Next to know? ลูกน้อยในท้องได้รับภูมิคุ้มกันหากแม่ฉีดวัคซีนโควิด

 

          นับจากการแพร่ระบาดของโควิดเป็นต้นมาผู้คนพากันลดความระมัดระวังในการป้องกันตัว จากความชินชาในการระบาดมาเกือบ 2 ปี ประกอบกับเมื่อได้ยินว่าโอมิครอนไม่รุนแรงเท่าเดลต้า หลายประเทศผ่อนคลายมาตรการถึงขั้นยกเลิกการควบคุมโรค ประกาศสิ้นสุดการแพร่ระบาดกลับมาใช้ชีวิตตามปกติ สวนทางกับอีกหลายประเทศที่ตัวเองผู้ติดเชื้อยังพุ่งสูง

 

          แน่นอนว่าบางส่วนพากันกังวลโดยเฉพาะผู้ที่มีคนรอบตัวเป็นกลุ่มเสี่ยง อย่างกลุ่มที่มีโรคเรื้อรังและผู้สูงอายุ เพราะหากเกิดการติดเชื้อนี่จะเป็นกลุ่มที่อาการหนักเป็นพิเศษ ยังไม่น่ากังวลมากเท่ากับเด็กเล็กที่ส่วนมากยังอยู่ในขั้นตอนทยอยฉีด ไม่ได้รับวัคซีนครบโดสเหมือนผู้ใหญ่ และจะยิ่งทวีความซับซ้อนต่อสตรีมีครรภ์ที่ต้องพากันกังวลต่อลูกน้อยของตน

 

คนท้องภายใต้การระบาดของโควิด กลุ่มเปราะบางที่ต้องดูแลมากกว่าตัวเอง

          การตั้งครรภ์ถือเป็นหมุดหมายสำคัญในชีวิตของผู้หญิงหลายคน เดิมแค่อุ้มท้องลูกน้อยสักคนก็สร้างผลกระทบแก่ร่างกายแม่มากพอ ตกอยู่ในภาวะละเอียดอ่อนมีความเสี่ยงต่อสุขภาพ เมื่อเกิดการติดเชื้อจึงอาจเป็นอันตรายแก่ทั้งแม่และเด็กไปพร้อมกัน

 

          ในทางตรงผลกระทบต่อเด็กเมื่อเกิดการติดเชื้อมีไม่มาก ยังไม่มีงานวิจัยฉบับใดยืนยันว่าการติดเชื้อของแม่ส่งผลกระทบต่อตัวเด็ก ไม่พบความเสี่ยงของการเสียชีวิตในครรภ์ ความพิการ หรือแท้งระหว่างการตั้งครรภ์ รวมถึงไม่มีรายงานผลกระทบทางสุขภาพในระยะยาวแก่ทารกที่มีการติดเชื้อเป็นพิเศษ

 

          ส่วนน่ากังวลคือทางอ้อมเริ่มจากกรณีที่แม่เกิดการติดเชื้อ มีความเป็นไปได้ 2 – 5% ที่ทารกจะติดเชื้อหลังคลอดเมื่อแม่มีการติดเชื้อแต่โดยมากไม่มีการเจ็บป่วยรุนแรง ประเด็นอยู่ตรงตัวแม่ที่เมื่อเกิดการติดเชื้อมีความเป็นไปได้ว่าจะอาการหนักถึง 1/3 โดยเฉพาะกับกลุ่มที่มีโรคอ้วน โรคประจำตัว รวมถึงอายุมาก จะมีความเสี่ยงเป็นพิเศษ

 

          ในกรณีแม่อาการหนักมีความเป็นไปได้ว่าจะส่งผลกระทบต่อลูกในท้อง โดยเฉพาะในรายที่ท้องแก่ขนาดมดลูกจะขยายตัวส่งผลกระทบต่อการหายใจ ปอดไม่สามารถทำงานได้เต็มที่ เมื่อเกิดการติดเชื้อจึงอาจเกิดอาการรุนแรงและมีความเสี่ยงต่อภาวปอดอักเสบสูง นำมาสู่ภาวะเด็กในครรภ์ได้รับออกซิเจนจากแม่ไม่เพียงพอจนอาจเป็นอันตราย

 

          นอกจากนี้การตั้งครรภ์ทำให้ผู้ป่วยไม่สามารถรับยารักษาบางชนิด รวมถึงไม่สามารถใช้วิธีการนอนคว่ำเพิ่มอัตราการรับออกซิเจน ทำให้อาจต้องการใช้เครื่องช่วยหายใจเพื่อเพิ่มระดับออกซิเจน และมีความเสี่ยงแก่ทารกจนอาจจำเป็นต้องคลอดก่อนกำหนดอีกด้วย

 

          อีกทั้งหากมีการแพร่ระบาดวงกว้างทำให้จำนวนผู้ป่วยถึงขีดจำกัด ทำให้ขั้นตอนการตรวจรักษาถูกละเลยรายละเอียดไปในบางด้าน เป็นไปได้ว่าอาจทำให้มองข้ามภาวะแทรกซ้อนบางประการจนอาจทำให้เกิดอันตรายแก่แม่และเด็ก ยืนยันได้จากสถิติของสหรัฐฯด้วยอัตราการเสียชีวิตของทารกในครรภ์ที่มากขึ้นกว่าเดิม 2 – 6 เท่าเลยทีเดียว

การฉีดวัคซีนแก่คนท้อง ปลอดภัยแค่ไหน? มีความสำคัญอย่างไร?

          จากข้อมูลที่มีในปัจจุบันยังไม่มีวัคซีนตัวใดเป็นอันตรายต่อหญิงตั้งครรภ์และทารก ผลข้างเคียงไม่แตกต่างจากที่เกิดในคนทั่วไป แม่สามารถมารับการฉีดวัคซีนได้ตามปกติแม้เป็นในช่วงเวลาที่ตั้งครรภ์ แต่ควรอายุครรภ์ครบ 12 สัปดาห์ หรือ 3 เดือนก่อนจึงจะเข้ารับการฉีดวัคซีนได้ตามปกติ

 

          กระนั้นยังมีข้อควรระวังต่อคนบางกลุ่มที่มีปัจจัยเสี่ยงเพิ่มเติม ตั้งแต่กลุ่มที่มีอาการแพ้วัคซีนรุนแรงหลังได้รับเข็มแรก มีน้ำหนักสูงกว่ามาตรฐาน มีภาวะครรภ์เป็นพิษ หรือมีโรคประจำตัวบางประการ ควรระมัดระวังเป็นพิเศษและต้องปรึกษาแพทย์ทุกครั้งก่อนการตัดสินใจ

 

          หญิงตั้งครรภ์บางคนอาจไม่ให้ความสนใจในการฉีดวัคซีนมากนักเพราะมักไม่ได้ออกไปไหน รวมถึงมีความกังวลว่าอาจเกิดผลกระทบต่อเด็กในท้องจึงไม่ไปรับวัคซีนแต่นั่นเป็นความเข้าใจที่ผิด วัคซีนเป็นส่วนสำคัญช่วยให้ผู้ติดเชื้อไม่แสดงอาการหนัก ลดอาการร้ายแรงที่เป็นอันตรายต่อทารกรวมถึงความเสี่ยงในการคลอดก่อนกำหนดลงได้

 

          ถ้านับจากจำนวนหญิงตั้งครรภ์ที่ติดเชื้อมีผู้ป่วยอาการหนักสูงกว่าคนทั่วไปมาก การรับวัคซีนล่วงหน้าเพื่อลดผลกระทบจึงน่าจะเป็นตัวเลือกที่ดีกับทารกในครรภ์มากกว่า จะช่วยลดความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้นแก่ลูกน้อยลงได้

 

          อีกทั้งผลการวิจัยล่าสุดยังมีการยืนยันว่า กรณีแม่ได้รับวัคซีนจะส่งผลให้ลูกได้รับภูมิคุ้มกันโควิดไปด้วย

 

ผลการวิจัยใหม่เมื่อวัคซีนที่ฉีดไม่ได้ช่วยแค่แม่แต่ลูกน้อยก็ได้ประโยชน์

          รายงานฉบับนี้มาจากศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคติดต่อแห่งสหรัฐฯ Dr. Dana Meaney-Delman เปิดเผยว่า หญิงตั้งครรภ์ที่ได้รับวัคซีนโควิดจะทำให้ทารกมีภูมิคุ้มกันแต่กำเนิด การรับวัคซีนของแม่มีผลช่วยลดอัตราการป่วยหนักลงมากกับเด็กแรกเกิด โดยเป็นการเก็บรวบรวมสถิติจากโรงพยาบาลเด็ก 20 แห่ง จาก 17 รัฐ 

 

          จากข้อมูลทารกที่อายุต่ำกว่า 6 เดือนเมื่อติดเชื้อจะมีอัตราป่วยหนักต้องเข้ารักษาในโรงพยาบาลน้อยลงกว่า 61 % เมื่อแม่ได้รับวัคซีนครบโดสขณะตั้งครรภ์ ทารกที่ป่วยหนักในปัจจุบันเกิดจากแม่ที่ไม่เคยรับวัคซีนกว่า 84% เช่นเดียวกับทารกที่เข้าไอซียูกว่า 88% ล้วนเกิดจากแม่ที่ไม่ได้รับวัคซีนทั้งสิ้น

 

          สิ่งเหล่านี้เป็นกระบวนการที่เกิดขึ้นได้ในขั้นตอนการรับวัคซีนของหญิงตั้งครรภ์ ภูมิคุ้นกันที่เกิดขึ้นจากวัคซีนสามารถส่งผ่านจากสายรกเช่นเดียวกับน้ำและอาหาร ทำให้ภูมิคุ้มกันเชื้อโควิดจากวัคซีนส่งผ่านจากแม่ไปสู่ลูกได้ เหมือนกรณีวัคซีนไข้หวัดใหญ่รวมถึงไอกรน

 

          ถือเป็นข้อมูลที่มีความสำคัญยิ่งโดยเฉพาะสำหรับเด็กอ่อน ด้วยปัจจุบันยังไม่มีวัคซีนที่ถูกผลิตไว้รองรับเด็กแรกเกิด เด็กอายุน้อยที่สุดที่ได้รับอนุมัติให้ฉีดวัคซีนในปัจจุบันคือ 5 ปี นั่นทำให้การฉีดวัคซีนของแม่มีความสำคัญมากยิ่งขึ้น เพราะอาจทำให้ทารกแรกเกิดที่ติดเชื้อลดความรุนแรงในการเจ็บป่วย รักษาชีวิตและสุขภาพของลูกน้อยได้ในอนาคต

 

          ปัจจุบันจำนวนผู้รับวัคซีนครบโดสในไทยเป็นจำนวนกว่า 71.1% ชองจำนวนประชากร(ข้อมูลวันที่ 20 กุมภาพันธ์ 65) คาดว่าคนส่วนมากล้วนได้รับวัคซีนกันไปไม่ต่ำกว่าคนละ 2 เข็ม แต่สำหรับผู้ยังลังเลใจทั้งในการเข้ารับหรือพาคนรอบตัวไปฉีด ก็อยากจะบอกอีกครั้งว่าวัคซีนคือสิ่งจำเป็น โดยเฉพาะในการรักษาชีวิตเพื่อไม่ให้ยามติดเชื้อเราจะได้ไม่เกิดอาการป่วยหนัก

 

          รวมถึงเป็นขั้นตอนอันจำเป็นสำหรับการหวนคืนสู่การใช้ชีวิตตามปกติก่อนมีการระบาดอีกด้วย