108 คำถามค่าเงินบาท

....สมชาย สกุลสุรรัตน์

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ คุณพรทิวา นาคาศัย ได้ให้ข้อมูลที่น่าสนใจว่า ถ้าเงินบาทแข็งค่าขึ้น 1 บาท รายได้ของผู้ส่งออกจะหายไปประมาณ 1 แสนล้านบาท หรือเท่าไหร่ผมจำไม่ได้

ความจริง รัฐบาลน่าจะให้ข้อมูลประเภทนี้กับประชาชน เพื่อคลายข้อกังขาเกี่ยวกับปัญหาค่าเงินบาท ว่ามีผลกระทบถึงเศรษฐกิจ และชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนคนไทยอย่างไร แทนที่จะฟังความเห็นของผู้รู้ซึ่งออกมาแสดงทัศนะในเรื่องนี้ไปคนละทางสองทางว่า การที่เงินบาทแข็งค่าขึ้นดีหรือไม่ดีอย่างไร

ต่อไปนี้เป็นคำถามซึ่งผมไม่ทราบคำตอบ และเชื่อว่าคนส่วนใหญ่ก็อยากทราบคำตอบเหมือนกัน ใครรู้ช่วยบอกด้วยครับ

รัฐมนตรีพาณิชย์บอกว่า เงินบาทแข็งค่าขึ้น 1 บาท ทำให้รายได้ของผู้ส่งออกลดลง 1 แสนล้านบาท ใครพอช่วยตอบได้ไหมว่า ถ้าเงินบาทแข็งค่าขึ้น 1 บาท จะทำให้รายได้ของผู้นำเข้า และรายได้ในกระเป๋าของประชาชนคนไทยเพิ่มขึ้นรวมกันกี่บาท ตรงนี้สำคัญที่จะช่วยให้ตัดสินใจถูกว่าเงินบาทแข็งค่าขึ้น ใครเสียเท่าไหร่ ใครได้เท่าไหร่

ต่อไปคือ เพื่อรักษาผลประโยชน์ของผู้ส่งออก มีผู้รู้หลายท่านแนะนำให้ลดดอกเบี้ยอ้างอิงลงไปจากเดิมอีกร้อยละ 0.75 จาก 1.75 คำถามคือ ถ้าลดไป 0.75 หรือ 1 หรือ 1.75 เหลือ 0 เงินบาทจะอ่อนค่าลงเท่าไร ถ้าธนาคารกลางสหรัฐยังตั้งเป้าที่จะซื้อพันธบัตรรัฐบาลอเมริกันอีกเดือนละ 1 แสนล้านเหรียญสหรัฐ และประเทศเพื่อนบ้านต่างออกมาทำให้ค่าของเงินตัวเองอ่อนลงเพื่อรักษารายได้ของผู้ส่งออกและการส่งออกของเขา

คำถามข้อที่ 3 เป็นคำถามต่อเนื่องจากปัญหาข้อที่ 2 คือ ถ้าธนาคารแห่งประเทศไทยลดอัตราดอกเบี้ยอ้างอิงลงตามอัตราที่ว่าธนาคารพาณิชย์จะช่วยกันแห่ลดอัตราดอกเบี้ยเงินฝากลงเท่าไร และรายได้ของผู้ฝากเงินรายย่อยหลายสิบล้านคนจะลดลงรวมกันเท่าไร และรัฐบาลจะมีมาตรการอะไรออกมาช่วยเหลือคนที่อาศัยดอกเบี้ยเงินออมยังชีพ

คำถามที่ 4 เข้าใจว่า เคยมีคนคำนวณไว้ตอนที่เงินดอลลาร์แข็งค่าว่า ถ้าเงินบาทอ่อนค่าลง 1 บาท น้ำมันจะแพงขึ้นลิตรละเท่าไร และถ้าน้ำมันราคาแพงขึ้นลิตรละ 1 บาท จะทำให้อัตราเงินเฟ้อเพิ่มขึ้นร้อยละเท่าไร และถ้าอัตราเงินเฟ้อเพิ่มขึ้นร้อยละ 1 จะทำให้อัตราการบริโภคของประชาชนลดลงร้อยละเท่าไร และจะมีผลกระทบทำให้ต้นทุนการผลิตเพิ่มขึ้นร้อยละเท่าไร คำถามนี้ ถ้าอยากหาคำตอบคงหาได้ แต่ไม่อยากหาเพราะไม่ตรงกระแสข่าวของสื่อมวลชน เพราะถ้าอยากเป็นข่าวต้องให้ข้อมูลที่อยู่ในกระแสเท่านั้น

คำถามข้อที่ 5 เกี่ยวพันกับปัญหาข้อที่ 4 คือ ถ้าเงินบาทอ่อนค่าลง น้ำมันค่าแพงขึ้นรายได้ของประชาชนลดลง การบริโภคและการลงทุนในประเทศลดลง ตามอัตราที่ถามไว้ในข้อ 4 จะทำให้รายได้ประชาชาติของไทยลดลงเท่าไร และรัฐบาลจะต้องมีมาตรการอะไรออกมาแก้ไขปัญหา ไม่อย่างนั้น ก็ไม่ใช่ซานตาคลอสตัวจริง ซึ่งความจริงตัวจริงนั้น แจกแค่ปีละวันคือ ตอนคริสต์มาสเท่านั้น

คำถามข้อที่ 6 ความจริงพันๆ อยู่กับข้อ 4 และ 5 คือ ถ้าเอาชนะรัฐบาลอเมริกันซึ่งกำลังทำให้เงินดอลลาร์อ่อนเพื่อเพิ่มการส่งออกของเขาเป็นสองเท่าภายในเวลา 4 ปี ตามที่ประธานาธิบดี โอบามา ประกาศเป็นนโยบายไว้สำเร็จทำให้การส่งออกของไทยขยายตัวขึ้นปีละ 2530% เหมือนปีนี้ต่อไป ในขณะที่การบริโภคในประเทศลดลง การใช้จ่ายเงินภาครัฐเริ่มชะลอตัวลง ถ้ายังคำนึงถึงเสถียรภาพเศรษฐกิจของประเทศ ต่อไปสัดส่วนรายได้การส่งออกของประเทศต่อจีดีพีจะเพิ่มขึ้นจากปัจจุบันร้อยละ 70 เป็นเท่าไหร่ แล้วเมื่อไรที่สมควรจะเลิกพูดกันเรื่องเศรษฐกิจพอเพียง เมื่ออนาคตของประเทศตกอยู่ในมือของเศรษฐกิจประเทศอื่น ทั้งประเทศผู้บริโภคสินค้านำเข้าจากประเทศไทย และประเทศผู้ผลิตสินค้าออกมาขายแข่งกับไทย รวมทั้งความไม่แน่นอนของภาวะเศรษฐกิจและความมั่นคงระหว่างประเทศ

คำถามข้อที่ 7 เป็นปัญหาที่สื่อชอบถามและก็มีผู้ให้คำตอบชัดเจนว่า ค่าเงินบาทที่เหมาะสมอยู่ที่กี่บาทต่อดอลลาร์ ที่ได้ยินมามีตั้งแต่ 32 บาท จนถึง 30 บาท สุดแต่ที่ขณะถามและขณะตอบอัตราแลกเปลี่ยนอยู่ที่เท่าไร ผมก็อยากทราบเหมือนกันว่า การคำนวณอัตราแลกเปลี่ยนที่เหมาะสม ในขณะที่ความเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นทุกวินาทีนั้นทำได้อย่างไร เพราะค่าเงินบาทที่เหมาะสมน่าจะได้แค่ค่าเงินบาทที่ใกล้เคียงกับอัตราแลกเปลี่ยนระหว่างเงินสกุลต่างๆ ของประเทศคู่แข่งของไทยกับเงินสหรัฐว่าอยู่ที่เท่าไร

ผมนึกไม่ออกว่า ทำอย่างไรถึงจะทราบว่ารัฐบาลหรือธนาคารกลางของประเทศคู่แข่งเขาต้องการรักษาอัตราแลกเปลี่ยนของเขาไว้ที่ตรงไหน โดยเฉพาะบางประเทศที่ปล่อยให้ค่าเงินของตัวเองลอยตัวตามกลไกตลาด และบางประเทศมีกำลังความสามารถที่จะทำให้เงินของตัวเองมีค่าตามที่ต้องการ เช่น ประเทศจีน การคำนวณค่าเงินบาทที่เหมาะสมล่วงหน้าได้ หมายถึง การคาดการณ์ดำเนินนโยบายการเงินของประเทศผู้ทำให้เงินดอลลาร์อ่อนค่าลง คือสหรัฐและประเทศคู่ต่อสู้ที่พอฟัดพอเหวี่ยงกันอย่างจีนหรือญี่ปุ่น รวมทั้งประเทศสัพเพเหระที่เป็นคู่แข่งของไทยได้แม่นยำเหมือนนอสตราดามุส ไม่อย่างนั้นคงบอกไม่ได้ว่า ค่าเงินบาทที่เหมาะสมควรอยู่ที่เท่าไร

นอกจากจะบอกได้เพียงว่า ควรใกล้เคียงกับค่าเงินของประเทศคู่แข่งเท่าไรก็เท่านั้น ก็เท่านั้นเอง สำหรับคำถามนี้ ไม่อยากทราบว่าอัตราแลกเปลี่ยนควรเป็นกี่บาทต่อดอลลาร์หรอกครับ อยากทราบเฉพาะวิธีคำนวณเท่านั้น ใครช่วยบอกผมให้เป็นวิทยาทานด้วย จะขอบพระคุณยิ่ง

คำถามข้อสุดท้าย คือ คิดว่าการแข็งค่าของเงินบาทจะยุติเมื่อไร ความจริงคำถามนี้ถ้าถามให้ถูกต้อง ถามว่า การอ่อนตัวของเงินดอลลาร์จะยุติลงเมื่อไร ใครที่เก็งใจท่านประธานาธิบดี โอบามา และท่านประธานธนาคารกลางสหรัฐ คือ คุณเบอร์แนนคี ได้ถูก ช่วยบอกให้ทราบด้วยครับ เพราะผมเข้าไม่ถึงทั้งสองท่าน และต่อให้เข้าถึงก็ไม่แน่ใจว่าท่านจะยอมให้คำตอบหรือไม่

ความจริงมีอีกสารพันปัญหาเกี่ยวกับปัญหาค่าเงินดอลลาร์อ่อนที่กระทบถึงทุกประเทศทั่วโลก ยกเว้นพม่ากับเกาหลีเหนือมั้งครับ เขียนไปเขียนมาชักประสาทกิน ไม่อยากให้ท่านผู้อ่านเกิดอาการเครียดตาม ขอจบดีกว่าครับ