“วัส ติงสมิตร” ชำแหละมติ กกต. คดีเลือก สว. ชี้เสียงข้างน้อยมีน้ำหนักกว่า

 

เมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน 2569 นายวัส ติงสมิตร อดีตผู้พิพากษาและนักวิชาการอิสระ โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กเพจ “วัส ติงสมิตร กฎหมายและบ้านเมือง” วิเคราะห์คำวินิจฉัยคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ที่ 1526/2569 เกี่ยวกับการเลือกสมาชิกวุฒิสภา (สว.) ปี 2567 โดยตั้งคำถามถึงกระบวนการประเมินพยานหลักฐานของ กกต. เสียงข้างมาก พร้อมแสดงความเห็นว่าเหตุผลของเสียงข้างน้อยมีน้ำหนักและควรได้รับการพิจารณาอย่างจริงจัง

 

ก่อนหน้านี้ สำนักงาน กกต. เผยแพร่คำวินิจฉัยลงวันที่ 14 กันยายน 2569 ผ่านเว็บไซต์อย่างเป็นทางการ เมื่อช่วงค่ำวันที่ 13 พฤศจิกายน 2569 ในคดีที่มีผู้ถูกร้องมากกว่า 427 ราย และมีข้อกล่าวหาเกี่ยวกับการกระทำผิดในการเลือก สว. หลายประการ

 

แม้ กกต. เสียงข้างมากมีแนวทางยกคำร้องในข้อกล่าวหาสำคัญหลายกรณี เนื่องจากเห็นว่าพยานหลักฐานไม่เพียงพอ แต่ นายวัสเห็นว่าการประเมินพยานหลักฐานของเสียงข้างน้อยและคณะกรรมการสืบสวนและไต่สวนส่วนกลาง คณะที่ 26 สะท้อนความเชื่อมโยงของพฤติการณ์ที่ควรตรวจสอบเพิ่มเติม

 

นายวัส วิเคราะห์ว่า ปัญหาสำคัญอยู่ที่การนำแนวคิดพิสูจน์ความผิดทางอาญาจนปราศจากข้อสงสัยตามสมควร มาใช้พิจารณาข้อกล่าวหาเกี่ยวกับความสุจริตและเที่ยงธรรมของการเลือกตั้ง

 

 

โดยเห็นว่าการตรวจสอบตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภา พ.ศ. 2561 โดยเฉพาะมาตรา 62 มีวัตถุประสงค์แตกต่างจากการพิพากษาลงโทษทางอาญา และควรพิจารณาตามหลักการมีหลักฐานอันควรเชื่อได้

 

 

นอกจากนี้ ยังเห็นว่าการพิจารณาพยานหลักฐานแยกเป็นรายชิ้น อาจทำให้มองไม่เห็นความเชื่อมโยงของการกระทำที่ถูกกล่าวหาว่ามีการวางแผนและแบ่งหน้าที่กันอย่างเป็นระบบ

 

นายวัสอ้างถึงรายงานคณะกรรมการสืบสวนฯ คณะที่ 26 ซึ่งรวบรวมพยานหลักฐานหลายประเภท ทั้งข้อมูลพิกัด GPS ข้อมูลการใช้โทรศัพท์มือถือ (CDR) และคำให้การเกี่ยวกับการนัดหมายผู้สมัครตามโรงแรมและรีสอร์ตในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา นครนายก และปทุมธานี

 

รวมถึงข้อกล่าวหาเรื่องการจัดทำตารางหมายเลขลงคะแนนจากสมุดแนะนำตัว สว. 3 การยึดโทรศัพท์มือถือ และการให้ลงนามในใบลาออกล่วงหน้า

 

นายวัสเห็นว่าพยานหลักฐานเหล่านี้ควรถูกนำมาประเมินร่วมกัน ทั้งสถานที่ เวลา ผู้เกี่ยวข้อง และวัตถุประสงค์ เพื่อพิจารณาว่ามีความเชื่อมโยงเป็นกระบวนการหรือไม่

 

ทั้งนี้ พฤติการณ์ดังกล่าวยังเป็นข้อกล่าวหาและประเด็นที่นายวัสหยิบยกมาวิเคราะห์ มิใช่ข้อยุติว่าผู้ถูกร้องกระทำผิด

 

อีกประเด็นที่นายวัสตั้งข้อสังเกตคือ การประเมินความน่าเชื่อถือของพยานบุคคล โดยเฉพาะผู้ที่เปลี่ยนแปลงหรือถอนคำให้การภายหลัง ซึ่งเห็นว่าควรตรวจสอบบริบทและพยานหลักฐานสนับสนุนก่อนตัดน้ำหนักคำให้การเดิม

 

นอกจากนี้ ยังกล่าวถึงกรณีการพบปะที่กระทรวงพาณิชย์ ซึ่งเกี่ยวข้องกับนายนภินทร ศรีสรรพางค์ และมีคำชี้แจงว่าเป็นการประชุมแก้ปัญหาไก่งวงล้นตลาด

นายวัสตั้งคำถามถึงการเข้าร่วมของผู้สมัคร สว. ที่อาจไม่มีส่วนเกี่ยวข้องโดยตรงกับเรื่องดังกล่าว พร้อมเสนอว่าคำชี้แจงของผู้ถูกร้องควรได้รับการตรวจสอบด้วยมาตรฐานเดียวกับพยานหลักฐานฝ่ายผู้ร้อง

ย้ำเสียงข้างมากไม่ควรเป็นจุดสิ้นสุดของการตรวจสอบ

นายวัสสรุปว่า การให้น้ำหนักเหตุผลของ กกต. เสียงข้างน้อย ไม่ได้หมายถึงการเรียกร้องให้ลงโทษบุคคลโดยปราศจากหลักฐาน แต่ต้องการให้องค์กรผู้มีอำนาจประเมินพยานหลักฐานอย่างรอบด้าน สอดคล้องกับลักษณะของข้อกล่าวหาการทุจริตเลือกตั้งที่อาจเกิดขึ้นเป็นเครือข่าย

พร้อมทิ้งคำถามว่า กกต. ได้ใช้ดุลพินิจตรวจสอบพยานหลักฐานอย่างเพียงพอและเป็นธรรมแล้วหรือไม่

ประเด็นสำคัญจากบทวิเคราะห์จึงอยู่ที่มาตรฐานการรับฟังพยานหลักฐานและความโปร่งใสของกระบวนการตรวจสอบ ซึ่งนายวัสเห็นว่าเป็นหัวใจของการรักษาความเชื่อมั่นต่อระบบการเลือกตั้งและหลักนิติรัฐ