการฟื้นฟูไขสันหลังและระบบประสาท

เราเคยได้ยินว่ายาแต่ละชนิดที่ถูกสร้างขึ้นมีผลข้างเคียงหรือให้ผลลัพธ์นอกเหนือไปจากรักษาโรคกันมาบ้าง หลายครั้งอาการที่เกิดขึ้นเหล่านั้นกลายเป็นผลข้างเคียงทำให้ยาชนิดนั้นต้องใช้อย่างระมัดระวัง บ้างก็เป็นอาการแพ้ไม่คาดฝันที่อาจทำให้คนไข้บางรายเป็นอันตรายถึงชีวิตด้วยเช่นกัน

 

          แต่บางครั้งหมอหรือนักวิจัยต่างจงใจใช้คุณสมบัติรองเพื่อรักษาโรคชนิดอื่น ดังเช่นล่าสุดกับการนำยารักษามะเร็งมาใช้รักษาอาการบาดเจ็บทางกระดูกสันหลัง

 

ทำไมจึงมีการใช้งานยาชนิดเดิมกับโรคอีกชนิด?

 

          หลายท่านอาจสงสัยว่าเหตุใดจึงต้องนำยาที่มีอยู่แล้วมาใช้ในการรักษาโรค ทำให้เกิดความกังวลในแง่ประสิทธิภาพอยู่บ้างว่า ในเมื่อยาชนิดนี้ไม่ได้ถูกสร้างขึ้นเพื่อรักษาโรคดังกล่าวเป็นการเฉพาะ จะมีคุณสมบัติและศักยภาพพอในการรักษาโรคเพียงไร?

 

          ก่อนอื่นคงจำเป็นต้องบอกเสียก่อนว่าปัจจุบันก็มีการใช้ยาชนิดเดียวกันมารักษาโรคแตกต่างกันอยู่บ้าง เช่น แอสไพริน หนึ่งในยาสามัญประจำบ้านที่เราคุ้นเคย นอกจากใช้ในการแก้ปวดลดไข้ทั่วไป ยังถูกใช้เป็นยารักษาหลอดเลือดอุดตันหรือกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดด้วย ถือเป็นยาที่สามารถใช้รักษาโรคได้ทั้ง 2 ประเภท

 

          การนำเอายาชนิดหนึ่งมาใช้รักษาโรคอีกชนิดด้วยคุณสมบัติของตัวยา จริงอยู่อาจทำให้แคลงใจว่านี่ไม่ใช่ยาที่สร้างขึ้นมารักษาโรคดังกล่าวโดยเฉพาะ จึงอาจนำไปสู่ผลข้างเคียงไม่พึงประสงค์ รวมถึงอาจไม่มีประสิทธิภาพเทียบเท่ายาที่ผลิตเป็นการเฉพาะในบางครั้งแต่ก็มีข้อดีหลายด้าน เช่น

         

          - ลดทรัพยากรที่ใช้ในการวิจัยลงได้มาก ด้วยไม่ต้องเริ่มต้นจากการหาคำตอบใหม่แต่ต้น อาศัยการต่อยอดผลการวิจัยที่มีอยู่ก่อนจึงรับมือได้ง่ายกว่า ช่วยลดการสิ้นเปลืองบุคลากร งบประมาณ และเวลาที่ต้อง

 

          - ไม่ต้องผ่านการทดลองกับกลุ่มอาสาสมัครที่เป็นมนุษย์เพราะถือว่ายาผ่านมาตรฐานความปลอดภัยมาแล้ว นี่ถือเป็นขั้นตอนอันตรายที่สุดในการผลิตยาตัวใหม่ จากสถิติพบว่ามีผู้ไม่ผ่านการทดลองในขั้นนี้จนต้องยุบโครงการไปกว่า 90% เลยทีเดียว

 

          - สามารถนำไปใช้ในกรณีเร่งด่วนที่คนไข้ต้องการความช่วยเหลือฉุกเฉินได้รวดเร็ว ในกรณีผู้ป่วยวิกฤติที่ต้องการความช่วยเหลือทันที การใช้ยาที่ได้รับอนุญาตทำได้สะดวก อีกทั้งช่วยให้คนไข้และญาติยอมรับได้ง่ายกว่า

 

          - หากต้องการผลิตเพิ่มก็สามารถจัดหาและสั่งซื้อได้สะดวก ไม่จำเป็นต้องมีสร้างกระบวนการหรือขั้นตอนการผลิตขึ้นมาใหม่

 

          นั่นเป็นเหตุผลให้นักวิจัยเริ่มหันมาหายาที่ผ่านการรับรองความปลอดภัยมาใช้กับผู้ป่วยด้วยโรคอื่นกันมากขึ้น

 

          การค้นพบใหม่เมื่อยารักษามะเร็งสามารถนำมาใช้รักษาไขสันหลังได้

 

          การวิจัยนี้เป็นผลงานของนักวิจัยจาก มหาวิทยาลัยเบอร์มิงแฮม ในอังกฤษ เมื่อพวกเขาค้นพบว่า ยารักษาโรคมะเร็งมีคุณสมบัติในการรักษาเส้นประสาท และกลายเป็นกุญแจสำคัญในการรักษาไขสันหลัง หนึ่งในอวัยวะแกนกลางและมีความสำคัญอันดันต้นๆ ภายในร่างกาย

 

          ปัญหาในการฟื้นฟูไขสันหลังและเส้นประสาทเมื่อได้รับบาดเจ็บคือ การฟื้นตัวเป็นไปได้ช้ากว่าที่ควร สาเหตุที่เป็นแบบนี้เนื่องจากร่างกายหลั่งโปรตีนชนิดหนึ่งขึ้นมาคอยยับยั้งการทำงานของการฟื้นฟู DNA ทำให้นักวิจัยสังเกตและนำไปสู่ข้อสันนิฐานว่า หากสามารถกระตุ้นการทำงานของระบบฟื้นฟูนี้สำเร็จ ก็อาจรักษาความเสียหายที่เกิดกับไขสันหลังได้เช่นกัน

 

          สมมติฐานดังกล่าวนำไปสู่การทดลองกับยา AZD 1390 ของ AstraZeneca ยาที่ถูกใช้ในการรักษาโรคมะเร็งโดยมีคุณสมบัติทำให้เซลล์มะเร็งไวต่อการรักษาด้วยรังสี จากการปิดกั้น ATM kinase โปรตีนเจ้าปัญหาที่คอยระงับการฟื้นฟูจาก DNA จึงถูกสันนิฐานว่ายาตัวนี้อาจช่วยกระตุ้นการเจริญเติบโตของเซลล์ประสาทให้เกิดการฟื้นตัวได้

 

          การทดสอบในหนูทดลองพบว่าหนูที่มีอาการบาดเจ็บทางไขสันหลัง สามารถฟื้นฟูเส้นประสาทในบริเวณที่ได้รับบาดเจ็บเป็นผลสำเร็จ เซลล์ประสาทกลับมาทำงานส่งผ่านสัญญาณไฟฟ้าได้อีกครั้ง แสดงให้เห็นถึงการฟื้นตัวของหนูที่ได้รับยาชนิดนี้เริ่มมีอาการดีขึ้นทีละน้อย

 

          ภายใต้การทดลองอาการของหนูที่ได้รับบาดเจ็บทางไขสันหลังฟื้นตัวอย่างเห็นได้ชัด หลังได้รับยาต่อเนื่องเป็นเวลา 4 สัปดาห์หนูตัวดังกล่าวก็ได้รับการฟื้นฟูกลับมาเคลื่อนไหวได้ใกล้เคียงกับหนูที่ไม่ได้รับบาดเจ็บ นับเป็นความสำเร็จครั้งสำคัญที่ช่วยยืนยันว่า AZD 1390 มีประสิทธิภาพในการรักษาอาการบาดเจ็บทางไขสันหลังได้เช่นกัน

 

 

          แน่นอนทั้งหมดที่ว่ายังอยู่ในขั้นทดลองจำเป็นต้องได้รับการศึกษาวิจัยเพิ่มเติมถึงผลข้างเคียงและรายละเอียดอื่นก่อนใช้จริง แต่จากคาดการณ์อาจสามารถนำมาใช้ได้เร็วกว่าที่คิด ด้วยยาชนิดนี้ได้รับการอนุมัติให้ใช้จากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา(FDA)อยู่ก่อน จึงน่าจะผลักดันให้ได้รับอนุมัติการใช้งานได้ไม่ยาก

 

          ถือเป็นความหวังครั้งสำคัญสำหรับผู้ได้รับบาดเจ็บทางไขสันหลังว่าอาจจะมีหนทางรักษามากขึ้นในอนาคต

 

 

 

          ที่มา

 

          https://www.statnews.com/sponsor/2021/03/26/nearly-90-percent-of-drug-candidates-fail-to-reach-the-market-can-organ-chips-help/

 

          https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ctm2.962

 

          https://interestingengineering.com/potential-cancer-drug-repairs-spinal-injuries