แรงงานโหมโอทีไร้เวลาดูแลครอบครัว

ปัญหาของผู้ใช้แรงงานมีหลากหลายสารพัด เริ่มจากค่าจ้างขั้นต่ำ

ซึ่งตามมาตรฐานองค์กรแรงงานระหว่างประเทศ กำหนดนิยามว่าเป็นค่าจ้างที่สามารถเลี้ยงชีวิตคนได้ทั้งครอบครัว (พ่อ แม่ ลูก) แต่ในประเทศไทยค่าจ้างขั้นต่ำกลับกำหนดให้เป็นอัตราที่เลี้ยงชีวิตได้สำหรับคนคนเดียว ซึ่งในทางปฏิบัติเมื่อหักค่าใช้จ่ายประจำวัน ค่าเช่าห้อง หักเงินสมทบประกันสังคมแล้ว ค่าจ้างขั้นต่ำแทบไม่พอเลี้ยงชีพคนอื่นๆ ในครอบครัว ไม่ต้องพูดถึงการมีเงินเก็บเสียด้วยซ้ำ

ปัญหาที่ตามมา คือ คนงานต้องดิ้นรนหารายได้เพิ่มด้วยการทำงานล่วงเวลา เป็นเรื่องน่าตลก เพราะในอดีตข้อเรียกร้องของขบวนการแรงงานมักเรียกร้องขอวันหยุด ขอเวลาพักผ่อนเพิ่ม แต่ทุกวันนี้คนงานอยู่ได้ด้วยโอที ถ้าไม่มีโอทีรายได้ก็ไม่พอค่าใช้จ่าย

ยกตัวอย่างเช่น แรงงานในภาคอุตสาหกรรมยานยนต์ที่หลายคนอาจมองว่ามีรายได้ดี แต่พอเกิดเหตุการณ์สึนามิถล่มญี่ปุ่น ทำให้โรงงานในไทยต้องลดกำลังการผลิต งดโอที เหลือแค่เงินเดือนพื้นฐาน ก็ทำให้ผู้ใช้แรงงานหลายๆ คนประสบปัญหาเกี่ยวกับค่าใช้จ่ายผูกพันต่างๆ ทั้งค่าผ่อนบ้าน ผ่อนรถ หลายๆ คนต้องถูกยึดรถกันแล้ว

สิ่งที่ตามมาจากปัญหาข้างต้น ทำให้แรงงานไม่มีเวลาว่างสำหรับครอบครัว ไม่มีเวลาดูแลลูก เกิดปัญหาสังคมตามมา ทั้งเรื่องยาเสพติด การติดเพื่อน และการทะเลาะวิวาท

นอกจากนี้ การที่คนงานใช้เวลาไปกับการทำโอที ทำให้ขาดโอกาสในการศึกษาหาความรู้ ขาดการตระหนักถึงสิทธิในการรวมตัว และถูกนายจ้างใช้ช่องว่างนี้เอาเปรียบแรงงานอย่างเห็นได้ชัด

เมื่อเร็วๆ นี้ มีตัวอย่างให้เห็น กรณีที่ร้านขายไก่ทอดชื่อดังแห่งหนึ่งไล่พนักงานที่เป็นแกนนำจัดตั้งสหภาพแรงงานออก ส่วนคนอื่นๆ ก็ถูกข่มขู่ต่างๆ นานา เป็นการฉวยโอกาสจากความไม่รู้มาละเมิดสิทธิผู้ใช้แรงงาน

นโยบายที่หลายๆ พรรคการเมืองประกาศออกมาว่าจะขึ้นค่าจ้างขั้นต่ำเท่านั้นเท่านี้ ผมมองว่าเป็นแค่การโปรยยาหอมเรียกคะแนนเสียง แต่ทำไม่ได้จริงในทางปฏิบัติแต่อย่างใด

วิสุทธิ์ เรืองฤทธิ์

เลขาธิการสหพันธ์แรงงานยานยนต์แห่งประเทศไทย