พท.ฟื้นศูนย์เตือยภัยพิบัติฯ ปชป.อัดหมื่นล้านบูรณาการ

นโยบายสำคัญที่น่าติดตามอีกเรื่องหนึ่งในการเลือกตั้งครั้งนี้คือ

การวางแผนรับมือภัยพิบัติฉุกเฉิน เพราะหลังจากเกิดน้ำท่วมดินถล่มครั้งร้ายแรงเมื่อช่วงปลายปี 2553 และเหตุแผ่นดินไหวทั่วโลกบ่อยครั้ง ก็มีแนวโน้มว่าภัยพิบัติจะมีความถี่และความรุนแรงมากขึ้น จึงน่าติดตามว่าทั้งสองพรรคใหญ่มีแนวคิดและแผนการเตรียมความพร้อมอย่างไรบ้าง เพื่อไม่ให้คนไทยต้องระทมทุกข์ซ้ำซาก

“เครือข่ายอาสาช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติ” ในฐานะภาคประชาชน ได้จัดประชุมสรุปบทเรียนความล้มเหลวในการจัดการของภาครัฐ โดยมีข้อเสนอที่น่าสนใจเพื่อเป็นแนวทางในการบูรณาการการให้ความช่วยเหลือผู้ประสบภัยต่อไป

วันชัย ตันติวิทยาพิทักษ์ รองผู้อำนวยการข่าวสถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส กล่าวว่า ภัยพิบัติเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นโดยไม่อาจคาดการณ์ได้ แต่สิ่งหนึ่งที่สามารถทำได้คือ การเตรียมความพร้อมเพื่อรับมือในอนาคต โดยไทยพีบีเอสพร้อมเป็นศูนย์กลางในการประสานงานและให้ความช่วยเหลือผู้ประสบภัย เพราะเป็นเรื่องที่ทุกคนควรเข้ามามีส่วนร่วมในการทำงาน

ปรเมศวร์ มินศิริ เว็บมาสเตอร์ผู้ก่อตั้งกระปุกดอทคอม กล่าวว่า เครือข่ายอาสาสมัครจำเป็นต้องมีส่วนร่วมในการคิด ออกแบบ และช่วยเหลือกู้ภัย สิ่งสำคัญคือการจัดโครงสร้างการประสานงานให้ชัดเจนยิ่งขึ้นว่า หน่วยงานใดมีหน้างานอะไร รับผิดชอบพื้นที่ใดและเรื่องใดบ้าง รวมทั้งจะเชื่อมร้อยการทำงานระหว่างกันอย่างไร ส่วนใดมีจุดแข็ง ส่วนใดยังมีจุดอ่อน

ประการต่อมาคือ จัดทำ รวบรวม เผยแพร่ ความรู้ในด้านการดูแลและป้องกันตัวเอง ครอบครัวและชุมชน สุดท้ายจะต้องผลักดันให้ปัญหาภัยพิบัติเป็น “วาระแห่งชาติ” ไม่ใช่เป็นเพียงหน้าที่ของภาครัฐ แต่ต้องช่วยกันขับเคลื่อนและจัดทำเป็นนโยบายสาธารณะเพื่อให้เป็นมาตรการที่ใช้ได้จริงในสังคม

ขณะที่ ชวลิต รัตนสุทธิกุล เลขาธิการมูลนิธิสว่างแผ่ไพศาลธรรมสถาน กล่าวว่า ระหว่างที่ยังไม่เกิดเหตุภัยพิบัติ ขอเรียกร้องให้สาธารณสุขประจำจังหวัด นายก อบต. กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน เข้าร่วมประชุมเพื่อแลกเปลี่ยนเบอร์โทรศัพท์สำหรับการติดต่อสื่อสาร โดยเฉพาะการซักซ้อมการใช้วิทยุสื่อสาร ซึ่งเป็นเครื่องมือที่ดีที่สุดเมื่อเกิดภัยพิบัติ เนื่องจากประชาชนในพื้นที่ไม่สามารถติดต่อขอความช่วยเหลือจากคนภายนอกได้ อีกทั้งยังสามารถใช้เป็นศูนย์กลางในการกระจายข่าวสารได้

เช่นเดียวกับ รวิภัคฐ์ ลิ้มโพธิ์แดน ตัวแทนจากสมาคมสันนิบาตเทศบาลแห่งประเทศไทย กล่าวว่า อุปสรรคในการช่วยเหลือผู้ประสบภัยที่พบบ่อยครั้ง คือ การขาดข้อมูลและเครือข่ายประสานงาน เนื่องจากผู้ประสบภัยไม่อาจขอความช่วยเหลือหรือรายงานสถานการณ์ในพื้นที่ของตัวเองได้ รวมถึงผู้ที่จะเข้าไปให้ความช่วยเหลือก็ไม่ทราบข้อมูลของแต่ละพื้นที่

เธอบอกว่า ปัญหาอีกอย่างหนึ่งคือ ความไม่รู้ของประชาชนในพื้นที่นั้นๆ ที่ไม่ทราบถึงแนวทางปฏิบัติเมื่อเกิดภัยพิบัติ ดังนั้นจึงอยากให้มีการให้ความรู้แก่ประชาชน รวมถึงการสร้างค่านิยมให้ประชาชนในพื้นที่ได้มีส่วนรวมในการเฝ้าระวังภัยและการร่วมกันฟื้นฟูพื้นที่หลังภัยพิบัติ ทั้งนี้ ทางสมาคมฯ พร้อมเป็นเจ้าภาพในการจัดประชุมเพื่อให้ภาคประชาชนได้พบกับนักการเมืองท้องถิ่น หน่วยงานภาครัฐหรือมูลนิธิต่างๆ ซึ่งอาจทำให้เห็นสภาพปัญหาในหลายแง่มุม ทั้งยังก่อให้เกิดความเข้าใจระหว่างภาครัฐและภาคเอกชน จนนำไปสู่การสร้างเครือข่ายในการช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติที่เข้มแข็งยิ่งขึ้น

ขณะเดียวกัน สองพรรคการเมืองใหญ่ที่กำลังแข่งขันขับเคี่ยวกันอยู่เวลานี้ ได้มีการเสนอนโยบายด้านภัยพิบัติด้วยเช่นกัน โดยปลอดประสพ สุรัสวดี รองหัวหน้าพรรคเพื่อไทย (พท.) กล่าวว่า ในฐานะอดีตผู้อำนวยการศูนย์ภัยพิบัติแห่งชาติคนแรก จะนำศูนย์เตือนภัยพิบัติฯ ที่ปัจจุบันอยู่ภายใต้การควบคุมของกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ไอซีที) กลับคืนมาให้อยู่ใต้อำนาจของสำนักนายกรัฐมนตรีตามเดิม เพื่อให้สามารถสั่งการได้ทันที

ที่สำคัญต้องมีผู้จัดการที่ถูกตั้งขึ้นเป็นกรณีเฉพาะ เช่นเดียวกับเหตุการณ์สึนามิเมื่อปี 2547 ที่นายกรัฐมนตรีสั่งการให้รัฐมนตรีแต่ละคนเป็นผู้จัดการรับผิดชอบแต่ละจังหวัด ไม่ใช่รอนายกฯ ไปตรวจเยี่ยมเพียงอย่างเดียว

ด้าน สาทิตย์ วงศ์หนองเตย กรรมการบริหารพรรคประชาธิปัตย์ (ปชป.) กล่าวว่า พรรคจะตั้งศูนย์กลางในการควบคุมดูแลภัยพิบัติ โดยบูรณาการหน่วยงานของรัฐทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็น กองทัพ กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) และอาสาสมัครภาคประชาชน โดยมีงบประมาณราว 1 หมื่นล้านบาท รวมถึงการให้กองทุนจัดการภัยพิบัติสำหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นระดับตำบลในการบริหารจัดการตัวเองหากเกิดภัยพิบัติ ซึ่งได้ศึกษาไว้แล้วสามารถทำได้ทันที