ต้องรื้ออำนาจ

จากคำอธิบายของแต่ละพรรคการเมือง

โดยเฉพาะพรรคขนาดใหญ่ดูเหมือนจะไม่ให้น้ำหนักกับการผลักดันการปฏิรูปท้องถิ่นอย่างเป็นรูปธรรม แน่นอนที่สุดการรื้อโครงสร้างอำนาจส่วนกลางและเทอำนาจไปยังท้องถิ่นย่อมกระทบต่ออำนาจเก่าที่ฝังรากมายาวนาน โดยเฉพาะกระทรวงมหาดไทย

นอกจากนี้แล้ว “การเมืองท้องถิ่น” ที่แย่งชิงอำนาจกันในแต่ละพื้นที่ก็มีความโยงใยอยู่กับการเมืองส่วนกลาง จนในหลายพื้นที่อาจกล่าวได้ว่า สามีเล่นการเมืองระดับชาติ ภรรยาเล่นการเมืองท้องถิ่น หนำซ้ำยังมีลูก หลาน เหลน โหลน แบ่งอำนาจกันไปในแต่ละระดับย่อยของท้องถิ่นอีกด้วย

นายพงศ์โพยม วาศภูติ อดีตคณะกรรมการปฏิรูป (คปร.) ที่เพิ่งประกาศอำลาหน้าที่ไป กล่าวว่า ก่อนหน้านี้มีคนถามมากว่าจะปฏิรูปเรื่องกระจายอำนาจจะทำได้หรือไม่ เพราะเป็นการเขย่าอำนาจของส่วนกลาง ที่ผ่านมากระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม หรือกระทรวงอื่นๆ ไม่มีปัญหากับแนวคิดนี้ ตรงกันข้ามแนวคิดของกระทรวงมหาดไทยที่ตลกมาก เพราะเมื่อแตะเรื่องภูมิภาคทีไรกระทรวงมหาดไทยออกมาต่อสู้ ต่อต้านทุกที ทั้งที่ตัวจังหวัดทำหน้าที่เป็นออฟฟิศส่วนหน้าเท่านั้น

“ทั้งที่ปัญหาโง่ จน เจ็บ เป็นปัญหาที่แก้ไม่ได้ ที่จะแก้ไม่ได้เป็นจุดๆ แต่ต้องเป็นภาพรวม ดังนั้นขอย้ำให้พรรคการเมืองทราบว่าข้อเสนอที่คณะปฏิรูปเสนอ คือ ข้าราชการจะเป็นบุคลากรท้องถิ่นทั้งหมด เรื่องการศึกษา สาธารณสุข เป็นของท้องถิ่นหมด งบ 60-70% เป็นของท้องถิ่นหมด และอำนาจการตัดสินใจต้องอยู่ที่ท้องถิ่นหมดด้วยเช่นกัน” นายพงศ์โพยม ระบุ

อย่างไรก็ดี แต่ข้อเสนอของกรรมการปฏิรูปไม่ได้เน้นเรื่องของรูปแบบซึ่งสามารถยืดหยุ่นได้ และเรื่องของกรอบเวลาที่สามารถปรับได้ ดังนั้นไม่แน่ใจว่าพรรคการเมืองทุกวันนี้ เน้นเรื่องประชานิยม หรือเน้นการแก้โครงสร้างท้องถิ่นกันแน่