ก้าวใหม่ของ SpaceX สู่การผ่าตัดบนอวกาศ
เมื่อการบุกเบิกอวกาศย้ายถิ่นฐานไปดาวอื่นถูกพูดถึงมากขึ้น โครงสร้างพื้นฐานในการใช้ชีวิตจึงต้องถูกพัฒนาขึ้นมารองรับ หนึ่งในนั้นคือเทคโนโลยีทางการแพทย์ จึงมีความพยายามในการยกระดับการแพทย์สู่อวกาศ ด้วยโครงการใหม่ของ SpaceX จนราผ่าตัดบนอวกาศได้ในอนาคต
ทุกวันนี้เราต่างได้ยินการขยายตัวของเทคโนโลยีอวกาศอย่างกว้างขวาง จากสถานที่ลี้ลับนอกโลกสู่แหล่งท่องเที่ยวแห่งใหม่ของมหาเศรษฐี รวมถึงดาวเทียมหลายรูปแบบช่วยให้ชีวิตประจำวันสะดวกสบาย ขยายขอบเขตของเทคโนโลยีออกไปให้กว้างไกลขึ้นกว่าเก่า
หนึ่งในสิ่งที่ได้รับการพูดถึงมากขึ้นคือการอพยพตั้งถิ่นฐานบนอวกาศ โดยมีตัวตั้งตัวตีสำคัญคือ อีลอน มัสก์ เจ้าของบริษัทจรวด SpaceX ผู้มีแนวคิดอยากพามนุษย์ไปตั้งถิ่นฐานบนอวกาศ พร้อมริเริ่มพัฒนาโครงการอวกาศมากมายเพื่อจุดหมายในการตั้งรกรากที่ดาวอังคาร
แน่นอนนี่เป็นแนวคิดที่หลายคนต่างรู้สึกว่าเพ้อฝัน สามารถพบเห็นได้เพียงจากนวนิยาย ภาพยนตร์ หรือการ์ตูน แต่เทคโนโลยีอวกาศพัฒนาขึ้นทุกวัน มีความพยายามวางรากฐานการใช้ชีวิตนอกโลกมากขึ้น จนเริ่มมีหลายวงการที่ตอบรับให้ความร่วมมือกับแนวคิดนี้ จนล่าสุดวงการแพทย์เองยังเริ่มให้ความสนใจพัฒนาการแพทย์บนอวกาศ
แต่ก่อนอื่นคงจำเป็นต้องพูดถึงการย้ายดาวกันเสียหน่อยว่าแนวคิดนี้มาจากไหน
จากนิยายวิทยาศาสตร์สู่โลกความจริง การสร้างอาณานิคมต่างดาว
แนวคิดการย้ายจากโลกไปสู่ดาวอื่นไม่ใช่ของใหม่ เราเคยได้ยินหรือเห็นเรื่องนี้จากสื่อบันเทิงนานาชนิด ด้วยสถานการณ์ปัจจุบันที่โลกอยู่ภายใต้จุดสุ่มเสี่ยง ทั้งจากสภาวะโลกร้อน ภัยธรรมชาติ การเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศ ฯลฯ ทำให้แนวคิดนี้ได้รับการพูดถึงและเป็นที่ยอมรับมากขึ้น
แนวคิดการย้ายมนุษย์ไปสู่ดาวอื่นได้รับการพูดถึงจาก สตีเฟน ฮอว์กิง นักฟิสิกส์ก้องโลก ในปี 2017 ว่า หากมนุษย์ยังหวัดจะอยู่รอดต่อไป เราต้องย้ายถิ่นฐานจากโลกภายใน 100 ปี เช่นเดียวกับนักวิทยาศาสตร์อีกหลายคนพากันออกมายอมรับว่า โลกเข้าใกล้เส้นตายจากการเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศเต็มที
ภัยพิบัติและความเปลี่ยนแปลงทางสภาพอากาศมากมายเริ่มตอกย้ำว่าเวลากำลังจะหมดลง นำไปสู่มาตรการเชิงสิ่งแวดล้อมหลายรูปแบบเพื่อลดผลกระทบ ทั้งมาตรการ Net zero ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเป็นศูนย์ หันมาใช้งานพลังงานสะอาด สนับสนุนธุรกิจให้อนุรักษ์โลกมากขึ้นด้วยนโยบายสิ่งแวดล้อมมากมาย
แต่เราต่างทราบกันดีว่ากว่ามาตรการเหล่านี้จะสัมฤทธิ์ผลต้องใช้เวลายาวนาน การเปลี่ยนผ่านจากน้ำมันเชื้อเพลิงมาสู่พลังงานสะอาดไม่ใช่เรื่องง่าย เป้าหมายการลดก๊าซเรือนกระจกดูเป็นเรื่องยาก เมื่อหลายประเทศยังพึ่งพาพลังงานจากน้ำมันและก๊าซธรรมชาติเป็นหลักจากข้อจำกัดมากมาย ทำให้แนวคิดสิ่งแวดล้อมไม่ได้รับการสนับสนุนนัก
ดังนั้นถึงการย้ายดาวเคราะห์ที่อยู่อาศัยฟังดูยากจนเกือบเป็นไปไม่ได้ แต่เมื่อเทียบกับสถานการณ์ปัจจุบันอาจเป็นแนวคิดที่สมเหตุสมผลในการรักษาเผ่าพันธุ์มนุษย์ไว้เช่นกัน
โครงการ SpaceX มุ่งหน้าสู่อาณานิคมดาวอังคาร
ในบรรดามหาเศรษฐีทั่วโลก อีลอน มัสก์ น่าจะเป็นรายแรกที่ประกาศตัวว่ามีความฝันในการย้ายถิ่นฐานไปดาวอื่น อีกทั้งยังเริ่มพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศขึ้นมาเพื่อรองรับภารกิจมุ่งสู่ดาวอังคาร แม้รู้ว่ากระบวนการนี้ต้องใช้ทั้งทรัพยากร เรี่ยวแรง และเวลาจำนวนมาก แต่ปัจจุบันบริษัทก็ยังไม่หยุดพัฒนาเพื่อรองรับภัยพิบัติที่อาจจะเกิดขึ้นในอนาคต
ยานอวกาศที่จะใช้งานในภารกิจขยายอาณานิคมครั้งนี้ถูกตั้งชื่อว่า Starship ซึ่งกำลังได้รับการพัฒนาอย่างเข้มข้น แม้ในปัจจุบันผลลัพธ์จะยังไม่เป็นที่น่าพอใจ เคยเกิดการระเบิดขึ้นภายใต้การทดลองหลายครั้ง แต่ตัวของอีลอน มัสก์คาดการณ์ว่าการทดสอบจะเสร็จสมบูรณ์ในไม่ช้า และสามารถทดลองส่งไปดาวอังคารโดยปราศจากลูกเรือในปี 2024
โดยสตาร์ชิปถูกออกแบบมาให้ใช้ออกซิเจนและมีเทนเป็นเชื้องเพลิงซึ่งสามารถหาได้บนดาวอังคาร ทำให้สามารถเดินทางไปกลับโลก-ดาวอังคารโดยสะดวก รวมถึงสามารถสร้างสถานีเติมเชื้อเพลิง เพื่อช่วยขยายขอบเขตการเดินทางให้กว้างออกไปอีก
ในส่วนการอยู่อาศัยต้องเริ่มจากการปรับสภาพดวงดาวให้สามารถอยู่อาศัยได้ ในกรณีดาวอังคารจะเริ่มจาก เพิ่มความร้อนให้ขั้วโลกของดาวอังคาร เพื่อให้คาร์บอนไดออกไซด์ภายในดาวเพื่อเพิ่มอุณหภูมิและความดันของดาวอังคารให้มนุษย์มีชีวิตอยู่ได้ สร้างชั้นบรรยากาศป้องกันรังสี รวมถึงทำให้โมเลกุลน้ำซึ่งจับแข็งไปกับผืนดินกลับมาไหลเวียนอีกครั้ง
หากทุกอย่างเป็นไปตามกำหนดการและทฤษฎีที่ตั้งไว้ จะทำให้การใช้ชีวิตบนดาวอังคารของมนุษย์สามารถทำได้โดยอาศัยเพียงเครื่องช่วยหายใจ ในส่วนที่อยู่อาศัยจะเป็นรูปทรงโดมแก้วเพื่อให้มีอากาศมากพอหล่อเลี้ยงการใช้ชีวิต โดยทุกอย่างจะเสร็จสมบูรณ์ภายในปี 2050 ตรงกับปีที่ตั้งเป้าให้ทั่วโลกลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกให้เหลือศูนย์พอดี
ภายหลังการวางรากฐานเพื่อสร้างระบบนิเวศในการใช้ชีวิตเสร็จสิ้น เป้าหมายของอีลอน มัสก์สำหรับเมืองบนดาวอังคารของเขาคือการรองรับประชากรได้กว่า 1 ล้านคน นั่นทำให้ต้องพัฒนาระบบโครงสร้างพื้นฐานไว้มากมาย หนึ่งในนั้นคือระบบการแพทย์เพื่อรักษาชีวิตผู้คนที่มุ่งหน้าไปสู่ดินแดนแห่งใหม่
นำไปสู่ก้าวใหม่แห่งวงการแพทย์ซึ่งต้องมุ่งหน้าสู่อวกาศ รองรับการใช้ชีวิตบนดินแดนใหม่ไปพร้อมกัน
ก้าวใหม่ของวงการแพทย์ สู่ทีมแพทย์ในห้วงอวกาศ
การอาศัยอยู่ในอวกาศเราต่างเข้าใจดีว่ามีความยากลำบากเพียงไร แค่เพียงคิดจะดื่มน้ำภายในสภาวะไร้น้ำหนักยังเป็นเรื่องลำบาก ย่อมไม่ต้องพูดถึงหากจะทำเรื่องซับซ้อนยิ่งกว่าอย่างทำการรักษา หรือแม้แต่การผ่าตัดบนห้วงอวกาศที่เปลี่ยนแนวคิดความเข้าใจในการผ่าตัดเดิมโดยสิ้นเชิง
นำไปสู่ความร่วมมือระหว่างทาง SpaceX, University of Arizona และ Banner Health ในการเป็นเจ้าภาพงาน Aerospace Surgery Fellowship(APEX) ที่จะจัดขึ้นในเดือนกรกฎาคม 2022 มีเนื้อหาเกี่ยวกับการขยายขอบเขตทางการแพทย์ในการพัฒนาสาขาวิชาผ่าตัดอวกาศ เพื่อฝึกศัลยแพทย์ให้รองรับสำหรับการเดินทางในการสำรวจอวกาศในอนาคต
โดยทาง APEX ได้มีการคัดสรรบุคลากรเพื่อฝึกอบรมแพทย์รุ่นใหม่ให้พร้อมทำงานการแพทย์ด้านการบินและอวกาศ เมื่อจบหลักสูตรแพทย์ที่ผ่านการฝึกฝนจะได้การับรองจากคณะกรรมการด้านเวชศาสตร์การบินและอวกาศเป็นศัลยแพทย์การบิน มีโอกาสเข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งในทีมแพทย์ที่จะเข้าร่วม SpaceX, NASA รวมถึงโครงการอวกาศมากมายที่จะเกิดขึ้นในอนาคต
หลักสูตรการฝึกสอนจะดำเนินเป็นระยะเวลา 1 ปี โดยมีหัวใจสำคัญในด้านการรักษาพยาบาลในสภาพแวดล้อมอันตรายมีข้อจำกัดทางทรัพยากร เพื่อพัฒนาให้บุคลากรที่ได้รับกาฝึกฝน สามารถสนับสนุนโครงการอวกาศ ไปจนมีส่วนร่วมในการวางระบบและพัฒนาการสำรวจอวกาศ
นอกจากนี้ผู้เข้าร่วมโครงการยังมีโอกาสได้รับทุนวิจัยจาก SpaceX ได้รับสิทธิในการใช้งานทรัพยากรเวลากว่าครึ่งปี สามารถเข้ารับการฝึกจากบริษัทในรูปแบบต่างๆ ไปจนเข้าถึงข้อมูลของศูนย์อวกาศที่ใช้ในการปล่อยจรวจและยาน Starship ในปัจจุบันได้อีกด้วย
กระบวนการทั้งหมดอยู่ในขั้นเริ่มต้น จำเป็นต้องได้รับการพัฒนาอีกมากจึงสามารถนำไปใช้จริง แต่เป็นก้าวแรกอันสำคัญช่วยให้เข้าใกล้การอพยพสู่ดาวอังคารรุดหน้าไปอีกขั้น ในอนาคตเราอาจสามารถนำการแพทย์บนโลกไปใช้งานบนอวกาศเต็มรูปแบบ ช่วยเพิ่มอัตรารอดชีวิตแก่นักบินอวกาศขณะกำลังปฏิบัติหน้าที่ในอีกทาง
ไม่แน่ว่าในอีกสิบปีข้างหน้าการแพทย์อาจก้าวหน้าพอให้สามาถทำการผ่าตัดบนอวกาศหรือดาวอังคารก็เป็นได้
ที่มา
https://www.nationtv.tv/original/378859154
https://www.inverse.com/innovation/spacex-mars-city-codex
https://futurism.com/elon-musk-first-mars-city-will-start-with-glass-domes
https://futurism.com/the-byte/terraform-mars-elon-musk-nasa
